Son güncelleme: 1 Kasım 2026
Bodrum'da kanalizasyon tüneli nedir, kimlerin işine yarar?
Bodrum'da kanalizasyon tüneli, koya doğru kademelenmiş bir yapının en alttaki atık su çıkışını, girişin önündeki sığ MUSKİ hattı yerine kanalın daha dipte seyrettiği bir bacaya ulaştıran, toprağın ya da kayanın içinden açılmış yatay geçittir. Geçidin tabanına yerleştirdiğimiz boru evden rögara kadar hep aşağı yönde ilerler. Böylece havuz katındaki duşun, misafir banyosunun veya çamaşır odasının suyu pompa, şamandıra ve priz aramadan kanala varır.
İşin yöntemi sade ama dikkat ister. Bahçede göze batmayan bir köşede, çoğu zaman servis kapısına ya da otopark kenarına yakın bir yerde dikey bir çalışma ağzı açarız. Ustalar buradan aşağı iner, galeriyi seçilen bacaya yönelik olarak kazma ve kürekle, gerektiğinde hafif kırıcıyla açar. Her ilerlemede tavan ve yan duvarlar kasayla desteklenir. Boru yerine oturup içinden bol su geçirilerek sınandıktan sonra galeri ve çalışma ağzı kat kat sıkıştırılan dolguyla kapatılır. Yukarıdaki kuru taş duvara, havuz güvertesine veya ortak yola dokunulmaz.
Bodrum, Gökova Körfezi'nin girişindeki yarımada üzerine yayılmış, 2023 itibarıyla yaklaşık 198 bin kişinin yaşadığı bir ilçedir. Yarımadanın kıyı uzunluğu 215 kilometreyi bulur ve 2014'ten bu yana bütün koy yerleşimleri tek bir ilçe belediyesi altında toplanmıştır. Her koyda ayrı bir yerleşim, her yerleşimde de manzarayı yakalamak için sırtlara tırmanmış villa ve site grupları bulunur. Bu yapılaşma biçimi, alt katların sokaktaki borunun altında kalması sorununu yarımadanın neredeyse her köşesine taşımıştır.
Bizi Bodrum'da en sık arayanlar şunlardır: Yalıkavak, Gündoğan ve Türkbükü sırtlarında alt katını misafir bölümüne çevirmiş villa sahipleri; birkaç blokluk tatil sitelerinin yöneticileri; Bitez ve Turgutreis düzlüğünde zemin altını kiralık daireye dönüştürmüş aileler; koylardaki küçük otellerin ve pansiyonların sahipleri; son olarak yeni şebekeye geçerken dip katı bağlanamayan eski köy evlerinin sahipleri. 42 yıllık tecrübemizle şunu biliyoruz: Kazmayı vurmadan önce derdin seviye eksikliğinden mi, çatlamış bir hattan mı, yoksa basit bir tıkaçtan mı geldiğini aletle ölçüp ayırmak şarttır. Tıkanıklık ise galeri önermeyiz, bunu açıkça söyleriz.
Bodrum villalarında dip kat neden MUSKİ borusuna yetişemiyor?
Bodrum'da kot farkının ilk nedeni yarımadanın biçimidir: kıyı düzlükleri dar ve kısa, arkalarındaki tepeler ise dik ve kayalıktır. Yalıkavak'tan Türkbükü'ne uzanan kuzey kıyısında ve Torba çevresinde sahil yolu ile sırt arasındaki mesafe çoğu zaman birkaç yüz metreyi geçmez. Bu dar şeritte zemin hızla tırmanır. Paralel sokaklar birbirinin üstüne biner ve parseller arasında belirgin basamaklar doğar.
Şebeke hattı sokağın eğimini izler. Yolun yukarı tarafındaki arsalar borunun üstünde kaldığı için bağlantıda sorun yaşamaz. Zorluk aşağı tarafa oturan villalarda başlar: Bu evler girişlerini üstteki yola verir, ama yatak odalarını, misafir katını, sauna ve havuz teknik odasını koya bakan cepheye doğru birkaç kat aşağıya indirir. Giriş katının mutfağı sokak borusuna rahatça boşalır; aşağıdaki katların gideri ise borudan alçakta kalır ve hangi açıyla çıkarılırsa çıkarılsın yukarı tırmanamaz.
İkinci neden yarımadanın altyapı geçmişidir. Bodrum'da Turgutreis 1967'de, Yalıkavak 1989'da, Gündoğan 1992'de, Bitez, Konacık, Gümüşlük ve diğer koylar da 1999 civarında ayrı belde belediyeleri olarak kurulmuş, her biri kendi döneminde kendi altyapısını büyütmüştür. MUSKİ'nin bugün Gümbet, Konacık, Bitez, Ortakent-Yahşi, Gündoğan, Gümüşlük, Göltürkbükü, Yalıkavak, Mumcular ve Güvercinlik gibi yerlerde arıtma tesisleri işlettiği biliniyor. Ayrı dönemlerde ayrı belediyelerce yapılmış boruların kotları birbirini her yerde tutmaz.
Üçüncü neden foseptikten şebekeye geç geçiştir. Bodrum çevresinde merkezi altyapıya henüz bağlanmamış, çukur ve vidanjörle idare eden yerleşimler olduğu yerel basında da yer almıştır. Yıllarca kendi çukuruna akan bir evin dip katı, sonradan gelen boruya göre planlanmadığından yeni hat döşendiğinde çıkışın borudan alçakta kaldığı ortaya çıkabilir.
Dördüncü neden alt katın sonradan başka bir işe dönüştürülmesidir. Bodrum'da kiralama gelirinin yükselmesiyle projede ardiye ya da kalorifer bölümü diye gösterilen pek çok alt kat stüdyoya, çalışan odasına veya yazlık mutfağa dönüştü. Eklenen her banyo, atık su çıkışını bir miktar daha derine indirdi.
Beşinci neden sahil düzlüklerindeki sığ toplayıcılardır. Bitez, Turgutreis, Yahşi ve Gümbet'in kıyıya yakın kesimleri denizden ancak bir iki metre yüksektir; oradaki borular suyu pompa istasyonlarına iletebilmek için yüzeye yakın kalmak zorundadır. Zemin altını kullanan binalar bu borulara yetişemez. Yarımadadaki evlerin çoğunda bu nedenler iç içe geçtiğinden, rota belirlemeden önce dip katın süzgecini ve yakındaki bütün bacaları tek bir referans noktasından okuyoruz.
