Son güncelleme: 31 Ekim 2026
Trabzon'da kanalizasyon tüneli yokuştaki evlerin hangi sorununu giderir?
Trabzon'da kanalizasyon tüneli, rampalı bir sokakta ya da sırtta duran binanın alt katlarından gelen pis suyu, TİSKİ'nin daha aşağıdan geçen bir borusuna yer altından ulaştıran dar bir geçittir. Binanın dibinde küçük bir düşey çukur açıyoruz, çukurun tabanından rögara doğru yatay olarak kazıyoruz ve geçidin zeminine binadan rögara kadar hep alçalan bir boru oturtuyoruz. Geçit kapatıldıktan sonra yukarıdaki istinat duvarı, beton merdiven ya da dar sokak taşı olduğu yerde kalır.
Bu işe Trabzon'da bu kadar sık ihtiyaç duyulmasının nedeni arazinin kendisidir. İl topraklarının büyük bölümü tepelik ve dağlıktır; Doğu Karadeniz Dağları kıyıya çok yakın uzanır ve 114 kilometrelik sahil şeridinin arkasında düzlük neredeyse yoktur. Eski kent, Zağnos ve Kuzgun dereleri arasında yükselen masa biçimli bir tepeye kurulmuştu. Bugün de yapılaşma bu tepeden Boztepe'ye, oradan da çevredeki sırtlara tırmanmış durumda. Böyle bir arazide yol genellikle binanın üst kotundan geçer, binanın alt katları ise yamaç boyunca aşağıya basamaklanır. Üst katların suyu yoldaki boruya rahatça akarken, en alttaki banyonun ve mutfağın suyu o boruya çıkamaz.
Geçidin yaptığı şey basittir: Bağlantıyı yukarıdaki yoldan söküp bir alt sokağın rögarına, ya da borunun aynı cadde üzerinde daha derine indiği bir noktaya götürür. Böylece su elektrik ve motor olmadan, yalnızca kendi düşüşüyle yol alır. Aynı sonucu hendekle almak, Trabzon'un dar ve basamaklı sokaklarında istinat duvarlarını, merdivenleri ve komşu bahçelerini sökmek demektir.
Her alt kat sorunu tünelle çözülmez. Toprak kaydığı için ayrılmış bir boru, kılcal köklerin doldurduğu bir ek ya da içine çökmüş bir baca da tıpatıp benzer belirtiler verir. Bu sebeple masaya önce nivo ve kamera geliyor; Trabzon kanalizasyon tüneli teklifini, ölçüm kot farkını teyit ettikten sonra sunuyoruz.
Trabzon'da binaların alt katları neden şebekenin altında kalıyor?
Trabzon'da bu sorunu doğuran üç etken var: sırtlara basamaklanan yapılaşma, dar kıyı şeridinde yer kazanmak için derine inen bodrumlar ve kırsalın şebekeye sonradan bağlanması.
İlk ve en yaygın etken basamaklı yapılaşmadır. Kentin eski çekirdeği bile bir tepenin üstündeydi; son elli yılda büyüme ise neredeyse tamamen yamaçlara yöneldi. Ortahisar'da Boztepe yokuşunda, Akçaabat'ta deniz manzaralı yamaçlarda, Yomra'da sahilin arkasındaki tepelerde binaların girişi üst yoldadır; gövde ise yamaç boyunca birkaç kat aşağı iner. Zamanla bu alt katlar kiralık daireye, atölyeye ya da ambara dönüşür. Yukarıdaki borunun hizasının altında kalan bu hacimlerde su, kendiliğinden şebekeye ulaşamaz.
İkinci etken kıyı şeridinin darlığıdır. Trabzon'da düz arazi o kadar kıttır ki sahil yolu büyük ölçüde denize dolgu yapılarak genişletilmiştir; Akçaabat'ın da tarihte denizden toprak kazandığı bilinir. Kıyıya yakın bu alçak bantta şebeke derine gömülemez. Aynı bantta yükselen yeni apartmanlar ise otopark ve depo katlarını toprak altına indirir. Bodrumdaki ıslak hacimler böylece sokaktaki borunun altına düşer.
Üçüncü etken kırsal dokudur. Trabzon kırsalında mahalleler derelerin açtığı vadilere ve aralarındaki tepelere serpilmiştir; evler genellikle çay ya da fındık bahçesinin ortasındadır. Büyükşehir düzenlemesiyle bu köyler mahalleye dönüştü ve şebeke geniş bir alana yayılmaya başladı. Eskiden çukura akıtılan evlerin çıkışları, ileride döşenecek şebekenin kotu hesaba katılmadan yerleştirilmişti. Hat kapıya ulaştığında bağlantının yetersiz kaldığı ortaya çıkar.
Bunlara yağışı da eklemek gerekir. Trabzon kenti yılda 900 milimetre civarında yağış alır; Of gibi doğudaki ilçelerde bu miktar çok daha yüksektir. Ekim sağanaklarında şebeke hızla dolar; zaten ucu ucuna bağlı alt katlarda su ters yöne yürür. Bodrumdaki sorun yazın hafifleyip ekimde yeniden başlıyorsa bu, yükseklik farkının güçlü bir işaretidir.
Trabzon'daki binanızda yükseklik farkı olduğunu nasıl fark edersiniz?
Asıl ipucu, yukarıdaki katlar sorunsuz çalışırken yamaca gömülü alt katın sürekli sorun çıkarmasıdır. Trabzon'dan gelen aramalarda en sık duyduklarımız şunlar:
- Alt kattaki banyodan, özellikle yağmurlu akşamlarda, lağım kokusu yükselmesi.
