Kanalizasyon tüneli

Kanalizasyon tüneli nedir?

Kısaca söylemek gerekirse bu yöntem, evinizden çıkan kirli su hattını kentin kanal ağına kavuşturmak amacıyla yer altında, yan doğrultuda ilerletilen dar bir galeridir. Yüzeyden uzun bir hendek kazmak yerine tek bir kuyudan aşağı inilir ve bağlantı noktasına kadar yeraltında ilerlenir. Boru bu geçidin tabanına yerleştirilir, ardından geçit kapatılır.

Yöntemin var olma sebebi basittir: bazı binalarda en alttaki tuvalet, lavabo ya da yer süzgeci, önündeki sokak hattının akış seviyesinden daha aşağıda kalır. Sıvılar yokuş yukarı çıkmadığı için bu durumda gider ya hiç çalışmaz ya da sürekli tıkanır. Sorunu kökünden çözmek için bağlantıyı, şebeke borusunun daha aşağıdan aktığı bir yere taşımak gerekir. O noktaya ulaşmanın en az tahribatlı yolu da çoğu zaman tüneldir.

Tünel, binanın iç tesisatını değiştirmez; yapının dışındaki bağlantı kanalını yeniden kurar. Şebekeye eklenen her yeni bağlantı, o şehirdeki su ve kanalizasyon idaresinin ya da belediyenin kurallarına tabidir. Bu yüzden işin bir ayağı sahada kazıysa öbür ayağı doğru bağlantı noktasını resmi olarak belirlemektir.

Bu işi Türkiye'nin 40 ilinde, takvimde tatil tanımadan ve saat sınırı koymadan sürdürüyoruz. Aşağıda yöntemin ne zaman gerektiğini, adım adım nasıl uygulandığını, alternatiflerle farkını ve fiyatı neyin belirlediğini açık bir dille anlattık.

Kanalizasyon tüneli ne zaman gerekir?

Tünel, binanın gider çıkışı ile bağlanabilecek en yakın şebeke borusu arasında yeterli eğim kurulamadığında gerekir. Bu durumun teknik adı kot farkıdır ve ayrıntılarını kot farkı sorunu sayfamızda ele aldık. Pratikte tünel ihtiyacını doğuran tipik durumlar şunlardır:

• Bodrum katın sonradan kullanıma açılması: Depo olarak düşünülmüş bir alt kat daireye, dükkâna, spor salonuna ya da ofise dönüştürüldüğünde oraya banyo ve mutfak gideri eklenir; bu gider sokak hattına yetişmez.
• Yolun yıllar içinde yükselmesi: Asfalt yenilendikçe ve kaldırımlar yeniden yapıldıkça sokak kotu yukarı çıkar, eski binanın bağlantısı ise yerinde kalır.
• Sığ döşenmiş şebeke: Özellikle düz arazide kurulmuş mahallelerde ana borular az derinlikte geçer; bodrumlu yeni yapılar bu borulara üstten bağlanamaz.
• Eğimli arsadaki villa ve müstakil evler: Yamaca oturan evin zemin altı katı, üst cephedeki caddenin borusuna yetişmez; oysa alt cephedeki sokağın kanalı çok daha aşağıdadır. Tünel bu ikinci hatta ulaşmayı sağlar.
• Sık tekrarlayan geri tepme: Sağanak yağışta ya da yoğun saatlerde şebeke dolduğunda en alt kattaki süzgeçten pis su yükseliyorsa bağlantının yüksekliği sorgulanmalıdır.

Belirtilerin hepsi tek başına tünel gerektirmez. Çatlamış veya göçmüş bir boru, yanlış yapılmış bir dirsek veya kök girmiş bir hat da benzer şikâyetler üretir. Bu nedenle karar her zaman ölçüm ve kamera görüntüsünden sonra verilir.

Kanalizasyon tüneli nasıl yapılır?

Kanalizasyon tüneli altı ana aşamada yapılır: ölçüm, kamera ile inceleme, güzergâh ve izin, kazı, boru döşeme ile bağlantı ve son olarak test ile kapatma. Her aşama bir öncekinin sonucuna dayanır; ölçüm yapılmadan kazıya başlamıyoruz.

