Son güncelleme: 31 Ekim 2026
Harput'tan ovaya: Elazığ'da bu yeraltı bağlantısı tam olarak nedir?
Elazığ'da kanalizasyon tüneli denince, bodrumun ya da giriş katının atık suyu belediye kanalına inemeyen evlerde toprağın içinden yan yatarak ilerleyen bir bağlantı hattını kastediyoruz. Avlunun uygun bir köşesine dik bir kuyu açıyor, oradan kanala doğru ilerliyoruz. Kazılan her parçanın tavanını ve yanlarını kalas ya da çelik çerçevelerle tutuyor, boruyu tabana kanala ulaşana kadar hep aşağı bakacak şekilde yatırıyoruz. İş bittiğinde geçidi toprakla dolduruyor, üstteki beton avluya, çiçek tarhına ya da sokak taşına dokunmadan çıkıyoruz.
Bu çözüme ihtiyaç duyulan durumun adı kot farkıdır. Bodrum lavabosu, klozet ya da zemin süzgeci caddedeki kanalın tabanından alçaktaysa, su yokuş yukarı çıkamadığı için kanala varamaz. Önce gider tembelleşir, sonra koku yerleşir, en sonunda karların eridiği bir mart gecesinde süzgeçten su yükselir. Sorunu bir daha yaşamamanın yolu, kanalın bina çıkışından aşağıya indiği bir yeri bulup bağlantıyı oraya taşımaktır. Tünel bu derinliğe bahçeyi ve yolu yarmadan ulaşmamızı sağlar.
Elazığ bu ihtiyacı yakından tanıyor. 24 Ocak 2020'deki 6,8 büyüklüğündeki Sivrice depremi, ardından 2023'teki Kahramanmaraş merkezli sarsıntılar kentte binlerce yapının yenilenmesine yol açtı. Yapılan bir araştırma, 2020 depreminde kent merkezindeki binaların yaklaşık yüzde on üçünün hasar gördüğünü, en ağır hasarın ise eski yapıların yoğun olduğu ve alüvyon toprak üzerindeki mahallelerde yaşandığını ortaya koydu. Yerine yapılan yeni binaların temelleri derin, bodrumları sığınaklı ve otoparklı. Belediye kanalı ise her mahallede o derinliğe inmiyor; aradaki fark çoğu zaman ilk kışta kendini gösteriyor.
Kazdığımız yol, evin içindeki tesisata değil, avludaki rögardan caddeye inen bina dışı hatta dahildir. Kanala yapılacak her bağlantı ilgili belediyenin kurallarına bağlı olduğu için işi hem sahada hem kâğıt üzerinde doğru yürütüyoruz.
Elazığ'da alt katların gideri kanala neden yetişmiyor?
Kot farkını en sade haliyle şöyle tarif ediyoruz: evdeki en alçak gider ağzının, caddedeki kanalın dibine göre ne kadar aşağıda kaldığı. Atık suyun kendi başına yol alması için evden kanala uzanan borunun her adımda biraz alçalması şarttır. Bu düşüş bir noktada kaybolursa boruda tortu birikir, akış ağırlaşır ve hat tıkanır. Elazığ'da bu açığı büyüten nedenler kentin kuruluşundan ve son yıllardaki yeniden yapılaşmasından geliyor.
İlk neden kentin kuruluş biçimidir. Bugünkü Elazığ, kuzeydeki Harput sırtından aşağıdaki çanak biçimli ovaya inen bir yerleşim olarak büyüdü. Ovanın kuzey yamaçlarında birikinti konileri, güneyinde ise düz alüvyon dolgu bulunur. Harput'a doğru tırmanan sokaklar ile ovaya yayılan caddeler arasında kot sürekli değişir; aynı mahallede bir bina kanalın üstünde, karşısındaki kanalın altında kalabilir.
İkinci neden kentin batıya doğru hızla büyümesidir. Akademik çalışmalar, Elazığ'ın 1990'lar ve 2000'lerden itibaren ağırlıklı olarak batıya genişlediğini gösterir. Malatya Yolu ile demiryolu arasında kalan Ataşehir, eğimi yüzde beşin altında olan düz bir alüvyon arazidir ve büyük ölçüde müstakil, az katlı evlerden oluşur. Kuzeybatıdaki Çaydaçıra ise yüzde sekiz ile otuz arasında değişen eğimlere ve yaklaşık yüz metrelik kot farkına sahip, site ve kooperatif yapılarının yoğun olduğu bir bölgedir. Düz arazide kanallar eğimi korumak için sığ döşenirken, yokuşlu arazide yapılar yamaç aşağı açılan bodrumlara sahiptir. Her iki durum da farklı yollardan seviye açığı doğurur.