- Üst daireden çamaşır suyu boşaldığında alt kattaki duş teknesinin ya da yer süzgecinin dolması.
- Ekim ve kasım sağanaklarında bodrum ya da otopark ızgarasından su taşması.
- Klozet ve lavabonun geç boşalması, giderden guruldama gelmesi.
- Spiralle açılan giderin kısa süre sonra yine tıkanması.
- İstinat duvarının dibinde ya da merdiven altında hiç kurumayan bir ıslaklık.
Son madde Trabzon'da ayrıca önemlidir. Yamacın içinde sızdıran bir lağım borusu çevresini sürekli nemli tutar; uzmanların Trabzon heyelanlarında saydığı tetikleyiciler arasında yamaçtaki suyun artması da vardır. Islaklığın kaynağını erken bulmak, hem bodrumu hem de istinat duvarını korur. Neyin bozuk olduğunu ise ancak nivo okuması ve kamera görüntüsü kesinleştirir.
Bazalt, tüf ve kırmızı kil: Trabzon toprağında kazı nasıl ilerler?
Trabzon'da tünel kazısını belirleyen şey, volkanik kayaçlar ile onların ayrışmasından doğan killerin iç içe geçmesidir. Kent yerleşim alanının yaklaşık 14 kilometrekaresini inceleyen bir yüksek lisans tezi, en altta aglomera, volkanik breş ve tüflerin bulunduğunu, bunlarla yanal geçişli bazalt, tüffit ve kireçtaşlarının yer aldığını belirtir. Bu birimlerin üstünde kırmızı killer, kumlu-siltli killer, taraçalar, alüvyonlar ve yamaç molozları gelir. Kırmızı killer, alttaki volkanik serinin ayrışmasıyla oluşmuştur.
Bu yapı kazı açısından iki ayrı dünya demektir. Ayrışmamış bazalt ve aglomera serttir; kazı yavaşlar, ama açılan geçit uzun süre kendini taşır. Üstteki kırmızı kil ve kumlu-siltli kil ise kolay kazılır, ancak ıslandığında yumuşar ve geçidin yanlarına baskı yapar. Aynı tezde kumlu-siltli killerin kalınlığının yüz metreye ulaşabildiği yazılıdır. Bu killerde ahşap çatkı aralığını daraltıyor, her metreyi açar açmaz boruyu yatırıp arkasını kapatıyoruz.
Yamaç dengesi de Trabzon'da göz ardı edilemez. Aynı çalışma, kent içindeki İnönü heyelanında yamacın denge sınırına yakın olduğunu ve yüzeysel hareketlerin beklenebileceğini, Değirmendere'deki kaya şevlerinde ise devrilme ve düşme riski bulunduğunu belirtir. 2022 baharında, kar erimesinin ardından bir ay içinde ilde yüzün üzerinde heyelan yaşandı. Uzmanlar o dönemde arazinin eğimini, killi kayaçların yaygınlığını, ormanların çay ve fındık tarımına açılmasını, yol yapımında yamaç ayağının kazılmasını ve yamaçlara yapılan yerleşimi tetikleyiciler olarak saydı.
Of ilçesi için yapılan bir heyelan duyarlılık çalışması tabloyu ilçe ölçeğinde de doğrular: Trabzon'da 1927'den bu yana can kaybına yol açan 26 heyelan kaydedilmiş, en çok heyelan Of ve Hayrat'ta görülmüştür. Çalışmada alüvyon ve yamaç molozu, heyelana en yatkın birim olarak öne çıkar. Bizim için pratik sonuç şudur: Bir yamaçta tünel açmadan önce o yamacın oynayıp oynamadığına bakıyoruz. Duvar çatlağı, eğik direk, yeni açılmış toprak yarığı gibi işaretler görürsek işe başlamadan uzman incelemesi öneriyoruz.
Dere ağızlarındaki düzlükler ise ayrı bir zemindir. Değirmendere vadisindeki alüvyonun akifer niteliği taşıdığı, yani su tuttuğu bilinir. Solaklı'nın Of'ta, Manahoz'un Sürmene'de, Karadere'nin Araklı'da Karadeniz'e kavuştuğu ağızlarda da çakıllı ve kumlu dolgu ile yüzeye yakın su beklenir. Bu noktalarda pompayı baştan hazır ediyor, geçidi kısa bölümlerle ilerletiyoruz.
Trabzon'da hangi aylar tünel kazmak için daha elverişli?
En elverişli dönem haziran ile eylül arasıdır, çünkü Trabzon'da yağmur on iki aya yayılsa da yükü sonbahar ve kış çeker. Kentte 1991–2020 ortalamasına göre yılda 900 milimetre civarında yağış düşer. En yağışlı ay yaklaşık 134 milimetreyle ekimdir; onu kasım, aralık ve ocak izler. En kurak ay temmuzdur. Doğuya gidildikçe yağış artar; Of ilçesi için yapılan çalışmada yıllık yağış 1.650 milimetrenin üzerinde verilir.
Kış sahilde ılıktır, ama kar aralık ile mart arasında sık görülür ve bir iki hafta yerde kalabilir. Denizden gelen nem nedeniyle kar yağışı zaman zaman çok yoğun olur. İç kesimde, Tonya, Maçka ve Çaykara'nın yüksek mahallelerinde kış daha uzun ve serttir. Mart ve nisanda bu karın çözülmesi yamaçları suya doyurur; 2022'de bir ayda yaşanan yüzü aşkın heyelan da hava ısınıp karın erimesiyle başlamıştı.