Bodrum'daki villanızda seviye eksikliği kendini nasıl gösterir?
Bodrum'da ilk ipuçları çoğunlukla binanın dibinde görülür; üst katlarda su kullanıldıkça artar. Aşağıdakilerden birkaçını aynı anda görüyorsanız neden büyük ihtimalle tıkanma değil, seviye farkıdır.
- Havuz katındaki duş geç boşalıyor: Kapı katındaki lavabo anında boşalıyor, koya dönük alttaki duşun tabanında ise su göllenip duruyor.
- Ev dolunca süzgeç kabarıyor: Temmuz-ağustosta villa ya da site tam doluyken en alttaki yer süzgecinden kirli su yükseliyor, kalabalık gidince çekiliyor.
- Teknik odada kalıcı koku: Havuz denge deposunun boşaltma suyu ağır gidiyor, teknik oda sürekli nemli ve kokulu kalıyor.
- Sezon açılışında sürpriz: Aylarca kapalı kalan yazlıkta ilk hafta alt kattaki tuvalet ağır çekiyor, rögar ağzına kadar dolu bulunuyor.
- Aralık sağanağından sonra ızgarada çamur: Sahil düzlüğündeki binalarda gece boyu süren yağmurun sabahında dip kattaki ızgaradan bulanık su çıkıyor.
- Açtırmak birkaç hafta yetiyor: Boru birkaç kez vidanjör ya da yayla temizlendi, ama akış kısa sürede yine ağırlaştı.
- Gizli bağlantı ortaya çıkıyor: Eski bir evde alt kat giderinin izinsiz olarak yağmur kanalına, dereye ya da komşu parsele verildiği anlaşılıyor.
Bu işaretler tek başına teşhis değildir. Borunun içine kamerayla bakmak ve kotları ölçmek, gerçek nedeni birkaç saat içinde gösterir.
Bodrum'un kayası ve toprağı galeri kazısını nasıl etkiler?
Bodrum'da zemin, yarımadanın kuzeyinde çoğunlukla volkanik kaya, kıyı düzlüklerinde ise genç çökellerden oluşur; bu yüzden aynı ilçede iki farklı kazı tarzı uygularız. Yarımadanın kuzey kesimi, yerbilimcilerin Orta-Geç Miyosen yaşlı Bodrum magmatik kompleksi diye adlandırdığı bir volkanik birimin ürünüdür. Türkbükü volkanikleri üzerine yayımlanan bir araştırma, bu kesimi aşınarak bugünkü hâline gelmiş eski bir stratovolkanın kuzey eteği olarak yorumlar.
Bu volkanik istifte andezitik ve latitik lavlar, kendi içinde parçalanmış lav breşleri, tüf ve aglomera gibi piroklastik çökeller ile volkanik moloz akıntısı katmanları yer alır. En genç aşamada bunları kesen bazalt dayklar gelişmiştir. Turgutreis, Akyarlar, Ortakent ve Yalıkavak arasındaki alanda yapılan araştırmalar, volkanik kayaçların yaklaşık 10 ile 8 milyon yıl önce oluştuğunu gösteren yaş verileri sunar. Kazı açısından bunun anlamı şudur: Bir metre sert, bütün bir lav kütlesinde kırıcıyla ağır ağır ilerlerken bir sonraki metrede kolayca ufalanan, suyu emmiş bir tüf bandına girebiliriz.
Sağlam lav içinde galeri tavanı çoğunlukla kendini taşır; burada asıl mesele ilerleme hızı ve titreşimdir. Komşu villanın temeline ve havuzuna yakın çalışırken kırıcıyı kısa aralıklarla kullanıyor, gerekirse kayayı elle sökerek titreşimi düşük tutuyoruz. Ayrışmış tüf ve moloz katmanlarında ise yan duvarlar dökülmeye eğilimlidir; kasaları sıklaştırıyor, galeri boyunu her adımda kısa tutuyoruz.
Yarımadadaki daha eski temel kayaçlar arasında düşük dereceli metamorfik birimler, killi ve siltli kireçtaşları ile fliş türü katmanlar sayılır. Volkanizmanın ardından gelen kireçtaşları ve en üstte yamaç molozu, traverten ve alüvyon bulunur. Tepelerin eteğinde biriken yamaç molozu kum ve kil arasında köşeli taşlar içerir; kazma kolay girer ama destek ihmal edilemez.
Bitez, Gümbet, Turgutreis ve Yahşi'nin sahil düzlüklerinde dere ağızlarının taşıdığı kum, çakıl ve silt hakimdir. Deniz kıyısına yaklaştıkça yeraltı suyu sığlaşır ve yaz sonunda bile galeri tabanında su görülebilir. Bu kesimlerde kazıya başlamadan önce su seviyesini çalışma ağzında gözlüyor, gerekirse dalgıç pompayla sürekli tahliye yapıyor ve galeriyi kısa atımlarla ilerletiyoruz. Su seviyesi kazıyı boğacak kadar yüksekse bunu saklamıyor, pompalı çözümü öneriyoruz.
Bodrum'un sismik olarak hareketli bir bölgede olduğunu da unutmuyoruz; Temmuz 2017'de Bodrum ile İstanköy arasında meydana gelen deprem bunu hatırlattı. Bu nedenle komşu yapıların temellerine yakın geçen galerilerde destek aralığını daha sık tutuyor, dolguyu ince katmanlar halinde sıkıştırıyoruz.
Bodrum'un iklimi ve sezonu tünel işini nasıl planlatır?
Bodrum'da iş takvimini iki şey belirler: kışın toplanan yağmur ve yazın dolan yarımada. İlçe sıcak yazlı Akdeniz iklimindedir; uzun dönem ölçümlerine göre yıllık yağış yaklaşık 700 milimetredir. Yağışın çoğu kasımdan şubat sonuna kadarki dört ayda toplanır; aralık ortalama 150 milimetreyle zirvededir. Haziran, temmuz ve ağustos ise neredeyse tamamen kuraktır.
Kış yağmurları kısa sürede sert sağanaklara dönüşebilir. Dik koy yollarından inen yüzey suyu açık bir çalışma ağzına dolarsa galeri tabanını çamura çevirir. Bu yüzden kışın çalışma ağzının çevresine toprak set yapıyor, üzerini örtüyor ve uzun yağışın beklendiği günlerde kazıyı değil, ölçüm ve hazırlık işlerini planlıyoruz. Sahil düzlüklerinde yeraltı suyu kış sonunda en yüksek seviyesine çıkar; bu kesimlerde galeri için sonbaharın ilk haftalarını daha uygun buluyoruz.
