Kanalizasyon neden geri teper, bodrumda nasıl önlenir?

Kanalizasyon geri tepmesi tam olarak nedir?

Geri tepme, binadan uzaklaşması gereken pis suyun yolu kapandığı için ters yöne dönüp en alçaktaki ağızdan dışarı çıkmasıdır. Bu ağız genellikle bodrumdaki yer süzgeci, duş teknesi ya da alt kattaki klozettir. Su bazen yavaşça sızar, bazen de bir anda fışkırır.

Olayın mantığı basittir: borulardaki su, birbirine bağlı kaplardaki gibi seviyesini dengelemek ister. Önünde bir engel varsa ya da gideceği yer zaten doluysa, borunun içinde yükselir ve kendine açık bulduğu ilk noktadan taşar. Binanın en düşük katı bu yüzden her zaman ilk etkilenen yerdir.

Geri tepme tek başına bir teşhis değil, bir belirtidir. Arkasında birbirinden çok farklı sebepler olabilir ve her birinin çaresi başkadır. Yanlış sebebe yönelik bir müdahale, birkaç hafta sonra aynı manzarayla yeniden karşılaşmanıza yol açar.

Kanalizasyon neden geri teper?

Geri tepmenin dört temel sebebi vardır: bina içindeki tıkanıklık, sokak hattının dolması, bodrum giderinin şebekeden aşağıda kalması ve hasarlı boru. Çoğu zaman bunlardan biri baskındır, bazen ikisi birlikte görülür.

Bina hattındaki tıkanıklık

Mutfak yağı, ıslak mendil, pamuk, saç ve inşaat artığı zamanla borunun içinde birikir. Tıkanıklık yatay bir bölümde ya da parsel bacasına çıkışta oluşursa, yukarıdaki katlardan gelen su aşağı inip duvara çarpar ve bodrumdan geri çıkar. Bu tür geri tepme genellikle hava durumundan bağımsızdır ve hat açıldığında rahatlar.

Sokak hattının dolması

Şiddetli yağışlarda, özellikle yağmur suyunun atık suyla aynı borudan taşındığı eski bölgelerde, şebeke kapasitesinin üstünde su alabilir. Hat dolduğunda içindeki seviye yükselir ve buna bağlı binaların alçak giderlerine kadar çıkar. Sorun birkaç saat sürer, yağış dinince kendiliğinden geçer.

Kot farkı

Bodrum katın gideri sokak hattının akış seviyesinden aşağıdaysa, normal günlerde bile su yavaş akar, borunun bir bölümünde sürekli bekler. Hat biraz yoğunlaştığında, örneğin akşam saatlerinde ya da hafif bir yağmurda, bekleyen su yükselip süzgeçten görünür. Bu durumun ayrıntıları için kot farkı sorunu sayfamıza bakabilirsiniz.

Hasar görmüş ya da eğimi bozulmuş boru

Zemin oturması, ağaç kökü ya da eski seramik boruların çatlaması, hattın içinde bir çukur veya daralma yaratır. Su orada birikir, katı atık takılır ve zamanla tam bir tıkanıklığa dönüşür. Bu sebebi dışarıdan ayırt etmek zordur; kamera ile hat görüntüleme en güvenilir yoldur.

Hangi sebebin sizde olduğunu nasıl anlarsınız?

Geri tepmenin ne zaman ve hangi koşulda olduğunu not etmek, sebebi daraltmanın en hızlı yoludur. Aşağıdaki gözlemler yol gösterici olur:

• Yalnızca yoğun yağışta oluyor: Şebeke dolması ya da kot farkı ihtimali yüksektir.
• Hava ne olursa olsun, belirli aralıklarla tekrar ediyor: Bina hattında birikme ya da hasarlı bir bölüm düşünülmelidir.
• Açtırınca birkaç hafta rahatlıyor, sonra yine başlıyor: Su bir yerde sürekli bekliyor demektir; ters eğim, çökme ya da kot farkı akla gelir.
• Komşu binalarda da aynı anda yaşanıyor: Sorun büyük ihtimalle sokak hattındadır ve idareye bildirilmelidir.
• Parsel bacası açıldığında içinde hep durgun su var: Bağlantı noktasında ya da hemen ötesinde bir seviye sorunu bulunur.

Bu gözlemler bir fikir verir ama kesin teşhis için ölçüm gerekir. Biz keşifte önce bodrumun en düşük gider ağzı ile sokak hattının akış tabanı arasındaki yükseklik farkını ölçüyor, ardından boruyu kamerayla geziyoruz.