1. Yerinde yükseklik ölçümüBinanın en alçak gider noktasının yüksekliğini, parsel bacasının ve yakındaki şebeke bacalarının akış seviyelerini ölçeriz. Bu rakamlar, suyun kendi ağırlığıyla nereye kadar inebileceğini ve bağlantının hangi noktada mümkün olduğunu gösterir.
2. Kamera ile hat incelemesiVar olan hattın içine ucu ışıklı bir mercek göndererek yarılma, göçük, geri eğim veya ağaç kökü sızması olup olmadığını inceleriz. Böylece sorunun gerçekten yükseklikten mi yoksa hasarlı bir borudan mı kaynaklandığı netleşir ve gereksiz kazının önüne geçilir.
3. Güzergâh seçimi ve resmi başvuruTemellerden, komşu parsellerden ve diğer altyapı hatlarından uzak, en kısa ve güvenli yolu çizeriz. Yeni bağlantı noktası için ilgili idareye başvuru yapılır; kamusal alanın altından geçilecekse kazı onayı ayrıca alınır.
4. Kuyu açma ve yeraltı kazısıUygun bir köşede başlangıç kuyusu kazılır ve kenarları desteklenir. Ardından bağlantı yönünde yatay ilerleme başlar; tavan ve yan duvarlar, açıldığı ölçüde iksa çerçeveleriyle tutulur, hava ve gaz durumu sürekli izlenir.
5. Boru döşeme ve şebekeye eklemeTünel tabanı düzeltilip kum serilir, boru bu yatağa ölçülmüş eğimle oturtulur. Her birleşim contayla su geçirmez hâle getirilir ve hat, idarenin gösterdiği noktada ana boruya ya da bacaya uygun parçalarla bağlanır.
6. Deneme, kontrol ve dolguBoru hattına su verilerek akış ve sızdırmazlık denenir, gerekirse içeriden yeniden görüntü alınır. Sorun görülmezse tünel katmanlar hâlinde doldurulup sıkıştırılır, kuyu kapatılır ve yüzey eski hâline getirilir.

Yöntemin teknik ayrıntıları nelerdir?

Bir kanalizasyon tünelinin uzun ömürlü olması yedi ayrıntıya bağlıdır: kuyunun yeri, kazının desteklenmesi, borunun eğimi, altına serilen yatak, şebekeye ekleme biçimi, deneme ve dolgu. Bunların birindeki aksaklık, birkaç yıl sonra aynı şikâyetin geri dönmesine yol açabilir.

Başlangıç kuyusu

Kuyu, tünelin giriş kapısıdır. Yerini seçerken üç şeye bakıyoruz: bina gider çıkışına yakınlık, malzeme indirip çıkarmaya elverişli bir alan ve temel ile duvarlardan güvenli uzaklık. Kuyunun derinliği, bağlantı yapılacak ana hattın akış seviyesine ve eğimin gerektirdiği düşüşe göre hesaplanır. Kuyu kenarları da tünel gibi desteklenir; gevşek zeminde bu destek kazıdan hemen sonra yerleştirilir.

İksa (kazı desteği)

İksa, kazılan boşluğun tavan ve yanlarının çökmesini engelleyen geçici destek sistemidir. Zeminin türüne göre ahşap kalaslar, çelik çerçeveler veya ikisinin birleşimi kullanılır. Sert kil ya da kayalık zeminde aralıklar biraz açılabilirken kumlu, siltli ya da sulu zeminde destekler sık konur ve açık yüzey bırakılmaz. Desteksiz tünel, hem çalışanın hayatını hem de yukarıdaki yapıyı riske atar; bu nedenle iksa bizim için pazarlık konusu değildir.

Boru eğimi

Borunun bina tarafından ana hatta kadar kesintisiz aşağı inmesi gerekir. Eğim çok az olursa katı atık boru içinde kalır, çok fazla olursa su hızla akıp katıyı geride bırakabilir. Doğru oran, boru çapına ve ilgili idarenin teknik şartnamesine göre belirlenir. Kazı sırasında eğimi lazer ya da su terazisi ile birkaç metrede bir kontrol ediyoruz; ters eğimli tek bir bölüm bile hattın tamamının performansını düşürür.

Kum yatak

Boru doğrudan sert toprak ya da taş üzerine oturtulmaz. Tünel tabanına ince ve temiz kum serilerek düz bir yatak hazırlanır. Bu yatak, borunun ağırlığını eşit dağıtır, sivri taşların boruyu delmesini önler ve zamanla oluşabilecek küçük oturmaları tolere eder. Borunun yanları ve üstü de dolgu öncesinde kumla sarılır.

Şebekeye bağlantı

Yeni hat, ana boruya ya da şebeke bacasına idarenin izin verdiği biçimde eklenir. Bazı yerlerde doğrudan bacaya giriş istenir, bazı yerlerde ise ana boruya özel bir bağlantı parçasıyla ek yapılır. Ana hatta rastgele delik açmak hem hattı zayıflatır hem de kaçak bağlantı sayılır. Bağlantı yerinde contalı ya da uygun yapıştırmalı parçalar kullanarak sızıntıyı engelliyoruz.