Üçüncü neden eski tarım arazilerinin konuta dönüşmesidir. Kızılay, Gümüşkavak, Aksaray, Sürsürü ve Bahçelievler gibi çevre mahallelerin önemli kısmı, yapılan araştırmalara göre eski tarım alanları üzerine kuruldu. Altyapının etap etap gelmesiyle önce yapılan binalar sonradan döşenen kanalla tam uyuşmayabilir.
Dördüncü neden yağış ve kar erimesidir. Elazığ'da yıllık yağış beş yüz ile altı yüz milimetre arasındadır ve büyük bölümü kış ile ilkbaharda düşer. Ayrıca araştırmalar, seller ve yağmurla taşınan ince silt ve kilin kentin yeraltı sistemlerini tıkadığına, kanalizasyonda birikmelere yol açtığına dikkat çeker. Kanal ağzına kadar dolduğunda ya da çamurla kısmen tıkandığında, payı zaten az olan evlerde su alt kattaki süzgeçten içeri döner.
Elazığ'da bir binada seviye sorunu olduğu nasıl anlaşılır?
Seviye açığı genellikle aylar içinde, küçük uyarılarla kendini gösterir. Aşağıdaki maddelerden birkaçını aynı binada yaşıyorsanız, karşınızdaki mesele büyük ihtimalle tek seferlik bir tıkanma değildir.
- Üst katlar rahat, bodrum dertli: Üstteki dairelerde su anında giderken aşağıdaki lavabo ve duş teknesi dakikalarca dolu kalıyor.
- Her temizlikten sonra aynı döngü: Gider açtırılıyor, birkaç hafta sorun yok, sonra yine aynı yavaşlık başlıyor; boru içinde suyun hiç çekilmediği bir bölge var demektir.
- Kar erimesiyle gelen taşma: Mart ve nisanda ya da şiddetli yağmurda bodrum süzgecinden su kabarıyor.
- Yeni binada geçmeyen koku: 2020'den sonra yükselen bir apartmanın otoparkında ya da sığınağında sifonlar yenilense bile koku bir türlü gitmiyor.
- Rögarın dibinde hep su: Kapı önündeki kapağı kaldırdığınızda dipte kıpırdamadan bekleyen bir su tabakası görüyorsunuz.
- Kanal temizliği ya da yenilemeden sonra başlayan sorun: Belediye ekipleri caddede iş yapıp gittikten birkaç gün sonra bodrum gideri ağırlaşıyor.
Aynı belirtiler, deprem sırasında çatlayan ya da ekinden kopan bir hattı da gösterebilir. Elazığ iki büyük sarsıntı yaşadığı için bu ihtimali her zaman ayrıca kontrol ediyoruz. Ayrımı tahminle yapmıyor, önce seviyeyi ölçüyor, sonra boru içini kamerayla görüyoruz.
Elazığ'ın toprağı ve jeolojisi tünel kazısını nasıl etkiler?
Elazığ'da bir tünelin nasıl kazılacağını ilk önce binanın altındaki malzeme söyler: ovanın yumuşak dolgusu mu, yoksa sırtlardaki sert taş mı? Coğrafya çalışmaları, Elazığ ovasının alüvyonla dolmuş bir taban üzerinde yer aldığını, ovanın kuzey yamaçlarında ise birikinti konilerinin oluştuğunu belirtir. Ovayı çevreleyen alanlarda fliş, granit, bazalt ve andezit gibi kayaçlar geniş yer kaplar. Kentin büyüme alanlarını inceleyen bir başka çalışma, batıdaki Ataşehir'in alüvyon, kuzeybatıdaki Çaydaçıra'nın ise volkanik kaya üzerinde olduğunu tespit etmiştir.
Alüvyon toprak kolay kazılır ama ayakta durması güçtür. İçindeki kum ve silt katmanları, açık bırakılan duvarlardan dökülmeye eğilimlidir; nem aldığında bu eğilim artar. Ovanın düz mahallelerinde bu yüzden çerçeveleri birbirine yakın kuruyor, geçidi gün sonunda açık bırakmıyor, boruyu çakıl serilmiş sağlam bir yatağa oturtuyoruz. 2020 depremi üzerine yapılan araştırmanın en ağır hasarı alüvyon üzerindeki mahallelerde saptaması, bu toprağın davranışını ciddiye almamız gerektiğini bir kez daha gösteriyor.
