Kamerayla kanalizasyon görüntüleme: boruda ne aranır, raporda ne yazar?

Kamerayla kanalizasyon görüntüleme nedir?

Kanalizasyon görüntüleme, esnek bir itme kablosunun ucuna takılı, ışıklı ve su geçirmez bir kamerayı boru içinde ilerleterek hattın iç yüzeyini kaydetme işlemidir. Operatör ekrandan canlı görüntüyü izlerken kablo üzerindeki sayaç, kameranın giriş noktasından kaç metre uzakta olduğunu gösterir. Böylece her kusur, yeri belli bir bulguya dönüşür.

Bina bağlantılarında kullanılan kameralar genellikle dar çaplı borulara ve dirseklere uyum sağlayacak kadar küçüktür. Bazı modellerde kamera başının yerini toprak üstünden bulmaya yarayan bir verici de bulunur; bu sayede bir kusurun bahçenin ya da kaldırımın tam olarak hangi noktasının altında kaldığı işaretlenebilir.

İşlemin özü basittir: toprağı açmadan borunun içini görmek. Değeri ise sonraki bütün kararları doğru zemine oturtmasından gelir.

Görüntüleme neden kazıdan ya da tünelden önce yapılır?

Çünkü aynı belirti birbirinden çok farklı sebeplerden doğabilir. Bodrumda yavaş boşalan bir süzgeç; kök girmiş bir boruya, ortasından çökmüş bir bölüme, yağla daralmış bir hatta ya da gerçek bir kot farkına işaret edebilir. Bu dört durumun çözümü de bedeli de birbirinden tamamen farklıdır.

Görüntü olmadan karar verildiğinde iki tür hata sık yaşanır. Birincisinde, yalnızca bir boru parçasının değişmesiyle çözülecek bir sorun için büyük bir kazı yapılır. İkincisinde ise tersine, gerçek bir kot farkı varken hat tekrar tekrar açtırılır ve her seferinde birkaç hafta sonra aynı şikâyet geri döner.

Tünel işinde kameranın bir görevi daha vardır: mevcut hattın hangi bölümünün sağlam olduğunu göstermek. Sağlam kısım korunabiliyorsa yeni bağlantı daha kısa tutulur. Bu nedenle tünel uygulamasının adımları arasında kamera, kot ölçümünün hemen ardından gelir ve güzergâh kararı ondan sonra verilir.

Kamera incelemesinde hangi sorunlar tespit edilir?

Görüntüleme, toprak altındaki borunun hem yapısal durumunu hem de akışı engelleyen birikintileri ortaya koyar. Bina bağlantılarında en sık karşılaştığımız bulgular şunlardır:

• Çatlak ve kırık: Zemin oturması, ağır araç yükü ya da eski malzemenin yorulması boru cidarında yarık bırakır. Buradan atık su toprağa, yeraltı suyu ve toprak da boruya geçer.
• Kök girişi: Ağaç kökleri nemi takip eder ve ek yerlerindeki en küçük açıklıktan içeri sızar. İçeride büyüyen kök kümesi zamanla boruyu tamamen kapatabilir.
• Çökme ve ovalleşme: Üzerindeki yükü taşıyamayan boru basıklaşır ya da bir bölümü içe göçer. Kesit daraldıkça katı atık takılmaya başlar.
• Çanaklanma ve ters eğim: Boru bir noktada çökmüşse orada sürekli su göleti oluşur. Görüntüde kamera başı suya gömülüyor ve ardından yeniden çıkıyorsa bu bölümde eğim bozulmuş demektir.
• Ek yerinde kayma: İki boru arasındaki bağlantı yerinden oynamış, aralarında basamak oluşmuş olabilir. Bu basamaklar hem tıkanmayı hem de sızıntıyı besler.
• Yağ, kireç ve tortu: Özellikle mutfak hatlarında iç yüzeyde katmanlaşan yağ, borunun etkin çapını giderek küçültür.
• Hatalı ya da izinsiz bağlantılar: Yağmur suyu borusunun pis su hattına verilmesi ya da komşu yapıdan gelen beklenmedik bir bağlantı da kamerada görünür.