Deneme

Tünel kapanmadan önce hat sınanır. Boruya su verilir, akışın durup durmadığı ve ek yerlerinden sızma olup olmadığı izlenir. Uzun ya da dirsekli hatlarda kamerayla içeriden bakarak eğimin bütün boyunca korunduğunu teyit ediyoruz. Kapatıldıktan sonra fark edilen bir hata yeniden kazı demektir; deneme bu yüzden atlanmaz.

Dolgu

Tünelin içi kazıdan çıkan uygun toprak ya da gerekirse ince malzeme ile doldurulur. Dolgu tek seferde yapılmaz; ince katmanlar hâlinde serilip her katman sıkıştırılır. Böylece ileride yüzeyde çökme ya da çukurlaşma görülmesi önlenir. Kuyu da aynı yöntemle kapatılır ve üstteki kaplama ilk hâline döndürülür.

Tünel, pompa, açık kazı ve çekvalf arasındaki fark nedir?

Kot farkı için dört yaygın yaklaşım vardır; bunlardan yalnızca tünel ve açık kazı eğimi kalıcı olarak düzeltir. Pompa suyu mekanik olarak yukarı basar, çekvalf ise yalnızca geri akışı keser. Aşağıdaki tablo farkları özetliyor.

Tünel çalışmasında güvenlik nasıl sağlanır?

Tünel kazısında iki temel tehlike vardır: zeminin çökmesi ve kapalı alanda biriken zararlı gazlar. Her ikisine karşı önlem almadan kimseyi aşağı indirmiyoruz.

Kapalı alanda gaz ölçümü

Kanalizasyon hatlarına yakın kapalı boşluklarda hidrojen sülfür, metan ve karbondioksit gibi gazlar birikebilir, oksijen seviyesi düşebilir. Bu gazların bazıları kokusuzdur ya da kısa sürede koku alma duyusunu körelterek fark edilmez hâle gelir. Bu nedenle kuyuya inmeden önce ve çalışma boyunca taşınabilir gaz dedektörüyle ölçüm yapıyor, gerektiğinde fanla havalandırıyoruz. Yukarıda her zaman bir kişi bekler ve aşağıdakiyle iletişimi kesmez.

Zemin desteği ve çevre güvenliği

İksa, kazı ilerledikçe yerleştirilir; desteksiz bırakılan açıklık olmaz. Kuyu ağzı çevrilir ve işaretlenir, çocukların ve evcil hayvanların yaklaşması engellenir. Komşu yapıların temellerine ve yeraltındaki elektrik, doğalgaz, su hatlarına yakın geçişlerde güzergâh önceden kontrol edilir. Ağır yağışta kuyuya yüzey suyu girmemesi için ağız yükseltilir ve sızıntı suyu düzenli olarak dışarı alınır.

Kişisel koruyucu donanım, aydınlatma ve kurtarma ekipmanı sahada hazır tutulur. Güvenlik önlemleri işi biraz yavaşlatabilir; bunu kabul ediyoruz.

Kanalizasyon tüneli için hangi izinler ve kurallar geçerlidir?

Bir binanın şebekeye bağlanması, o yerdeki su ve kanalizasyon idaresinin ya da idare yoksa belediyenin yetkisindedir. Büyükşehirlerde bu kurum genellikle su ve kanalizasyon genel müdürlüğüdür; diğer yerlerde belediyenin fen işleri ya da su işleri birimi yetkilidir. Bağlantı noktası, boru çapı ve parsel bacasının yeri bu kurumun kurallarına göre belirlenir.

Parsel bacası

Parsel bacası, binanın kendi atık sularının toplandığı ve şebekeye geçmeden önce kontrol edilebildiği muayene noktasıdır. Çoğu idare her parselin bağlantısının böyle bir bacadan geçmesini ister. Tünelle bağlantı yeri değiştiğinde parsel bacasının da yeniden düzenlenmesi gerekebilir; bunu idarenin onayladığı projeye göre yapıyoruz.

Kamusal alanda kazı

Rota bir caddenin, yaya yolunun veya yeşil alanın altına giriyorsa, büyükşehir sınırlarında AYKOME kanalıyla, diğer yerlerde ilgili belediyeden kazı izni alınması gerekebilir. Yüzey bozulmasa bile kamusal alanın altında çalışmak bu onaya tabidir.