Geri tepme anında ne yapmalısınız?

İlk iş, binada su kullanımını durdurmaktır. Üst katlardaki her sifon çekimi, her bulaşık makinesi boşaltması bodruma daha fazla su gönderir. Apartmansanız yöneticiye ve komşulara kısa bir haber vermek büyük fark yaratır.

Suyla temas eden prizlerden, uzatma kablolarından ve zemindeki elektrikli cihazlardan uzak durun; gerekiyorsa ilgili sigortayı kapatın. Taşma süzgeçten geliyorsa, ağzı geçici olarak kapatmak bazen işe yarar, ama su başka bir ağızdan çıkabilir. Kirli suya çıplak elle dokunmayın.

Mümkünse olayın fotoğrafını ya da kısa bir videosunu çekin, saatini ve o sırada yağmur yağıp yağmadığını not edin. Sigorta başvurusu yapacaksanız bu kayıtlar işinize yarar; keşfe gelen ekip için de sebebi daraltmayı kolaylaştırır.

Su çekildiğinde zemini bol suyla yıkayıp dezenfekte edin, mümkünse kapı ve pencereleri açarak bodrumu bir süre havalandırın. Islanan karton, halı ve sunta eşyalar küf ve koku kaynağı olur. Ardından, geri tepmenin sebebini bulmadan sadece tıkanıklık açtırıp konuyu kapatmamanızı öneririz; aynı olayın tekrar etme ihtimali yüksektir.

Bodrumda geri tepme kalıcı olarak nasıl önlenir?

Kalıcı önlem, sebebe göre seçilir. Tıkanıklığa karşı alışkanlık, sağanağa karşı koruyucu ekipman, kot farkına karşı ise bağlantının yeniden kurulması gerekir.

Kullanım alışkanlıklarını düzeltmek

Yağı lavaboya dökmemek, ıslak mendil ve hijyenik ürünleri klozete atmamak, süzgeçlere saç tutucu takmak basit ama etkili adımlardır. Bina hattının belirli aralıklarla temizletilmesi, birikmenin tıkanıklığa dönüşmesini önler.

Çekvalf ya da geri akış önleyici takmak

Bodrum giderine konan bir çekvalf, şebekeden içeri doğru gelen suyu kesmeye yarar. Kısa süreli dolmalara karşı faydalıdır. Ancak klape kapalıyken bodrumdaki su da dışarı akamaz, katı atık klapeyi açık bırakabilir ve düzenli bakım şarttır.

Bodrum giderini pompayla yükseltmek

Alt katın suyu bir haznede toplanıp daha yukarıdaki bir hatta basılabilir. Bu, su seviyesi bodrum giderine ulaşsa bile binanın içine dönmesini zorlaştırır. Pompanın elektrik ve bakım gerektirdiğini unutmamak gerekir; iki seçeneği tünel mi pompa mı yazımızda karşılaştırdık.

Bağlantıyı kanalizasyon tüneliyle daha aşağıya taşımak

Sebep kot farkıysa en kalıcı çözüm, binanın şebekeyle buluştuğu noktayı değiştirmektir. Yakında, sokak hattının binaya göre belirgin biçimde aşağıda aktığı bir bölüm bulunursa, yerin altından açılan bir kanalizasyon tüneliyle boru oraya götürülür. Böylece bodrum giderinin üstünde kalan bir pay oluşur ve hat dolsa bile su o seviyeye kolay kolay ulaşamaz. Yüzeyde yalnızca bir çalışma kuyusu açılır.

Ne zaman uzman çağırmak gerekir?

Geri tepme bir kez olup bir daha görülmediyse ve sebebi açık bir tıkanıklıksa, hat temizliği yeterli olabilir. Aynı olay iki ya da daha fazla kez yaşandıysa, özellikle yağışlı günlerde tekrarlıyorsa ya da bodrumda sürekli lağım kokusu varsa, sorunu ölçerek teşhis ettirmenin zamanı gelmiştir.

Ölçüm ve görüntüleme sonucunda sorunun kot farkı olduğu anlaşılırsa, size tünelin uygulanabilir olup olmadığını, gerekiyorsa hangi izinlerin alınacağını ve işin nasıl ilerleyeceğini açıklıyoruz. Pompa daha uygunsa bunu da açıkça belirtiyoruz. Bodrumda kalıcı koku da yaşıyorsanız bodrum katta lağım kokusu yazımız işinize yarayabilir. Bize iletişim sayfasından ya da telefonla günün her saatinde ulaşabilirsiniz.

Sık sorulan sorular