Uzun ve derin geçitler için yaz aylarını tercih etmemizin nedeni budur: Toprak bu haftalarda suyunu büyük ölçüde vermiştir, yamaçlar da yıl içindeki en durgun hallerindedir. Ekim ve kasımda, özellikle killi yamaçlarda, kazıyı daha sık destekliyor ve çukur ağzını yağmura karşı örtüyoruz. Karın çözüldüğü haftalarda iç ilçelerde acil olmayan kazıları birkaç hafta kaydırmayı tavsiye ediyoruz. Bodrumda taşma varsa takvim beklemez; o gün çalışırız.
Trabzon'da tünel çalışması hangi adımlarla tamamlanır?
Ortahisar'da da Çaykara'da da sıralama değişmez; değişen, yamacın dikliği ve toprağın cinsine göre her adımın içeriğidir.
- Kot ölçümüEn alt kattaki gider ağzıyla yakındaki TİSKİ rögarlarının taban kotlarını lazerli nivoyla karşılaştırıyoruz. Basamaklı sokaklarda hem üstteki hem de bir alttaki yolun rögarlarına bakıyoruz; çözüm çoğunlukla aşağıdadır. İstinat duvarında çatlak ya da ıslaklık varsa kayda geçiriyoruz.
- Kamerayla incelemeVar olan boruya kamera sokup kopma, ezilme, kök ya da yamaç hareketiyle kaymış bir ek arıyoruz. Kusur tek bir parçadaysa tamirle yetinmeyi önerebiliriz. Yükseklik farkı teyit edilirse görüntüler geçidin rotasını çizmede temel olur.
- Rota ve izinlerBina çıkışından yeterince alçakta kalan rögarı tespit ediyor, geçidin uzunluğunu ve çukurun yerini belirliyoruz. Rota komşu arsadan, merdivenli geçitten ya da yoldan geçiyorsa TİSKİ'den ve ilgili birimlerden hangi onayların alınacağını yazıyla bildiriyoruz.
- Çukur ve geçitÇukuru temelden ve istinat duvarlarından güvenli uzaklıkta açıyoruz. Kırmızı kilde çatkı aralığını kısaltıyor, bazalt ve aglomerada kırıcı uçlara geçiyoruz. Çukura su dolarsa dalgıç pompayı çalıştırıyor, sağanakta ağzına branda geriyoruz.
- Boru ve birleşimGeçidin tabanına sıkıştırılmış kum yayıp boruyu binadan rögara kadar hiç geri dönmeyen bir düşüşle oturtuyoruz. Muf ve contaları sızdırmayacak biçimde oturtuyor, rögara girişi TİSKİ'nin istediği detayla bitiriyoruz.
- Akış testi ve kapatmaAlt kattaki lavabo, duş ve süzgeçlerden bol su akıtıp rögara varışını beraber gözlüyoruz. Her nokta temiz boşalınca geçidi ince katmanlarla toprağa gömüyor, yamaçta suyun kendine yol bulacağı bir boşluk kalmayacak biçimde tokmaklıyor ve merdiven ile sokak taşını yerine diziyoruz.
Trabzon'un rampalı sokaklarında hangi yöntem daha mantıklı?
Çoğu durumda tünel, çünkü Trabzon'un merdivenli geçitlerinde hendek açmak neredeyse imkânsızdır ve fırtınalı kışlarda pompaya güvenmek risklidir. Yine de üç seçeneği yan yana koymak kararı netleştiriyor.
| Ölçüt | Kanalizasyon tüneli | Atık su pompası | Açık kazı |
|---|---|---|---|
| Atık su hangi yolla gider? | Binadan alt rögara, sürekli inen boruyla | Haznede toplanıp motorla üst yoldaki boruya basılarak | Merdiven ve duvarlar sökülüp boru derine gömülerek |
| Sokak ve bahçede bıraktığı iz | Tek bir çukur ağzı | Bodrum köşesinde duran kapaklı bir toplama haznesi | İstinat duvarları, basamaklar ve kaplama boyunca yarık |
| Fırtınada cereyan kesilirse | Pis su akmayı sürdürür | Hazne dolar, su alt kata geri tepebilir | Pis su akmayı sürdürür |
| Yamaç üzerindeki etkisi | Üst toprağa dokunmadığından şevin dengesini değiştirmez | Belirgin bir etkisi yok | Uzun yarık suyu yamacın içine yönlendirebilir |
| Trabzon'da uygun olduğu yer | Ortahisar ve Akçaabat'ın sırt mahalleleri, basamaklı sokaklar, çay ve fındık bahçeleri arasındaki evler | Alt yolda TİSKİ borusu olmayan sokaklar, Değirmendere ya da Solaklı ağzındaki sulu dolgular | Temeli henüz atılmamış parseller ve inşaatı süren yapılar |
Kural olarak: Şev sağlam ve alt sokakta uygun bir rögar varsa geçidi öneriyoruz. Toprak oynuyorsa ya da bağlanılacak bir boru bulunmuyorsa bunu saklamıyor, size uygun düşen diğer çözümü anlatıyoruz.
TİSKİ bağlantısı ve kazı onayı Trabzon'da nasıl alınır?
Trabzon'da atık su borularının sahibi ve işletmecisi, Trabzon İçmesuyu ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü yani TİSKİ'dir. Sayıştay'ın 2023 yılına ilişkin denetim raporuna göre büyükşehir belediyesinin mülki sınırındaki her ilçe ve mahalle TİSKİ'nin sorumluluğundadır. Yani Ortahisar'daki bir apartmandan Çaykara'daki bir köy evine kadar bağlantının muhatabı aynı idaredir.