Yaz ise başka bir zorluk getirir. Bodrum'un nüfusu sezonda katlanır, koy yolları kalabalıklaşır, Türkbükü gibi yerlerde sahil yolu araç trafiğine kapanır. Komşu villalarda kiracılar ve misafirler varken gürültülü kazı hoş karşılanmaz. 46 dereceyi aşan sıcaklıklar ölçülmüş bir yarımadada öğle saatlerinde dar geçitte çalışmak ustalar için de risklidir. Bu yüzden ertelenebilen işleri ekim ile mayıs arasına alıyor, acil işlerde ise sabah erken ve akşamüstü vardiyalarıyla çalışıyoruz.
Bodrum'un villa sitelerinde, yazlıklarında ve sırt evlerinde geçit nasıl kurgulanır?
Bodrum'da yapılaşmanın büyük bölümü müstakil villa, villa sitesi ve tatil sitesinden oluşur; tünel planını da bu yapı tiplerinin alt kat kullanımı belirler. Yarımadanın neredeyse her koyunda aynı tablo vardır: sahil şeridinde pansiyonlar ve oteller, hemen arkasında yazlık siteler, sırtlarda ise manzaraya dönük kademeli villalar.
Sırtlara basamaklanan villalar
Yalıkavak, Geriş, Gündoğan, Türkbükü ve Torba'nın yamaçlarında villalar genellikle üç kotta yaşar: üst yoldan girilen giriş katı, bir alttaki yatak odası katı ve en altta havuz terasına açılan misafir bölümüyle teknik oda. Bu evlerde giriş katı hiçbir sorun yaşamazken en alttaki kat şebekenin birkaç metre altında kalabilir. Tüneli genellikle evin koya bakan cephesinden başlatıp aşağıdaki sahil yoluna ya da alt sokağa indiriyoruz. Teraslar kuru taş duvarlarla tutulduğu için güzergâhı duvar temellerinden yeterince aşağıda geçirmeye özen gösteriyoruz.
Tatil siteleri ve ortak alanlar
Bitez, Gümbet, Konacık ve Turgutreis çevresinde blok blok yükselen tatil sitelerinde sorun çoğunlukla ortak bir toplayıcı hatta toplanır. Birkaç bloğun atık suyu site içindeki tek bir boruyla sokağa çıkar; en alçaktaki blokların zemin katı bu borunun altına düşer. Böyle durumlarda tek tek bağımsız bölümlerle değil, site yönetimiyle birlikte çalışıyoruz. Rota ortak havuzun, otoparkın veya iç yolun altına giriyorsa maliklerin toplantı kararı elimize ulaşmadan kazmayı toprağa vurmuyoruz. Çoğu zaman en ekonomik yol, birkaç bloğu tek bir ortak geçitle aşağıdaki daha derin rögara bağlamaktır.
Eski köy evleri ve taş yapılar
Gümüşlük, Yahşi ve Gölköy gibi eski yerleşimlerde kalın taş duvarlı, kimi zaman kuyulu ve sarnıçlı evler hâlâ ayaktadır. Bunların bir bölümünde zemin altına sonradan banyo ve mutfak konmuş, oturma alanı yapılmıştır. Taş temellerin altından geçerken titreşimi düşük tutuyor, galeriyi temelin etki alanından uzak bir kotta sürüyoruz. Eski sarnıç ve kuyuların yerini ev sahibinden ve komşulardan önceden öğreniyoruz.
Butik oteller ve pansiyonlar
Koylardaki küçük oteller ve pansiyonlarda mutfak, çamaşırhane ve personel bölümü genellikle en alt kattadır. Burada işletmenin sezonu kaçırmaması için kazıyı kış aylarına alıyor, işi kesintiye uğratmayacak bir sırayla planlıyoruz. Yağ tutucu ve çamaşırhane çıkışlarını da galeri tasarımına baştan dahil ediyoruz.
Bodrum'da geçit işi hangi aşamalardan geçer, kaç adımda biter?
Bodrum'daki her geçit altı adımda biter. Sürelerin uzunluğunu sırtın dikliği, hedef rögara olan mesafe ve kazının lavda mı, tüfte mi yoksa sahil kumunda mı ilerlediği belirler.
- Evin ve sokağın seviyesini çıkarmakAlt kattaki en alçak süzgeç, bahçe rögarı, üst ve alt yoldaki şebeke rögarları tek bir röper noktasından nivoyla okunur. Bodrum'un basamaklı arsalarında bu ölçüm, hangi rögara inmenin gerçekçi olduğunu çoğu zaman ilk gün gösterir.
- Mevcut boruyu kamerayla gezmekEv hattına ucunda ışık bulunan bir kamera sokulur; kök sarmış birleşimler, ezilmiş borular ve suyu bekleten çukur noktalar videoya alınır. Sorun yalnızca kırık bir boruysa geçit önermeyiz, onarımı öneririz.
- Güzergâhı ve evrakı netleştirmekHedef rögar belirlenir, galerinin izi kroki üzerine işlenir. Dosyaya MUSKİ'nin bağlantı uygunluğu, kamu yolu altına geçiliyorsa AYKOME kazı onayı, site varsa malikler kararı ve sit alanındaysa koruma kurulu görüşü eklenir.
- Çalışma ağzını açıp sırta girmekBahçenin uygun köşesinde dikey ağız kazılır, ardından galeri hedefe yönelir. Sert lavda kırıcı, gevşek tüfte sık kasa, sahil kumunda su tahliyesi devreye girer; ustalar inmeden önce ağızdaki hava gaz ölçerle kontrol edilir.
- Boruyu döşeyip rögara bağlamakGeçidin zeminine kum serilir, boru ev çıkışından bacaya dek sürekli inişli kalacak biçimde yerleştirilir. Şebekeye bağlantı MUSKİ'nin istediği parçalarla yapılır, ev tarafına ileride bakım için temizleme kapağı konur.
- Su verip sınamak ve toparlamakBoruya bolca su bırakılır, birleşim yerleri sızıntıya karşı gözden geçirilir, kamera hattı son kez dolaşır. Sonra galeri ve ağız ince katmanlarla sıkıştırılarak doldurulur; kaldırılan taş döşeme ve saksılar yerine konur.