Bu bulguların bir kısmı tek başına sorunu açıklar. Bir kısmı ise asıl nedenin sonucudur; örneğin sürekli su bekleyen bir hatta tortu birikmesi, çoğu zaman eğim ya da kot sorununun yan etkisidir.

Kamera kot farkını nasıl ortaya çıkarır?

Kamera kot farkını doğrudan ölçmez ama onun izlerini çok net gösterir. Sağlıklı bir hatta su ince bir şerit halinde borunun tabanından akar ve boru büyük ölçüde boştur. Kot farkı olan bir bağlantıda ise boru uzun bir mesafe boyunca yarıya kadar ya da tamamen dolu görünür, akış neredeyse durmuştur.

Bir başka ipucu, kameranın şebekeye yaklaştığı bölümde görülür. Ana hattın su seviyesi bina borusunun ağzından yüksekse, kamera sokak hattına varmadan önce durgun suya girer. Yağışlı günlerde bu seviye daha da yükselir; bu da geri tepme şikâyetlerinin neden yağmurla arttığını açıklar.

Bu gözlemler nivo ya da benzeri aletlerle yapılan kot ölçümüyle birleştirildiğinde, sorunun boruyu yenilemekle mi yoksa çıkışı şebekenin aşağıda kalan bir kesimine yeniden kurmakla mı çözüleceği netleşir. İkinci durumda seçenekleri tünel ve pompa karşılaştırmamızda tartıştık.

İnceleme raporunda neler yer almalı?

İyi bir görüntüleme raporu, hattı hiç görmemiş birinin de anlayabileceği kadar açık olmalıdır. Rapor yalnızca bir video dosyası değil, o videonun okunmuş halidir. Bizim hazırladığımız raporlarda şu başlıklar bulunur:

Kamera incelemesinin sınırları nelerdir?

Kamera güçlü bir teşhis aracıdır ama her şeyi göstermez. Boru tamamen suyla doluysa görüş mesafesi birkaç santimetreye iner; bu durumda önce suyun çekilmesi ya da hattın yıkanması gerekir. Keskin dirsekler, çapı aniden daralan geçişler ve ağır kök kümeleri de kameranın ilerlemesini durdurabilir.

Görüntü borunun içini anlatır, dışını değil. Borunun çevresindeki toprağın boşalıp boşalmadığı ya da sızıntının zemine ne kadar yayıldığı kamerayla doğrudan görülmez; bunlar bulguların yerinden ve yüzeydeki çökme izlerinden yorumlanır. Bu sınırları bilmek, raporu doğru okumanın da bir parçasıdır.

Son olarak kamera, bir anlık durumu kaydeder. Kök büyümesi ya da tortu birikimi gibi süreçler zamanla ilerlediği için, sorunlu bir geçmişi olan binalarda incelemenin belli aralıklarla tekrarlanması mantıklıdır.

İnceleme öncesinde neler hazırlanmalı?

Hazırlık oldukça basittir. Kameranın gireceği ağza ulaşılabilmesi en önemli koşuldur: parsel bacası kapağının üzeri boşaltılmalı, varsa temizleme kapaklarının yeri gösterilmelidir. İnceleme sırasında binada su kullanımının kısa süreliğine azaltılması görüntünün netliğini artırır.

Şikâyetin ne zaman başladığını, yağmurla ilişkisini, hangi giderlerde yoğunlaştığını ve daha önce yapılan açtırma ya da onarımları not etmeniz de işe yarar. Bu bilgiler operatörün nereye daha dikkatli bakması gerektiğini gösterir.

Site ve apartmanlarda ortak hatta inceleme yapılacaksa yönetimin bilgisi ve onayı gerekir; bu süreci site yönetimi rehberimizde anlattık. Hattınızın görüntülenmesini istiyorsanız iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.

Sık sorulan sorular