Mal sahibinin görevi parsel bacasına kadardır; bacadan itibaren boru idarenindir. Geçit sizin arsanızda başlayıp sizin arsanızda bitiyorsa ve eski bacaya giriyorsa dosya incedir. Trabzon'da çoğu kez durum böyle değildir: Rota bir alt sokağa iner, yolda bir komşu parseli, belediyenin merdivenli geçidini ya da araç yolunu aşar. O zaman yeni rögara giriş için TİSKİ'nin bağlantı kuralları, kamusal alanı kazmak için de ayrı bir onay devreye girer. Büyükşehirde yol ve kaldırım kazıları, kurumların altyapı işlerini eşgüdümleyen AYKOME çerçevesinde değerlendirilir. Rota başkasının arsasından geçecekse o mülk sahibinin imzalı muvafakatini de almanız gerekir.
Keşif notlarımızla birlikte hangi belgeyi kimin hazırlayacağını bir sayfalık yazıda topluyoruz. TİSKİ'den gizli yapılmak istenen bağlantılara ise baştan hayır diyoruz. Kayıt dışı bir birleşim hem cezayla sonuçlanabilir hem de Trabzon'un eğimli sokaklarında asfaltın altını boşaltıp şevin yürümesine yol açabilir. İmzamızı taşıyan her bağlantı idarenin dosyasında yer almalıdır.
Trabzon kanalizasyon tüneli için ödenecek tutarı ne belirler?
Rakamı belirleyen, işin zorluğudur; Boztepe'nin merdivenli bir aralığı ile Akçaabat sahilinde araçla yanaşılan bir site arasında emek farkı büyüktür. Başlıca kalemler:
- Metraj: Bina çıkışı ile kot olarak uygun düşen rögar arasında kaç metre kazılacağı.
- Derinlik: Düşey çukurun ne kadar ineceği; havalandırma, merdiven ve çatkı ihtiyacını belirler.
- Zemin cinsi: Islak kırmızı kil hızlı kazılır ama çok destek ister; bazalt ve aglomera ise kırıcı uç ve sabır gerektirir.
- Erişim: Aracın yanaşamadığı merdivenli sokaklarda boru, kum ve kazı toprağı sırtta taşınır.
- Su durumu: Değirmendere gibi dere yataklarına yakın yerlerde dalgıç pompa gün boyu çalışabilir.
- Resmi süreç: Geçidin kamuya ya da komşuya ait bir alandan geçip geçmediği ve gereken onaylar.
Ölçüm ve görüntüleme tamamlandığında bu kalemlerin her birini fiyatlandırıp size imzalı olarak veriyoruz. Belgede boru çapı ve malzemesi, kazı metrajı, öngörülen çalışma günleri ve teslim öncesi akış testinin nasıl yapılacağı açıkça durur.
Trabzon'un dar ve basamaklı sokaklarında nasıl çalışıyoruz?
Trabzon'un eski mahallelerinde ve sırt yerleşimlerinde birçok binaya araçla ulaşmak mümkün değildir; bina önünde merdivenli bir geçit, arkasında bir istinat duvarı ve hemen yanında komşu bahçesi bulunur. Bu tür yerlerde hendek açmak neredeyse imkânsızdır; tünelin asıl değeri burada ortaya çıkar. Çukuru binanın yanındaki birkaç metrekarelik bir alanda açıyor, kazı malzemesini çuvallarla ya da küçük taşıyıcılarla taşıyor, boruyu da parça parça çukura indiriyoruz.
Çalışmaya başlamadan komşularla iletişimi önemsiyoruz. Merdivenli geçidin kullanımını tamamen kesmemek, çalışma saatlerini mahallenin düzenine uydurmak ve kazı toprağını geçidi kapatmayacak şekilde istiflemek, bu tür işlerin olmazsa olmazıdır. İş bittiğinde merdiven basamaklarını, duvar diplerini ve sokak taşlarını eski haline getiriyoruz. Apartmanlarda ortak alanları ilgilendiren işlerde ise yönetimin toplantıda sunabileceği sade bir ölçüm dosyası hazırlıyoruz.
Trabzon ilçelerine göre kanalizasyon tüneli
Trabzon'un 18 ilçesi kıyıdaki dar şeritten 300 metreden yüksek vadilere ve yaylalara uzanır. Her ilçede karşılaştığımız koşulları aşağıda özetledik.
- Ortahisar
- Akçaabat
- Yomra
- Arsin
- Araklı
- Of
- Sürmene
- Vakfıkebir
- Beşikdüzü
- Çarşıbaşı
- Maçka
- Çaykara
- Tonya
- Düzköy
- Şalpazarı
- Hayrat
- Köprübaşı
- Dernekpazarı
Kent merkezi · Boztepe yamacıOrtahisar kanalizasyon tüneli
Ortahisar, eski merkez ilçenin 2013'te yeniden adlandırılıp düzenlenmesiyle doğdu; Trabzon şehrinin tamamı ve çevresindeki kırsal mahalleler bu ilçenin sınırındadır. Tarihi çekirdek, Zağnos ve Kuzgun dereleri arasındaki masa biçimli tepede kurulmuştu; bugün kent, bu tepeden Boztepe'ye ve doğuya, batıya yayılan sırtlara tırmanmış durumda. Boztepe hâlâ kentin en sevilen seyir noktasıdır. 2021'de ilçede Roma ve Bizans dönemine ait kalıntılar bulunmuştur.