Bodrum'da dip kat için hangisi uygun: galeri mi, pompalı hazne mi, hendek mi?
Bodrum'da dip katın suyunu kanala kavuşturmanın üç bilinen yolu var; doğru tercih alt sokakta dipten akan bir boru olup olmamasına, parselin ne kadar dik olduğuna ve toprağın mı kayanın mı kazılacağına bağlı. Aşağıdaki tabloda üç yöntemi yarımadanın sırt villaları ve sahil düzlükleri üzerinden karşılaştırdık.
| Ölçüt | Kanalizasyon tüneli | Atık su pompası | Açık kazı |
|---|---|---|---|
| Teraslara ve havuz güvertesine etkisi | Kuru taş duvarlar ve güverte el değmeden kalır | Gömülü hazne için bahçeden ya da teknik odadan yer ayrılır | Güzergâh boyunca teraslar yarılır, duvarlar yeniden örülür |
| Kışın kapalı kalan yazlık | Kimse uğramasa da çalışmaya hazır bekler | Uzun beklemeden sonra şamandıra ya da motor takılabilir | Kimse uğramasa da çalışmaya hazır bekler |
| Fırtınada elektrik kesilince | Atık su akmaya devam eder | Hazne dolar, alt kata taşma riski doğar | Atık su akmaya devam eder |
| Uzun vadeli gider | Kurulduktan sonra bakım ihtiyacı çok azdır | Elektrik, motor yenileme ve hazne temizliği süreklidir | Peyzaj ve yol onarımı ilk maliyete eklenir |
| Bodrum'da uygun olduğu yer | Altından derin hatlı bir yol geçen Yalıkavak, Gündoğan, Torba sırt villaları | Suyun çok sığ olduğu Bitez, Turgutreis kıyı parselleri | Bahçesi henüz yapılmamış, kaba inşaatı süren arsalar |
Bodrum'daki villaların önemli bir kısmı yılın yarısını kapalı geçirir. Bu evlerde pompa, sezonun ilk gününde sıkışan bir şamandıra yüzünden alt katı su basmasına neden olabilir. Aşağıda uygun derinlikte bir boru varsa galeriyi öneriyoruz; yoksa alarmlı, yedek motorlu bir pompa haznesini açıkça tavsiye ediyoruz.
Bodrum'da geçit açmak için kimlerden onay alınır?
Bodrum'da kanala eklenecek her yeni bağlantıda son sözü MUSKİ söyler; Muğla Büyükşehir Belediyesi'nin içme suyu ile kanalizasyondan sorumlu genel müdürlüğüdür. Yarımadadaki boruları, pompa istasyonlarını ve on bir civarındaki arıtma tesisini çalıştıran bu idare, bir arsanın kanala nereden ve kaç metre derinden katılacağını da belirler. Ön kapıdaki hat yerine alt sokağın hattını kullanmak istiyorsanız bu tercih de onların masasından geçer.
Parsel bacası, evin özel hattının bitip kamu şebekesinin başladığı kontrol noktasıdır. Bağlantı noktası kayınca bu bacayı baştan örmeniz talep edilebilir; konumunu ve taban derinliğini kurumun şartnamesi söyler. Başvuruya eklenecek ölçüm tablosunu ve galeri krokisini biz hazırlıyoruz.
Geçit veya çalışma ağzı kamuya ait asfalt, kaldırım ya da meydan altına giriyorsa altyapı kazılarını uyumlu yürütmekle görevli AYKOME de onay verir. Böylece aynı derinlikte yatan içme suyu borusu, elektrik ve iletişim kabloları zarar görmez.
Bodrum'un kendine özgü bir izin konusu daha vardır: arkeoloji. Antik Halikarnassos'un üzerine kurulmuş bir ilçede, Gümüşlük'teki Myndos gibi birinci derece sit alanlarında her türlü kazı koruma kurulunun iznine bağlıdır. 2026 baharında Gümbet'te bir su hattı çalışması sırasında lahit bulunması, yarımadada sıradan bir altyapı kazısının bile tarihi kalıntıya denk gelebileceğini gösterdi. Sit sınırına giren ya da ona komşu arsalarda müze ve kurul yazısı gelmeden çalışmaya başlamıyoruz.
Villa ve tatil sitelerinde geçit ortak mülke uzanacaksa maliklerin imzalı kararı dosyada bulunmalıdır. Güzergâh komşu parselden geçecekse komşunun yazılı muvafakati olmadan iş yapmayız. Yağmur suyunu, havuz boşaltmasını veya kaçak bir bağlantıyı gizlice atık su hattına verdirme isteklerini geri çeviriyoruz; böylesi bağlantılar hem şebekeyi hem de yarımadanın arıtma tesislerini zorlar.
Bodrum'da kanalizasyon tünelinin bedelini hangi etkenler belirler?
Bodrum'da tünelin bedeli her evde farklıdır; aşağıdaki etkenler teklifi doğrudan şekillendirir.
- Geçidin uzunluğu: Evden hedef rögara kadar kaç metre kazılacağı.
- Bağlanılacak rögarın derinliği: Dikey ağzın kaç metre aşağı kazılacağı.
- Zeminin türü: Sert andezit ve latit lavda ilerleme yavaş, tüf ve molozda destek fazla, sahil kumunda su tahliyesi gerekir.
- Ulaşım ve taşıma: Dar ve dik koy yollarında malzemenin ve kazı artığının elle ya da küçük araçla taşınması.
- Korunacak unsurlar: Havuz, kuru taş teras, eski zeytin ve mandalina ağaçları.
- İzinler: Yol altı geçişi, sit alanı ve ortak alan kararları.
- Takvim: Sezon içinde gece ya da kısıtlı saatlerde çalışma gerekliliği.
Telefonda kesin rakam vermiyoruz, çünkü yarımadada iki komşu villanın bile zemini ve kotu farklı çıkabiliyor. Yerinde inceleme bittikten sonra her kalemi ayrı gösteren bir teklif yazıyoruz.
Bodrum'da sezon açılmadan önce evinizi nasıl hazırlamalısınız?
Bodrum'da alt kat taşmaları genellikle haziranın ilk günlerinde ortaya çıkar; evi açmadan önce yapacağınız birkaç küçük kontrol büyük zahmeti önler. Kış boyunca kapalı kalan bir evde borulardaki su çekilir, rögar tabanında tortu birikir ve ilk kullanımda akış beklenenden yavaş olabilir.