Kaçak bağlantının riskleri

İzinsiz yapılan bir bağlantı kısa vadede ucuz görünebilir, ama ciddi sonuçları vardır. İdare kaçak bağlantıyı tespit ettiğinde para cezası uygulayabilir, bağlantının sökülmesini isteyebilir ve masrafı mülk sahibine yükleyebilir. Ayrıca ana hatta kurala aykırı açılan delik şebekeyi zayıflatır, komşu binalarda geri tepmeye neden olabilir. Bu yüzden izinsiz bağlantı talebini kabul etmiyoruz; resmi süreci sizinle birlikte yürütüyoruz.

Kanalizasyon tüneli fiyatı hangi kalemlerden oluşur?

Fiyat, sahadaki koşullar netleşmeden doğru hesaplanamaz; telefonda ya da fotoğrafla verilen kesin rakamlar genellikle iş sırasında değişir. Toplam tutarı yukarı ya da aşağı çeken konular:

• Binadan çıkıştan eklenecek kanala dek katedilecek mesafe
• Giriş çukuru ile galerinin ne kadar aşağıda olacağı
• Toprağın cinsi: kumlu, killi, çakıllı, dolma ya da taşlı
• Yeraltı suyunun varlığı ve su alma ihtiyacı
• Gerekecek kuyu sayısı
• Sahaya erişim ve hafriyatın taşınma kolaylığı
• Kullanılacak borunun türü ve çapı
• İzin, proje ve idare tarafındaki bağlantı işlemleri

İncelemenin ardından her harcamayı satır satır açıklayan bir teklif belgesi sunuyoruz. Teklifleri nasıl karşılaştıracağınızı ve maliyeti makul yollarla nasıl azaltabileceğinizi kanalizasyon tüneli fiyatı sayfamızda anlattık.

Kanalizasyon tünelinin avantajları ve sınırları nelerdir?

Tünelin en büyük artısı, sorunu mekanik bir cihaza bağlamadan kalıcı biçimde ortadan kaldırmasıdır. Bağlantı doğru derinliğe taşındıktan sonra sistem elektrikle, şamandırayla ya da motorla çalışmaz; yalnızca eğim ve boru vardır. Bu sadelik, uzun yıllar boyunca az müdahale gerektiren bir hat anlamına gelir.

İkinci avantaj yüzeyin korunmasıdır. Bahçesine yıllarca emek vermiş bir villa sahibi, yeni yenilenmiş bir site otoparkı ya da trafiğin yoğun olduğu bir cadde için boydan boya hendek açmak hem pahalı hem de can sıkıcıdır. Tünelde yukarıda gördüğünüz tek iz, iş bittikten sonra kapatılan kuyunun yeridir.

Üçüncü olarak, gürültü ve toz yüzey kazısına göre daha sınırlıdır. Kazı büyük ölçüde yerin altında yürüdüğü için komşular ve yoldan geçenler işten daha az etkilenir.

Yöntemin sınırlarını da açıkça söylemek gerekir. Çevrede bağlanabilecek derinlikte hiçbir hat yoksa tünel tek başına çözüm olamaz; böyle bir durumda pompalı sistem daha gerçekçidir. Çok sert kayada ilerleme yavaşlar ve maliyet artar. Yüksek yeraltı suyu olan yerlerde sürekli su alma gerekir. Güzergâhın başka bir parselin altından geçmesi gerekiyorsa o parselin sahibinin yazılı onayı olmadan çalışmıyoruz. Bu sınırları keşifte konuşur, size gerçekçi bir tablo çizeriz.

Keşiften önce neler hazırlanmalı?

Keşfin verimli geçmesi için birkaç bilgiyi önceden toplamanız yeterlidir. Bunlar ölçüm süresini kısaltır ve size daha isabetli bir değerlendirme sunmamızı sağlar.

• Parsel bacasının yeri: Binanın önündeki ya da bahçesindeki kapağın nerede olduğunu biliyorsanız ve kapak açılabiliyorsa işimiz kolaylaşır.
• Sorunun ne zamandan beri sürdüğü: Şikâyetin tadilattan, yol çalışmasından ya da bodrumun kullanıma açılmasından sonra başlayıp başlamadığı önemli bir ipucudur.
• Geçmiş müdahaleler: Daha önce açtırılan tıkanıklıklar, takılan çekvalfler ya da pompalar hakkındaki bilgiler sorunun kaynağını daraltır.
• Varsa proje ve belgeler: Binanın mimari ya da tesisat projesi, iskân belgesi ve önceki bağlantı başvuruları idareye yapılacak başvuruda işe yarar.
• Yönetim kararı: Ortak alanda çalışılacaksa site ya da apartman yönetiminin bilgisi ve onayı keşif öncesinde alınmalıdır.