İlçede iki farklı tabloyla karşılaşıyoruz. Pazarkapı, Çarşı ve Kemerkaya gibi sahile yakın tarihî mahallelerde, birbirine yaslanmış binaların ve daracık aralıkların arasında, alt katları sokak borusunun altında kalan dükkânlar ve depolar bulunur. Boztepe, Kaymaklı, Çukurçayır, Yalıncak ve Bahçecik gibi yamaçlara yayılan mahallelerde ise ev üstteki yola bağlanır, alt katları aşağıya iner. Mühendislik jeolojisi çalışmalarında İnönü heyelanının ve Değirmendere'deki kaya şevlerinin ayrıca anılması, ilçede yamaç değerlendirmesinin neden önemli olduğunu gösteriyor.
Ortahisar için hemen arayın: 0538 237 26 41 →Batı kıyısı · yoğun yapılaşmaAkçaabat kanalizasyon tüneli
Akçaabat, Trabzon kentinin batısında, tarihte kentin doğal limanı işlevini görmüş bir kıyı ilçesidir. Karadeniz kıyısının en yoğun nüfuslu kasabalarından biri sayılır ve tarihte denize dolgu yapılarak toprak kazanılmıştır. Akçakale Kalesi, 1332 tarihli Aya Mikail Kilisesi, köftesi ve horonuyla tanınır.
Bu yoğunluk ilçede iki sorunu birlikte getirir. Kıyıdaki dolgu ve alçak bantta yükselen apartmanların bodrum katları sığ şebekenin altında kalabilir; dolgu zemin aynı zamanda suya yakın ve gevşek olabildiği için kazıyı pompa eşliğinde yürütüyoruz. Söğütlü, Yıldızlı, Darıca ve Akçakale gibi kıyı gerisindeki mahallelerde ise denize bakan sırtlara kurulmuş evler öne çıkar. Bu evlerde en alttaki katı bir alt sokaktaki rögara bağlayan tüneller planlıyoruz.
Akçaabat için hemen arayın: 0538 237 26 41 →Doğu kıyısı · kent uzantısıYomra kanalizasyon tüneli
Yomra, Trabzon kentinin hemen doğusunda, kıyıda yer alan bir ilçedir. Kent merkezine yakınlığı nedeniyle son yıllarda konut yapılaşması hızlanmıştır. Kaşüstü, Sancak, Namık Kemal ve Çamlıyurt gibi mahalleler kıyı şeridi ile arkasındaki tepeler arasında dağılmıştır.
Sahil bandında yükselen yeni blokların otopark katları ile arka tepelerdeki evlerin bahçe katları burada şikâyetlerin çoğunu oluşturur. Denize yakın gevşek zeminde çatkıları sıklaştırıyor, sırtlarda ise geçidi bir alt sokağın rögarına yönlendiriyoruz. Kent merkezine yakınlığı nedeniyle hızla dolan mahallelerde şebekenin binalardan sonra geldiği sokaklara da rastlıyoruz.
Yomra için hemen arayın: 0538 237 26 41 →Doğu kıyısı · sanayi ve tepelerArsin kanalizasyon tüneli
Arsin, Yomra ile Araklı arasında, doğu kıyısında yer alan bir ilçedir. Kıyı şeridinde sanayi ve konut alanları, arkasında ise çay ve fındık bahçeleriyle kaplı tepeler uzanır. Yerleşim, kıyıdaki dar banttan içerideki sırtlara doğru dağılır.
Sanayi yapılarında alt katların kullanım amacının değişmesi, konutlarda ise yamaca kurulan evlerin alt katları yükseklik farkı doğurabilir. Atölye ve depoların atık suyunu evin pis suyundan ayrı tutmaya, üretimden gelen suyun TİSKİ'nin bilgisi dışında hatta girmemesine özen gösteriyoruz.
Arsin için hemen arayın: 0538 237 26 41 →Karadere ağzı · vadi köyleriAraklı kanalizasyon tüneli
Araklı, Trabzon'un doğu kıyısında, Karadere vadisinin denize açıldığı yerde kurulmuş bir ilçedir. Elli civarında mahallesi kıyıdan vadinin içine doğru uzanır; Bahçecik, Ayvadere ve Çamlıca bunlardan birkaçıdır. Kıyıdaki merkez ile vadi boyunca dizilen köyler arasında belirgin bir yükseklik farkı vardır.
Dere ağzındaki düzlükte çakıllı ve kumlu dolgu ile yüzeye yakın su beklenir; burada pompayı baştan hazırlıyoruz. Vadi yamaçlarındaki evlerde ise en alttaki katın suyunu aşağıdaki yolun borusuna indiren kısa tüneller planlıyoruz.
Araklı için hemen arayın: 0538 237 26 41 →Solaklı vadisi · yüksek yağışOf kanalizasyon tüneli
Of, Trabzon'un doğusunda, Solaklı Deresi'nin denize ulaştığı yerde kurulmuş bir ilçedir. Solaklı vadisi, Karadeniz'in güney kıyısında en yoğun yerleşilmiş dere vadisi sistemlerinden biri olarak tanımlanır. İlçe, Trabzon'da en yüksek yağış alan yerlerden biridir; yapılan bir çalışmada yıllık yağış 1.650 milimetrenin üzerinde verilir.
Of aynı zamanda heyelanla en çok anılan ilçedir. 1929'da Of ve Sürmene'de yaşanan büyük heyelan çok sayıda can kaybına yol açmış, 2020'de de ilçede can kaybına neden olan bir heyelan yaşanmıştır. Kayıtlara göre Of, Hayrat ile birlikte ilde en çok heyelan görülen ilçedir. Bu nedenle Of'ta tünel işine başlamadan önce yamacın durumunu mutlaka değerlendiriyor, dere ağzındaki düzlükte ise suya karşı önlem alıyoruz.