Önerimiz şu: Ev açıldığında önce alt kattaki musluklardan bol su akıtın ve bahçedeki rögarın içine bakın. Su rögarda bekliyorsa ya da alt kattaki süzgeçten geri geliyorsa misafirleri kabul etmeden önce bize bir fotoğraf gönderin. Sorun bir tıkanıklıksa ucuz ve hızlı bir temizlikle çözülür; kot farkından kaynaklanıyorsa sezonu geçici önlemlerle geçirip kalıcı geçidi sonbahara planlarız.
Site yöneticilerine ayrıca şunu öneriyoruz: Sezon öncesi genel kurulda alt bloklarda yaşanan taşmaları gündeme alın. Ortak bir geçit kararı kış aylarında alınırsa kazı da kış aylarında, kimseyi rahatsız etmeden biter. Kiralık villalarda ev sahiplerinin, kiracıların alt katta ne yaşadığını sezon sonunda kayıt altına alması da teşhisi kolaylaştırır.
Bodrum mahallelerine göre kanalizasyon tüneli
Bodrum'un 56 mahallesi kuzeyin volkanik koylarından güneyin uzun sahil düzlüklerine kadar çok farklı arazilere yayılır. Bu bölümde villası ve sitesi bol, seviye farkıyla sık karşılaştığımız 15 mahallede durumu ve tünel yaklaşımımızı anlattık.
- Yalıkavak
- Geriş
- Gündoğan
- Türkbükü
- Gölköy
- Torba
- Güvercinlik
- Konacık
- Gümbet
- Bitez
- Yahşi
- Akyarlar
- Turgutreis
- Koyunbaba
- Gümüşlük
Kuzeybatı koyu · marina ve yamaç villaları
Yalıkavak kanalizasyon tüneli
Yalıkavak, yarımadanın kuzeybatı köşesinde, 2024'te yaklaşık 6.600 kişinin kayıtlı olduğu, yazın ise çok daha kalabalıklaşan bir mahalledir. 1989'da belediye olmuş, bugün büyük yat limanı ve tepelerdeki 19. yüzyıl ortasından kalma taş yel değirmenleriyle tanınır. Tilkicik koyundan Küdür burnuna uzanan kıyı boyunca sırtlar, manzaraya dönük villalarla dolmuştur.
Yalıkavak'ta tipik sorun, girişini üst yola veren villanın alt kattaki misafir bölümünün sokak borusundan aşağıda kalmasıdır. Zemin çoğunlukla volkanik kayadır; sağlam lav bantlarında yavaş ama kendini taşıyan bir galeri, ayrışmış tüfte sık destekli bir galeri açıyoruz. MUSKİ'nin mahallede bir arıtma tesisi işlettiği biliniyor; hedef rögarı bu sistemin aşağı kotlardaki hatlarından seçiyoruz.
Yalıkavak için hemen arayın: 0538 237 26 41 →Yalıkavak komşusu · sırt villaları
Geriş kanalizasyon tüneli
Geriş, Yalıkavak'ın hemen bitişiğinde, 2024 kayıtlarında 3.900 dolayında nüfusu görünen, sakin plajıyla bilinen bir mahalledir. Kıyıdan içeriye tırmanan yamaçlarda tek ailelik evler ile birkaç villalık küçük siteler dizilir; yeni yapılaşmanın önemli bölümü son yıllarda bu sırtlara yönelmiştir.
Geriş'te yamaç eğimi belirgin olduğundan alt ve üst sokak arasında iki kata yakın yükseklik farkına sık rastlanır. Galeriyi genellikle villanın alt bahçesinden başlatıp bir aşağıdaki yola indiriyoruz. Kayalık kesimlerde komşu havuzlara yakın çalışırken kırıcıyı kısa aralıklarla kullanıyoruz. Yeni yapılan sitelerde ise şebeke bağlantısının proje aşamasında nasıl çözüldüğünü inceleyip eksik kalan alt blokları ortak bir geçitle bağlamayı öneriyoruz.
Geriş için hemen arayın: 0538 237 26 41 →Kuzey koyu · eski belde
Gündoğan kanalizasyon tüneli
Gündoğan, Yalıkavak ile Türkbükü arasında, kuzey kıyısındaki derin bir koya kurulmuş ve 2024'te yaklaşık 4.400 kişinin kayıtlı olduğu bir mahalledir. 1992'de belediye olmuş, tarihte Vera ve Farilya adlarıyla anılmıştır. Tepelerinde eski yel değirmenleri, su sarnıçları ve Peynir Çiçeği Mağarası bulunur.
Koyu çevreleyen yamaçlar diktir ve villalar sahil yoluna doğru basamaklanır. Gündoğan'da alt katın kot açığı çoğunlukla bu kademeli yapıdan kaynaklanır. MUSKİ'nin burada da bir arıtma tesisi işlettiği biliniyor. Volkanik kayanın içinde açtığımız galerilerde ilerleme yavaş olsa da tavan genellikle kendini taşır. Koyun düz tabanına yakın parsellerde ise su seviyesini gözleyerek kısa atımlarla ilerliyoruz.
Gündoğan için hemen arayın: 0538 237 26 41 →Göltürkbükü · lüks koy yerleşimi
Türkbükü kanalizasyon tüneli
Türkbükü, Gölköy ile birlikte Göltürkbükü adıyla anılan koy yerleşiminin parçasıdır ve 2024'te yaklaşık 2.700 kişinin kayıtlı olduğu bir mahalledir. Bodrum merkezine yaklaşık 20 kilometre uzaklıktadır. Kıyıda ahşap iskeleler, plaj kulüpleri ve butik oteller, arkasındaki yamaçlarda ise villalar yer alır. Yazın sahil yolu araç trafiğine kapanır.
Türkbükü'nde villaların büyük bölümü sahil yolundan yukarı doğru tırmanan sokaklara dizilmiştir. Üst sokaktan girilen evlerin alt katları sıklıkla şebekenin altında kalır. Göltürkbükü'nde bir arıtma tesisi bulunduğu biliniyor. Burada kazıyı mutlaka sezon dışına alıyoruz; dar sokaklara kasa ve boruyu kamyonetle getiriyor, çıkan toprağı akşam olmadan alandan çekiyoruz.
