Kot farkında kanalizasyon tüneli mi, atık su pompası mı?

Kot farkı varken neden iki seçenek konuşulur?

Çünkü gideri sokak hattından aşağıda kalan bir katın suyunu ana şebekeye ulaştırmanın yalnızca iki fiziksel yolu vardır: suyu yukarı kaldırmak ya da hatta daha aşağıdan ulaşmak. Birincisi pompanın, ikincisi kanalizasyon tünelinin işidir. Üçüncü bir seçenek gibi görünen açık kazı aslında tünelle aynı mantığa dayanır; farkı, borunun yüzeyi yararak döşenmesidir.

Kot farkının ne olduğunu ayrıntılı merak ediyorsanız kot farkı sorunu sayfamızda temel kavramları anlattık. Kısaca söylemek gerekirse: atık suyun kendi ağırlığıyla akabilmesi için boru, binadan ana hatta kadar hiç yükselmeden inmek zorundadır. Bodrum katın en alt noktası hattın akış seviyesinin altındaysa bu iniş sağlanamaz.

Atık su pompası nasıl çalışır ve nerede işe yarar?

Atık su pompası, alt kattan gelen suyu bir toplama haznesinde biriktirir ve seviye belli bir noktaya geldiğinde motoru çalıştırarak suyu basınçlı bir boruyla daha yukarıdaki gider hattına basar. Sistem bir şamandıra ya da seviye sensörüyle kendiliğinden devreye girer.

Pompanın güçlü yanı, sokaktaki hattın derinliğinden bağımsız çalışmasıdır. Şebeke her noktada sığ olsa bile su yukarı itilebilir. Su tablasının yüzeye yakın durduğu, kazının sürekli su aldığı ya da güzergâhta aşılamayacak altyapı bulunan yerlerde bu bağımsızlık belirleyici olur.

Zayıf yanı ise her şeyin bir motora ve elektriğe bağlı olmasıdır. Islak hacimlerden gelen lif, ıslak mendil, yağ ve kum, çark ile şamandırayı zorlar. Bakım aksatıldığında arıza genellikle en kötü anda, yani yoğun kullanım ya da sağanak sırasında ortaya çıkar. Hazne bina içinde ya da bahçede bir kuyu olarak durduğu için kapak sızdırmazlığı ve havalandırma da sürekli dikkat ister.

Kanalizasyon tüneli bu soruna nasıl farklı yaklaşır?

Tünel, suyu yukarı kaldırmak yerine bağlantı noktasını aşağı indirir. Binanın yakınında bir başlangıç kuyusu açılır, oradan şebekenin binaya göre aşağıda aktığı bir bölüme doğru toprağın altında yatay bir geçit kazılır ve boru bu geçidin tabanına sürekli eğimle döşenir. Böylece atık su, araya motor ya da şamandıra girmeden, yalnızca eğimin yardımıyla şebekeye ulaşır.

Yüzeyde yalnızca kuyu ağzı açıldığı için bahçe düzeni, kilitli parke, otopark zemini ya da sokak asfaltı boydan boya sökülmez. Boru test edildikten sonra geçit katman katman sıkıştırılarak kapatılır. Yöntemin ayrıntısını kanalizasyon tüneli nasıl yapılır yazımızda adım adım anlattık.

Tünelin önkoşulu tektir ama kesindir: makul bir mesafede, evin en düşük lavabo ya da süzgecinden daha aşağıda akan bir şebeke bölümü bulunmalıdır. Bu nokta yoksa tünel ne kadar uzatılırsa uzatılsın sorunu çözmez.

Tünel ve pompa yan yana konduğunda fark nerede?

Aşağıdaki tablo iki çözümü ev sahiplerinin ve site yönetimlerinin en çok sorduğu ölçütlerle karşılaştırıyor. Açık kazıyı da referans olsun diye ekledik.

Hangi durumda hangisini seçmelisiniz?