Of için hemen arayın: 0538 237 26 41 →Manahoz Deresi · tarihî konaklarSürmene kanalizasyon tüneli
Sürmene, Trabzon kentinin 30–40 kilometre doğusunda, Manahoz Deresi kıyısında kurulmuş bir sahil ilçesidir. Kastil'deki 18. yüzyıldan kalma Yakupoğlu Memiş Ağa Konağı ile endemik bitki örtüsüyle tanınan Ağaçbaşı Yaylası ilçenin bilinen değerleridir. Türkiye'nin ilk ticaret odasının Sürmene'de kurulduğu da kayıtlarda geçer.
Kıyıdaki dar düzlük ile hemen arkasındaki dik yamaçlar, ilçede yapıların önemli bölümünün eğimli arsalarda olmasına yol açar. 1929 heyelanından etkilenen ilçelerden biri olduğunu bildiğimiz için yamaç güzergâhlarında dikkatli davranıyoruz.
Sürmene için hemen arayın: 0538 237 26 41 →Batı kıyısı · ekmek ve tereyağıVakfıkebir kanalizasyon tüneli
Vakfıkebir, Trabzon'un batı kıyısında, Beşikdüzü ile Çarşıbaşı arasında yer alır ve ekmeği ile tereyağıyla tanınır. Büyükliman, Çarşı ve Yalıköy gibi kıyı mahalleleri ile içerideki tepelere dağılan köyleri vardır.
Çarşıya yakın kıyı mahallelerinde apartmanların toprak altı katları, içerideki köylerde ise sırta oturtulmuş evlerin alt odaları sokak borusunun altında kalabiliyor. Sahilde dolgu ve kum, tepelerde killi yamaç toprağı bekliyoruz; ikisinde de rotayı ölçüm sonucuna göre çizip kuyuyu bahçe düzenini en az bozacak köşeye açıyoruz. Fırın ve mandıra gibi küçük işletmelerin bulunduğu yapılarda işletme giderini konut giderinden ayırıyoruz.
Vakfıkebir için hemen arayın: 0538 237 26 41 →Batı ucu · küçük kıyı ilçesiBeşikdüzü kanalizasyon tüneli
Beşikdüzü, 1988'de ilçe olmuş, Trabzon'un en batısında Giresun'a doğru sahil boyunca uzanan küçük bir yerleşimdir. Yüzölçümü küçük olmasına karşın nüfus yoğunluğu görece yüksektir; yerleşim kıyı şeridinde yoğunlaşır.
Sahil ile tepeler arasındaki bant çok dar olduğundan apartmanlar aşağıya, evler yamaca doğru büyümüş; bu da hem bodrumlarda hem de bahçe katlarında gider sorununu besliyor. Denize yakın parsellerde kazı çukuruna tuzlu su sızabileceğini, arkadaki yamaçlarda ise kilin ıslandıkça ağırlaştığını hesaba katıyoruz. Giresun sınırına yakın mahallelere de aynı ekiple ulaşıyoruz.
Beşikdüzü için hemen arayın: 0538 237 26 41 →Batı kıyısı · fındık sırtlarıÇarşıbaşı kanalizasyon tüneli
Çarşıbaşı, 1990'da ilçe olmuş, Vakfıkebir ile Akçaabat arasında sahile kurulmuş bir yerleşimdir. Kıyı şeridinin arkasında fındık bahçeleriyle kaplı sırtlar yükselir; yerleşim bu sırtlara dağılmıştır.
Fındık bahçelerinin ortasında, yokuşa kurulmuş evlerin alt katları ilçede en çok duyduğumuz şikâyetin kaynağıdır. Çukuru ocakların arasında kalan boş toprağa açıyor, geçidi bahçe patikalarının altından geçirerek köklere dokunmuyoruz. Hasat döneminde bahçeye giriş çıkışı aksatmamak için çalışma günlerini sizinle birlikte belirliyoruz. Sahile yakın merkezde ise yeni apartmanların toprak altındaki katları benzer bir ihtiyaç doğurabiliyor.
Çarşıbaşı için hemen arayın: 0538 237 26 41 →Sümela yolu · orman ve vadiMaçka kanalizasyon tüneli
Maçka, Trabzon'un güneyinde, Değirmendere vadisinin yukarı kesiminde, denizden yaklaşık 470 metre yükseklikte uzanan, yüzölçümü büyük bir ilçedir. Doğu Karadeniz Dağları içindeki Sümela Manastırı bu ilçededir; çevresi yoğun ormanlarla kaplıdır.
Vadi tabanında kurulu kasaba merkezinde dereye bitişik binaların altında nemli çakıl, yamaçlara tırmanan evlerde ise alt katın yükseklik farkı karşımıza çıkar. Afet kayıtlarında Maçka da heyelandan etkilenen ilçeler arasında geçer; yamaçtaki rotalarda bunu dikkate alıyor, yüksek mahallelerdeki işleri karın erimesinden sonraya koyuyoruz.
Maçka için hemen arayın: 0538 237 26 41 →V vadisi · UzungölÇaykara kanalizasyon tüneli
Çaykara, Solaklı Deresi'nin açtığı V biçimli bir vadide, yaklaşık 300 metre yükseklikte kurulmuştur ve Of vadi sisteminin yukarı kesimini oluşturur. Çevresindeki doruklar 3.300 metreyi aşar. Uzungöl ilçenin en önemli turizm merkezidir; göl çevresinde çok sayıda otel ve pansiyon yapılmış, bunların bir kısmının izinsiz olması yetkililerle sorun yaratmıştır.