Türkbükü için hemen arayın: 0538 237 26 41 →Göltürkbükü · mandalina bahçeleri
Gölköy kanalizasyon tüneli
Gölköy, Göltürkbükü yerleşiminin batı yakasını oluşturan ve 2024'te yaklaşık 3.400 kişinin kayıtlı olduğu bir mahalledir. Göltürkbükü, mandalina bahçeleri, mavi bayraklı denizi ve kıyıdaki ahşap iskeleleriyle bilinir. Gölköy'ün eski köy dokusuna yakın dönemde yeni villa grupları ve küçük oteller katılmıştır.
Eski bahçe evlerinin alt katlarını yaşam alanına çeviren ailelerle, yamaçtaki sitelerin alt blokları Gölköy'de en sık karşılaştığımız iki tiptir. Bahçe evlerinde galeriyi meyve ağaçlarının kök bölgesinin altından geçiriyor, sitelerde ise ortak alan kararını bekliyoruz. Koyun düz kesiminde yeraltı suyuna, yamaçlarda volkanik kayaya uygun ayrı bir çalışma biçimi seçiyoruz.
Gölköy için hemen arayın: 0538 237 26 41 →Merkeze yakın · zeytinli yamaçlar
Torba kanalizasyon tüneli
Torba, Bodrum merkezinin yaklaşık 6 kilometre kuzeydoğusunda, 2024'te yaklaşık 2.900 kişinin kayıtlı olduğu bir koy mahallesidir. Yamaçları zeytinlik ve çam ormanıyla kaplıdır; kıyıda balık lokantaları, büyük tatil köyleri ve villa siteleri bulunur. Bodrum'un ana otogarı 2021'de Torba'ya taşınmıştır.
Torba'da evler koyun iki kanadındaki yamaçlara tırmanır; kıyı yolu ile üst sokaklar arasında hissedilir bir yükseklik açılır. Zeytinlik içindeki villalarda galeriyi ağaç köklerinin altından, bahçe düzenini bozmadan geçiriyoruz. Merkeze yakınlık sayesinde malikânelerden sitelere kadar her ölçekte işe kısa sürede ulaşabiliyoruz; güzergâhı çoğunlukla aşağıdaki sahil yolunun hattına bağlıyoruz.
Torba için hemen arayın: 0538 237 26 41 →Yarımada girişi · körfez kıyısı
Güvercinlik kanalizasyon tüneli
Güvercinlik, Bodrum yarımadasının doğu girişinde, Milas tarafına bakan körfez kıyısında yer alan ve 2024'te yaklaşık 1.700 kişinin kayıtlı olduğu bir mahalledir. Balıkçı barınağının çevresindeki eski yerleşimin arkasında yamaçlara tırmanan villa ve konut siteleri bulunur. MUSKİ'nin Güvercinlik'te bir arıtma tesisi işlettiği biliniyor.
Güvercinlik'te yeni sitelerin bir kısmı körfeze bakan dik arazilere kurulmuştur; bu sitelerde en alttaki blokların bodrum katları ana hatta yetişemeyebilir. Kıyıya yakın kesimde ise sahil düzlüğünün sığ şebekesi sorun yaratır. İki durumda da önce çevredeki tüm rögarların derinliğini ölçüp hangi noktaya inmenin gerçekçi olduğunu belirliyoruz.
Güvercinlik için hemen arayın: 0538 237 26 41 →İç kesim · yoğun site yerleşimi
Konacık kanalizasyon tüneli
Konacık, Bodrum merkezinin arkasındaki tepelerde, 1999'da belediye olmuş ve 2024'te yaklaşık 5.600 kişinin kayıtlı olduğu bir mahalledir. Denize kıyısı olmamasına karşın yıl boyu yaşanan konut siteleri, apartmanlar ve villa gruplarıyla yarımadanın en yoğun iç yerleşimlerinden biridir. Mahallede bir arıtma tesisi bulunduğu biliniyor.
Konacık'ta yapıların önemli bölümü eğimli arazilere oturur ve sokaklar arasında kademeler oluşur. Dört mevsim oturulan evlerde zemin altı genellikle çalışma odası, çocuk odası veya kiraya verilen bir bağımsız bölüm olur. Bu yüzden kot sorunu burada sezonla sınırlı kalmaz, bütün yıl hissedilir. Galeriyi genellikle bir alt sokağın şebekesine indiriyor, yoğun yapılaşma içinde komşu temellerine karşı destek aralığını sık tutuyoruz.
Konacık için hemen arayın: 0538 237 26 41 →Merkez batısı · turizm koyu
Gümbet kanalizasyon tüneli
Gümbet, Bodrum merkezinin hemen batısındaki koyda kurulu, 2024'te yaklaşık 3.500 kişinin kayıtlı olduğu bir turizm mahallesidir. Kıyı otellerle, arkasındaki yamaçlar ise apart oteller ve tatil siteleriyle doludur. MUSKİ burada da bir arıtma tesisi işletmektedir. Mayıs 2026'da Adnan Menderes Caddesi'ndeki içme suyu hattı yenilenirken toprağın altından tarihi bir lahit çıkmıştır.
Gümbet'te koyun düz tabanı sahil kumu ve dere çökelleriyle kaplıdır; yamaçlarda ise kaya yüzeye yakındır. Kıyıda zemin altını çalışan yatakhanesine veya ardiyeye ayırmış otellerde, yamaçta ise alt bloklarında taşma yaşayan sitelerde çalışıyoruz. Lahit örneği gösterdi ki burada kazı sırasında tarihi bir buluntuya rastlanırsa iş durdurulur ve ilgili kuruma haber verilir; biz de böyle yapıyoruz.
Gümbet için hemen arayın: 0538 237 26 41 →Kalabalık koy · mandalina ve site
Bitez kanalizasyon tüneli
Bitez, 2024'te yaklaşık 11.300 kayıtlı nüfusuyla yarımadanın en kalabalık koy mahallelerinden biridir. 1999'da belediye olmuş, mandalina bahçeleri ve rüzgârlı koyuyla tanınır. Toplu taşıma Bitez'i Gümbet, Turgutreis ve otogara bağlar. Mahallede MUSKİ'nin bir arıtma tesisi bulunur.
Bitez'de iki ayrı tablo vardır. Koyun düzlüğünde denize yakın tatil siteleri ile tek katlı evler, sığ döşenmiş şebekeye yetişmekte zorlanır; burada yeraltı suyunu hesaba katarak kısa ve dikkatli bir galeri açıyoruz. Koyu çevreleyen yamaçlarda ise villa siteleri basamaklanır ve sorun klasik üst yol-alt kat farkıdır. Mandalina bahçelerinin içinden geçen rotalarda kökleri incitmemek adına galeriyi ağaçların kök derinliğinin altından sürüyoruz.