Seçim büyük ölçüde üç soruya verilen cevaba bağlıdır. Bu soruları keşif sırasında ölçerek cevaplıyoruz.

Ana hatta yeterli derinlik var mı?

Sokak hattının akış seviyesi binanın en alt giderinin altında kalan bir nokta varsa tünel masaya gelir. Böyle bir nokta bazen hemen bina önünde, bazen birkaç parsel ötede, bazen de eğimli bir arazide aşağıdaki yolda bulunur. Hiçbir yerde yoksa pompa kaçınılmazdır.

Zemin ve yeraltı suyu kazıya izin veriyor mu?

Kil, sıkı dolgu ve ayrışmış kaya gibi zeminlerde iksa ile ilerlemek çoğu zaman sorunsuzdur. Gevşek kum ve sürekli su gelen katmanlarda kazı yavaşlar, ek önlem gerekir. Su tablası tünel kotunun üzerindeyse ve düşürülemiyorsa pompa daha akılcı bir yol olabilir.

Bina nasıl kullanılıyor?

Bodrumda yalnızca bir çamaşır makinesi varsa küçük bir pompa makul bir çözüm olabilir. Bodrumda daire, dükkân, restoran mutfağı ya da çok sayıda ıslak hacim varsa su yükü artar ve pompa arızasının bedeli büyür. Bu tür binalarda yer çekimiyle akan bir bağlantı, kiracı şikâyetlerini ve gece yarısı çağrılarını ortadan kaldırır.

Maliyeti karşılaştırırken neye bakmak gerekir?

Doğru karşılaştırma, ilk kurulum bedeline yıllar içindeki işletme giderini eklemekle yapılır. Pompa tarafında hesaba katılması gerekenler şunlardır:

• Motorun çektiği elektrik ve varsa yedek güç kaynağı,
• Haznenin belirli aralıklarla temizletilmesi,
• Çark, şamandıra ve çekvalf gibi parçaların yenilenmesi,
• Arıza anında alt katta oluşabilecek su ve eşya hasarı.

Tünel tarafında ise bedeli belirleyen başlıca etkenler kazılacak mesafe, inilecek derinlik, toprağın cinsi, kuyunun nerede açılabildiği ve izin gerekip gerekmediğidir. Bu kalemleri fiyat sayfamızda tek tek açıkladık. Rakam vermeden önce sahayı görmemiz gerekiyor; telefonda söylenen kesin bir bedel çoğunlukla gerçeği yansıtmaz.

Bir noktayı da eklemek isteriz: pompanın ömrü dolduğunda yenisi alınır ve hesap baştan başlar. Tünelle kurulan bağlantıda ise boru, hattın geri kalanıyla aynı ömre sahiptir. Uzun yıllar kullanılacak bir binada bu fark, ilk bakışta görünen bedel farkından çoğu zaman daha ağır basar. Kiraya verilen bodrum katlarda ayrıca kiracı memnuniyeti ve boş kalma riski de hesaba girer.

Karar verirken en sık yapılan hata nedir?

En sık hata, ölçüm yapılmadan karar verilmesidir. Pompa satan biri pompayı, kazı yapan biri kazıyı önerebilir; oysa doğru cevabı sahadaki kotlar verir. Bir diğer hata da sorunu kot farkı sanmaktır. Çökmüş, ters eğimli ya da kök girmiş bir boru da benzer belirtiler verir ve bazen yalnızca o bölümün yenilenmesi yeterlidir. Bu yüzden keşifte önce kotu ölçüyor, ardından hattı kamerayla görüntülüyoruz.

Alt katta geri tepme yaşıyorsanız çekvalf geçici bir koruma sağlayabilir ama kot farkını ortadan kaldırmaz. Durumunuzu anlatmak için iletişim sayfamızdan ya da telefonla bize ulaşabilirsiniz; uygun çözüm pompaysa bunu da açıkça söyleriz.

Sık sorulan sorular