Dar vadi tabanı ve dik yamaçlar, yapıların önemli bölümünün eğimli arsalarda olmasına yol açar. Turistik tesislerde tünel işini sezon dışına planlıyor, ruhsat durumu belirsiz yapılarda önce yasal durumun netleşmesini istiyoruz. Kayıtlarda Çaykara'nın da heyelandan etkilenen ilçeler arasında yer aldığını hesaba katıyoruz.
Çaykara için hemen arayın: 0538 237 26 41 →İç kesim · serin platoTonya kanalizasyon tüneli
Tonya, Trabzon'un iç kesiminde, denizden 730 metre kadar yüksekte bulunur. İklimi kıyıya göre daha serindir ve kışları daha uzun geçer. Yerleşim sırtlara ve vadilere dağılmıştır.
Sırtlara oturan evlerde alt odanın suyunu bir aşağıdaki yola indiren birkaç metrelik geçitler genellikle yeterli oluyor. Kıyıya göre soğuk kışları düşünerek boruyu ayazın ulaşamayacağı bir derinliğe yatırıyoruz. Kazıyı mümkün olduğunca yaz aylarına koyuyor, kış ortasında yalnızca acil taşma durumlarında çalışıyoruz. Sarp köy yollarında malzemeyi küçük kamyonetlerle kuyu başına ulaştırıyoruz.
Tonya için hemen arayın: 0538 237 26 41 →İç tepeler · küçük ilçeDüzköy kanalizasyon tüneli
Düzköy, 1990'da ilçe statüsü kazanmış, Trabzon'un batısında sahilden içeriye doğru yükselen tepelere kurulmuş bir yerleşimdir. Nüfusu az, dokusu kırsaldır; evler yokuşlu tarlaların ve bahçelerin arasına dağılmıştır.
İşe, evin yakınında TİSKİ'ye ait bir boru olup olmadığını teyit ederek başlıyoruz. Boru varsa yamaca yaslanan evin en alt katını bir aşağıdaki yolun rögarına bağlayan kısa bir geçit planlıyoruz. Toprağın killi olduğu yerlerde çatkı aralığını daraltıyor, sonbaharda çukurun ağzını yağmura karşı örtüyoruz. Ulaşımın zor olduğu mahallelerde malzemeyi önceden kuyu başına taşıyoruz.
Düzköy için hemen arayın: 0538 237 26 41 →Batı iç kesim · yayla yoluŞalpazarı kanalizasyon tüneli
Şalpazarı, 1988'de ilçe olmuş, Trabzon'un batı iç kesiminde sahilden yaylalara çıkan güzergâh üzerinde konumlanmıştır. Köyleri engebeli araziye dağınık biçimde yayılır.
Tepe sırtlarına kurulmuş evlerde bahçe katının suyu çoğu kez sokaktaki borunun altında kalır. Bu durumda geçidi bir alt yolun rögarına doğru sürüyoruz. Rakımın arttığı mahallelerde kış sert geçtiği için kazıyı karın çekildiği haftalara bırakıyor, boruyu kışın donmayacağı kadar derine yerleştiriyoruz. Yazın yaylaya göç eden hanelerde çalışmayı ev sahipleri yokken, onlarla anlaşarak tamamlayabiliyoruz.
Şalpazarı için hemen arayın: 0538 237 26 41 →Doğu iç kesim · heyelan kaydı yüksekHayrat kanalizasyon tüneli
Hayrat, 1990'da ilçe olmuş, Of'un güneyindeki iç vadilerde kurulmuş nüfusu az bir yerleşimdir. Birinci Dünya Savaşı'nda Rus işgaline uğramış, 28 Şubat 1918'de kurtarılmıştır. Yerleşim dik vadi yamaçlarına dağılmıştır.
Afet kayıtlarına göre Hayrat, Of ile birlikte ilde en fazla heyelan yaşanan ilçedir. Burada kazıya başlamadan önce şevde hareket belirtisi olup olmadığına mutlaka bakıyor, şüpheli bir yamaçta jeoloji uzmanının görüşü alınmadan işe girişmiyoruz.
Hayrat için hemen arayın: 0538 237 26 41 →İç vadi · küçük yerleşimKöprübaşı kanalizasyon tüneli
Köprübaşı, 1990'da ilçe olmuş, Trabzon'un doğu iç kesimindeki dar vadilerden birinde kurulmuştur. Konutları dere boyuna ve iki yandaki sırtlara dağılmış, kırsal bir kasabadır.
Dereye yakın arsalarda çukura erken su gelebileceği için pompayı baştan hazırlıyoruz. Yamaca kurulmuş evlerde ise en alttaki katı bir aşağıdaki yolun rögarına indiren birkaç metrelik geçitler planlıyoruz. Kırsal mahallelerde işe, bağlanacağımız şebeke borusunun varlığını ve kotunu TİSKİ kayıtlarıyla doğrulayarak başlıyoruz. Dar vadi yollarında küçük ekipmanla, gerektiğinde elle çalışıyoruz.
Köprübaşı için hemen arayın: 0538 237 26 41 →Of gerisi · dik yamaçlarDernekpazarı kanalizasyon tüneli
Dernekpazarı, 1990'da ilçe olmuş, Of'un güneyindeki iç vadilerde konumlanan bir yerleşimdir. Of ilçesi için yapılan heyelan çalışmasında Dernekpazarı yönündeki batı kesim, risk haritasında öne çıkan alanlar arasında gösterilmiştir.
Sarp yamaçlara oturmuş evlerde rotayı çizmeden önce şevde çatlak ya da kayma izi arıyoruz. Kazıyı yaz aylarına koyuyor, her seferinde yalnızca kısa bir mesafe ilerliyor ve geçidi kapatırken toprağı tokmakla iyice sıkıştırıyoruz.