Bitez için hemen arayın: 0538 237 26 41 →Ortakent-Yahşi · uzun sahil
Yahşi kanalizasyon tüneli
Yahşi, 1999'da Ortakent ile birleşerek Ortakent-Yahşi beldesini oluşturmuş, bugün 2024 kayıtlarına göre yaklaşık 3.100 kişinin yaşadığı bir mahalledir. Uzun ve düz sahil şeridi boyunca yazlık siteler ve pansiyonlar, iç kısımlarda eskiden kalma taş evlerle yakın yılların villaları yan yana durur. Ortakent-Yahşi'de bir arıtma tesisi işletildiği biliniyor.
Yahşi'de sahil düzlüğü geniş olduğundan sorun daha çok sığ şebeke ve yüksek yeraltı suyuyla ilgilidir. Zemin altını kullanan yazlıklarda geçit, kanalın bir iki karış daha derinde kaldığı bir rögara uzun ve hafif meyilli bir rotayla varmak durumundadır. Bu kesimde kazıyı yeraltı suyunun en düşük olduğu sonbaharda planlıyoruz. İç kesimdeki yamaç parsellerinde ise volkanik kayada kısa bir galeri genellikle yeterli olur.
Yahşi için hemen arayın: 0538 237 26 41 →Güneybatı ucu · sahil ve yamaç
Akyarlar kanalizasyon tüneli
Akyarlar, yarımadanın güneybatı ucunda, 2024'te yaklaşık 5.700 kişinin kayıtlı olduğu bir mahalledir. Kıyı boyunca tatil köyleri ve yazlık siteler, arkadaki tepelerde ise denize ve İstanköy'e bakan villalar bulunur. Bölgedeki volkanik kayaçlar üzerine yapılan yerbilimi çalışmaları Akyarlar ile Turgutreis arasındaki alanı da kapsar.
Akyarlar'da yamaçtaki villa siteleri genellikle birkaç sıra halinde dizilir ve üst sıradaki yolun şebekesi alt sıradaki evlerin bodrum katına yetişmez. Galeriyi bu evlerin bahçesinden alt sıradaki yola indiriyoruz. Kıyıya yakın kesimde sahil kumu ve sığ su seviyesiyle karşılaşabildiğimiz için kazıdan önce çalışma ağzında suyun davranışını gözlüyoruz. Rüzgâra açık bu uçta kışın çalışma ağzını mutlaka örtüyoruz.
Akyarlar için hemen arayın: 0538 237 26 41 →Batı kıyısı · marina ve düzlük
Turgutreis kanalizasyon tüneli
Turgutreis, 1967'de Karatoprak adıyla kurulan belde belediyesinin devamıdır ve 2024'te yaklaşık 6.300 kayıtlı nüfusa sahiptir. Adını Osmanlı denizcisi Turgut Reis'ten alır. Yarımadanın ikinci yat limanı burada bulunur. Kıyı boyunca uzanan geniş düzlük ve arkasındaki tepeler, yazlık siteler ve villalarla doludur.
Turgutreis'in sahil düzlüğünde arazi denize yakın ve alçak olduğundan şebeke sığ döşenmiştir. Zemin altını kiracıya ya da eşya saklamaya ayırmış binalar bu hatta ulaşamayabilir. Burada yeraltı suyu ve sahil kumu, galerinin hızını ve destek düzenini belirler. Düzlüğün arkasındaki yamaç sitelerinde ise dert arazinin meyilinden doğar ve geçit, bir alt sokaktaki dipten akan kanala yönelir.
Turgutreis için hemen arayın: 0538 237 26 41 →Turgutreis-Gümüşlük arası · yeni siteler
Koyunbaba kanalizasyon tüneli
Koyunbaba, Turgutreis ile Gümüşlük arasında kalan ve 2024'te yaklaşık 2.800 kişinin kayıtlı olduğu bir mahalledir. Son yıllarda tepelerine ve yamaçlarına yeni villa siteleri ve müstakil evler yapılmış, eski tarım arazileri hızla konuta dönüşmüştür.
Koyunbaba'da yeni sitelerin bir kısmı, mahalleye şebekenin uzandığı yıllardan önce ya da hemen sonra projelendirildiği için alt blokların bağlantısında kot sorunları görülebiliyor. Yamaç arazisinde galeriyi alt sokağa indiriyoruz; borunun yeni döşendiği ya da hiç gelmediği sokaklarda ise önce MUSKİ'den hattın kesin kotunu istiyoruz. Volkanik kaya ile yamaç molozunun karıştığı kesimlerde destek düzenini sahada belirliyoruz.
Koyunbaba için hemen arayın: 0538 237 26 41 →Myndos · birinci derece sit
Gümüşlük kanalizasyon tüneli
Gümüşlük, yarımadanın batı kıyısında, antik Myndos kentinin üzerine kurulmuş ve 2024'te yaklaşık 4.700 kişinin kayıtlı olduğu bir mahalledir. 1999'da belediye olmuştur. Antik kentin bulunduğu parsellerin bir bölümü 2013'ten beri birinci derece arkeolojik sit olarak tescillidir ve bu alanlarda yapılaşma yasaktır. MUSKİ'nin Gümüşlük'teki arıtma tesisi 2022'de kapasite artışı için yenilenmiştir.
Gümüşlük'te her kazı işi önce sit sınırlarının kontrolüyle başlar. Sit dışındaki yamaç villalarında galeri, alt yolun hattına klasik biçimde iner. Sit içinde ya da sınırında kalan parsellerde ise koruma kurulu ve müze görüşü alınmadan çalışmıyoruz. Eski taş evlerin alt katlarında yapılan dönüşümler burada sık rastlanan bir kot açığı kaynağıdır; galeriyi taş temellerin etki alanından uzak tutuyoruz.
Gümüşlük için hemen arayın: 0538 237 26 41 →Bodrum kanalizasyon tüneli: sık sorulan sorular
Bodrum'da yamaçtaki villamın havuz katı neden kanala akmıyor?
Bodrum'da villalar koy manzarası için yolun aşağı yanına, birkaç kademe halinde oturtulur. Kapı katının gideri sokaktaki MUSKİ borusuna sorunsuz iner; buna karşın iki basamak aşağıdaki filtre odası, konuk banyosu veya çamaşırlık o borudan alçakta kalır. Atık su yokuş çıkamadığı için bu katın çözümü ya pompalı bir hazne ya da sırtın içinden aşağıdaki yola inen bir galeridir.