Bunların hiçbiri elinizde değilse de sorun yok; keşifte birlikte tespit ederiz. Fotoğraf ya da kısa bir video göndermeniz, ilk telefon görüşmesinde daha somut konuşmamızı sağlar.

Tünel tamamlandıktan sonra neye dikkat etmek gerekir?

İş bittikten sonra hattın uzun süre sorunsuz çalışması için kullanıcı tarafında birkaç basit alışkanlık yeterlidir. Tünelle kurulan bağlantı, eğimi doğru olduğu sürece kendiliğinden işler; ancak her kanalizasyon hattı gibi neyin içine atıldığına duyarlıdır.

• Islak mendil, pamuk, bez ve yağ gibi atıkları gidere vermeyin; bunlar en iyi eğimli hatta bile birikip düğüm oluşturur.
• Parsel bacasının kapağını açılabilir durumda tutun, üzerine kalıcı saksı ya da kaplama koymayın. Gerektiğinde içine bakılabilmesi bakımı kolaylaştırır.
• İlk birkaç hafta en alt kattaki giderin akışını gözlemleyin. Alışılmadık bir yavaşlama ya da ses fark ederseniz bize haber verin.
• Kuyunun kapatıldığı yerde ilk yağışlardan sonra küçük bir oturma görülürse üstü yeniden düzeltilebilir; bunu bildirmeniz yeterlidir.

Site yönetimleri için birkaç yılda bir kamerayla hat kontrolü yaptırmak iyi bir önlemdir. Bu kontrol, küçük bir birikmeyi tıkanıklığa dönüşmeden yakalar ve hattın durumunu belgeler.

Kanalizasyon tüneli kimler için uygundur?

Bu hizmet, en alt katının gideri şebekeye düzgün akmayan her tür yapının sahibi ya da yöneticisi için uygundur. En sık çalıştığımız dört grup ve her birinin tipik ihtiyacı şöyle:

Site ve apartman yönetimleri

Ortak alandaki bir kanal sorunu tüm kat maliklerini ilgilendirir. Kapalı otopark, sığınak ya da sosyal tesis gibi alt katlarda biriken su, yönetimin en sık yaşadığı şikâyettir. Yönetim kurulunun karar alabilmesi için ölçüm sonuçlarını, seçenekleri ve yazılı teklifi anlaşılır biçimde hazırlıyoruz; gerekirse toplantıda sorulara cevap veriyoruz.

Villa ve müstakil ev sahipleri

Eğimli arsada yapılmış evlerde alt katlar çoğu zaman yukarıdaki yolun hattına yetişmez. Peyzajı yapılmış bir bahçeyi, havuz çevresini ya da taş döşemeyi sökmeden aşağıdaki hatta ulaşmak, ev sahiplerinin tünel tercih etmesinin başlıca nedenidir.

Dükkân ve bodrum kat kullanıcıları

Kafe, berber, kuaför ve atölye gibi işletmelerin bulunduğu yer altı katlarında lavabo ve tuvalet gideri hayati önemdedir. Taşma, işin durması ve müşteri kaybı demektir. Çalışmayı mümkün olduğunca iş saatlerini aksatmayacak biçimde planlıyoruz; 7/24 çalıştığımız için gece ya da hafta sonu da çalışabiliyoruz.

Müteahhitler

Yeni yapılan bir binada iskân aşamasında bodrum katların şebekeye bağlanamadığı anlaşılabilir. Projede öngörülmemiş bu sorunu, binanın çevre düzenlemesini bozmadan çözmek müteahhit için zaman kazandırır. İdareye sunulacak bağlantı bilgilerinin hazırlanmasında da destek oluyoruz.

Kanalizasyon tüneli hizmetini nerelerde veriyoruz?

Türkiye genelinde 40 ilde, haftanın her günü ve günün her saatinde hizmet veriyoruz. Her ilin zemini, iklimi ve su idaresinin kuralları farklıdır; bu yüzden il sayfalarımızda o ile özgü bilgileri ayrıca topladık. Bulunduğunuz ilin sayfasına aşağıdaki listeden ulaşabilirsiniz.

Merak ettiğiniz başka bir konu varsa sık sorulan sorular sayfamıza bakabilir ya da iletişim sayfasından bize yazabilirsiniz. Telefon ve WhatsApp hattımız 0538 237 26 41; fotoğraf ya da kısa bir video gönderirseniz ilk değerlendirmeyi hızlandırabiliriz.

Sık sorulan sorular

Kanalizasyon tüneli hizmet verdiğimiz 40 il

İlinizi seçin; her il sayfasında o ilin tüm ilçeleri, zemini ve bağlantı süreci ayrıca anlatılıyor.