Dernekpazarı için hemen arayın: 0538 237 26 41 →Trabzon kanalizasyon tüneli: sık sorulan sorular
Trabzon'da hangi evlerde kanalizasyon tüneli gerekir?
Çoğunlukla sırtlara ve rampalı sokaklara kurulmuş evlerde. Trabzon'da arazinin büyük bölümü tepelik olduğu için bina üstteki yola bağlanır ama alt katları aşağıya iner. TİSKİ borusu üst yolda kaldığında en alttaki ıslak hacimlerin suyu oraya varamaz. Tünel, bağlantıyı daha alçaktan geçen bir rögara taşıyarak sorunu giderir.
TİSKİ'nin açık adı nedir ve tünel için başvuru gerekir mi?
TİSKİ'nin açık adı Trabzon İçmesuyu ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü olup kurum il sınırlarındaki tüm ilçe ve mahallelerde atık su hatlarından sorumludur. Kazı sınırınızı aşmıyor ve hâlihazırdaki bacaya giriyorsa başvuru dosyası incedir. Yeni bir rögara bağlanmak ya da belediye yolunun altından geçmek gerekiyorsa TİSKİ'nin ve yol sahibi birimin onayı aranır.
Trabzon'un heyelanlı yamaçlarında tünel kazmak güvenli mi?
Her yamaçta değil. Trabzon il genelinde heyelan sık yaşanır; Of ve Hayrat kayıtlarda en çok heyelan görülen ilçeler arasındadır. Hareket belirtisi olan bir yamaçta önce uzman incelemesi öneriyoruz. Sağlam yamaçlarda kazıyı kısa adımlarla ilerletiyor, her adımı hemen destekliyor ve geride su toplanacak boşluk bırakmıyoruz.
Trabzon'un hangi ilçelerinde çalışıyorsunuz?
Ortahisar, Akçaabat, Yomra, Arsin, Araklı, Of, Sürmene, Vakfıkebir, Beşikdüzü, Çarşıbaşı, Maçka, Çaykara, Tonya, Düzköy, Şalpazarı, Hayrat, Köprübaşı ve Dernekpazarı olmak üzere Trabzon'un 18 ilçesinin hepsinde. Yüksek vadilerdeki mahallelerde ulaşımı mevsime göre planlıyoruz.
Ekim ve kasım yağmurlarında Trabzon'da çalışılabilir mi?
Çalışılır, ama dikkatle. Trabzon kentinde en yağışlı ay ekimdir, onu kasım ve aralık izler. Bu haftalarda yamaçlardaki toprak suya doyar ve kazı daha fazla destek ister. Acelesi olmayan işleri haziran–eylül arasına yerleştirmeyi öneririz. Bodrumu su basıyorsa yağmur altında da çukura iniyoruz.
Çay bahçesinin ya da fındıklığın altından geçmek mümkün mü?
Mümkün. Çay ve fındık köklerinin büyük bölümü yüzeye yakın yayılır; geçidi kök bölgesinin altından sürdüğümüzde bitkiler yerinde kalır. Çukuru çay sıralarının arasındaki patikaya ya da evin servis yoluna yakın bir yere açıyor, iş bitince üst toprağı eski düzeniyle geri seriyoruz.
Uzungöl ya da yayladaki evime gelir misiniz?
Geliriz; tek şartımız yakında TİSKİ'ye ait bir hat bulunmasıdır. Çaykara ve Maçka'nın yüksek mahallelerinde karlı dönem uzun sürdüğünden çalışmayı yaz başına koyuyor, boruyu kış ayazının etkilemeyeceği bir derinliğe yerleştiriyoruz. Ruhsat durumu belirsiz yapılarda önce yasal durumu netleştirmenizi istiyoruz.
Trabzon kanalizasyon tüneli fiyatı nasıl belirlenir?
Geçidin uzunluğu ve derinliği, toprağın kil mi volkanik kaya mı olduğu, yamacın dikliği, sızan su, malzemenin çukur başına taşınma zorluğu ve bağlanılacak rögarın konumu belirler. Merdivenli bir geçitte yapılan iş, araçla yanaşılabilen bir bahçedekiyle aynı emeği istemez; rakamı ölçümden sonra yazılı teklifle bildiriyoruz.
Trabzon'da tünel çalışmasını kaç günde teslim ediyorsunuz?
Birkaç metrelik, kuru toprakta açılan bir geçit kısa sürede kapanır; boyu uzadıkça, derinleştikçe ya da çukura su sızdıkça takvim de uzar. Trabzon'da sonbahar yağmurları da takvimi etkileyebilir. Net süreyi ölçüm ve kamera kaydından sonra teklifte yazıyoruz, telefonda tahmin vermiyoruz.
Pompa kurmak tünelden daha pratik değil mi?
İlk bakışta öyle görünür ama uzun vadede değildir. Pompa elektriğe bağlıdır; kış fırtınasında cereyan kesilirse hazne dolar ve su alt kata geri döner. Bakım ve parça değişimi de ister. Trabzon'daki sırt evlerinin büyük kısmında bir alt sokağa uzanan geçit, elektriğe muhtaç olmayan uzun ömürlü bir bağlantı sağlar.
İlk ziyarette neden kamera kullanıyorsunuz?
Çünkü Trabzon'da yamaç hareketleri eski boruları kırıp yerinden oynatabilir. Şikâyetin sebebi kot değil, ayrılmış bir ek ya da ezilmiş bir parça olabilir. Görüntü böyle bir arıza gösterirse küçük bir tamir işi bitirir; kot farkı ortaya çıkarsa kayıtlar tünelin hangi yoldan gideceğine karar vermemizi sağlar.