Yalıkavak ve Gündoğan'daki volkanik kayada tünel açılabilir mi?
Açılabilir. Bodrum yarımadasının kuzeyi, yerbilimcilerin Orta-Geç Miyosen yaşlı Bodrum magmatik kompleksi olarak tanımladığı andezit ve latit lavları, tüfler ve volkanik moloz katmanlarından oluşur. Sağlam lavda ilerleme yavaştır ve kırıcı ister, öte yandan böyle taşta tavan genellikle desteğe az ihtiyaç duyar. Ayrışmış tüf ve moloz bantlarına girildiğinde kasa aralığını sıklaştırıyoruz.
Bodrum'da site yönetiminin onayı olmadan tünel yapılır mı?
Geçit yalnızca kendi bahçenizin altında kalıyorsa Bodrum'da yönetimi bilgilendirmek genellikle yeterlidir. Çalışma ağzı ya da galeri ortak havuz çevresine, site içi yola, otoparka veya ortak yeşil alana değecekse kat malikleri kurulunun yazılı kararını görmeden kazıya başlamıyoruz. Aynı sorunu yaşayan birkaç villa varsa tek ortak geçit planlamayı öneriyoruz.
Bodrum'da temmuz ve ağustosta da çalışıyor musunuz?
Pis su geri tepiyor ya da rögar taşıyorsa mevsime bakmadan, gece gündüz Bodrum'a çıkıyoruz. Planlı işlerde ise haziran-eylül arasındaki misafir yoğunluğu, kapanan sahil yolları ve komşu villalardaki kiracılar işi zorlaştırır. Bu yüzden ertelenebilen geçitleri ekimden mayısa kadar olan döneme yerleştirmeyi öneriyor, kararı ev sahibiyle birlikte veriyoruz.
Bodrum'da kış yağmurları tünel çalışmasını etkiler mi?
Etkiler. Bodrum'da yıllık yağış yaklaşık 700 milimetredir ve bunun büyük bölümü kasım-şubat arasında düşer; aralık en yağışlı aydır. Temmuz ve ağustosta ise neredeyse hiç yağmur görülmez. Kış aylarında çalışma ağzının çevresine set yapıyor, üstünü örtüyor ve uzun süren yağış uyarısı olan günlerde dolgu aşamasını erteliyoruz.
Bodrum'da foseptikten şebekeye geçen evde alt kat neden bağlanamıyor?
Çünkü ev yıllarca kendi çukuruna göre yaşamış, yeni hattın hangi derinlikten geçeceği yapıldığı gün bilinmiyordu. Yarımadada merkezi şebekeye bağlanmamış, çukur kullanan yerleşimlerin bulunduğu yerel basına yansımıştır. Yeni boru geldiğinde dip katın çıkışı ondan alçakta kalabilir. O zaman çevredeki rögarların derinliğini ölçüp galerinin daha aşağıdaki bir noktaya ulaşıp ulaşamayacağını hesaplıyoruz.
Bodrum'da galeri kazmadan önce MUSKİ onayı şart mı?
Gerekir. Bodrum yarımadasındaki atık su şebekesini ve arıtma tesislerini MUSKİ işletir; parselin hangi rögardan, hangi kottan bağlanacağına da o karar verir. Geçit belediye asfaltının veya yaya yolunun altına uzanacaksa büyükşehrin AYKOME kurulu da dosyayı inceler. Arkeolojik sit içinde kalan parsellerde ayrıca koruma kurulu ve müze görüşü gerekebilir.
Gümüşlük gibi sit alanlarında kanalizasyon tüneli yapılabilir mi?
Duruma göre yapılabilir, ama önce izin dosyası netleşmelidir. Gümüşlük'te antik Myndos kentinin bulunduğu kesimler birinci derece arkeolojik sit olarak tescillidir ve bu alanlarda her türlü kazı koruma kurulunun iznine bağlıdır. Bodrum'un başka yerlerinde de altyapı kazılarında tarihi kalıntıya rastlanabiliyor. Böyle parsellerde ilgili kurumların görüşü olmadan kazmaya başlamıyoruz.
Bodrum'daki yazlığım için tünel mi daha iyi, pompa mı?
Alt sokakta yeterli derinlikte bir MUSKİ borusu bulunuyorsa Bodrum'da galeriyi seçiyoruz; kışı kilitli geçiren bir yazlıkta da cereyana ve servise muhtaç kalmadan iş görür. Şebeke çok uzaksa, arada başkasının parseli ya da çok sert bir lav sırtı varsa veya kıyıdaki arsada su seviyesi çok yüksekse alarmlı, çift motorlu bir pompa haznesini daha mantıklı bulabiliriz.
Bodrum'da kanalizasyon tünelinin fiyatını neler belirler?
Bodrum'da maliyeti en çok geçidin boyu, bağlanılacak rögarın derinliği ve kazının lavda mı, tüfte mi, sahil kumunda mı ilerleyeceği belirler. Dik ve dar koy yollarında malzeme taşıma, korunacak havuz ve ağaçlar, yol altı geçişi, sit alanı izinleri ve sezon kısıtı da hesaba girer. Tutarı yerinde ölçüm yaptıktan sonra yazıyla iletiyoruz.
Bodrum'da dip kat süzgecinden kirli su yükselirse hemen ne yapılmalı?
İlk iş evdeki bütün muslukları, duşları ve makineleri bir süre susturun; yukarıdaki katlardan inen su da aynı boruya karıştığından taşan miktar artar. Sonra bahçe rögarının kapağını açın, içindeki su seviyesini görün ve bir kare çekin. Sonra saat fark etmeksizin bizi arayın; tıkanıklık mı, çökmüş boru mu, yoksa yapıdan gelen kot açığı mı, birlikte ayıralım.
Turgutreis ve Bitez'in sahil düzlüğünde de kot farkı olur mu?
Olur, ama nedeni farklıdır. Turgutreis, Bitez ve Yahşi'nin denize yakın düz kesimlerinde toprak denizle neredeyse aynı hizada durduğundan şebeke sığ döşenir ve suyu terfi merkezlerine taşır. Zemin altındaki katını depo, personel odası ya da kiralık daireye çeviren yapılar bu yüzeye yakın borunun altına düşer. Burada geçidi kısa tutuyor, yeraltı suyuna karşı tahliye hazırlıyoruz.