Volkanik kaya ve sıkı yamaç toprağında durum tersine döner. Geçidin duvarları kendi kendini taşır, destek aralığı açılabilir; buna karşılık sert kaya bantları ilerlemeyi yavaşlatır ve aletleri sık değiştirmemiz gerekir. Çaydaçıra ve Harput'a tırmanan yamaçlarda bazen birkaç metrelik bir geçit bile uzun bir ovadaki tünelden daha fazla emek ister.
Yeraltı suyu açısından Elazığ'ın durumu daha karmaşıktır. Kentin içme suyunun bir kısmı Uluova'daki yeraltı suyundan karşılanır ve araştırmalar bu su seviyesinin düştüğünü belirtir. Öte yandan Keban Baraj Gölü kıyısına yakın alçak kesimlerde toprak suya doygun olabilir. 2025 başında Uluova Fay Zonu boyunca, göl çekilince açığa çıkan suya doygun toprakta sıvılaşma çatlakları gözlendiği Fırat Üniversitesi'nden bir jeoloğun değerlendirmesiyle haberlere yansıdı. Göle ve Hazar kıyısına yakın arsalarda bu nedenle kazı tabanına su gelme ihtimalini baştan hesaba katıyoruz. İlçelerde ise Maden, Sivrice ve Baskil'in yüksek dağlık arazisinde kaya yüzeye yakın olabilirken, Kovancılar gibi düz ilçelerde daha yumuşak tabakalarla karşılaşırız. Her keşfe mevcut rögarları açıp kanalın gerçek derinliğini yerinde görerek başlıyoruz.
Elazığ'ın sert kışı çalışma takvimini nasıl değiştirir?
Elazığ'da tünel takvimini belirleyen en önemli etken, eksi on beş dereceye kadar inebilen karasal kıştır. Kışlar soğuk ve yağışlı, yazlar sıcak ve kurak geçer; Keban ve Hazar gölleri yakın çevrelerinde nemi artırıp sıcaklığı biraz yumuşatsa da kentin genelinde don, kasımdan marta kadar işin bir parçasıdır.
Donmuş toprak sıkıştırılamaz ve üzerine dolgu yapıldığında ilkbaharda oturur. Bu nedenle soğuk aylarda kuyunun üstünü her akşam kapatıyor, geri dolgu toprağını çatı altında saklıyor ve boruyu buzun erişemediği kota yerleştiriyoruz. Kuyuya inen merdiven ve kenarlar buz tuttuğunda iş güvenliği tedbirlerini artırıyoruz. Karakoçan, Arıcak ve Maden'in yüksek kesimlerinde kar haftalarca erimez; buralarda acele gerektirmeyen işleri baharın sonuna planlıyoruz.
İlkbaharda kar erimesi kanalları ve yeraltı suyunu besler; Uluova ve göl kıyısına yakın alçak kesimlerde kazı tabanına su gelme ihtimali artar. Bekleyebilecek uzun kazılar için en verimli aylar hazirandan ekime kadardır. Yazın ise geçide fanla temiz hava veriyor, vardiyaları günün serin saatlerine kaydırıyor ve kanal gazı ölçülmeden kimseyi aşağı indirmiyoruz.
Elazığ'da tünelli bağlantı işi hangi adımlarla yürür?
Altı adımlık bu düzen, sahada hangi gün neyin yapılacağını ve sizden neler isteyeceğimizi önceden görmenizi sağlar.
- Kotların sahada okunmasıBodrumdaki en dipteki süzgeçle belediye kanalının tabanı arasında kaç santim kaldığını nivoyla çıkarıyoruz. Avludaki rögarın kapağını kaldırıp bugünkü borunun kanala hangi açıdan ve kaçıncı metrede girdiğini deftere geçiriyoruz.
- Kameralı boru incelemesiİki depremden sonra yarılmış ya da birleşim yerinden ayrılmış bir boru, seviye açığıyla aynı şikâyeti verir. Kamerayı borunun içinde ilerletip gerçek nedeni ayırıyoruz; bazen küçük bir onarım tüneli gereksiz kılar.
- Güzergâh seçimi ve belediye yazışmasıKanalın bizim kotumuzun altına indiği noktayı belirliyoruz. Kazı avludan taşıp yaya yoluna veya asfalta geçiyorsa, belediyeden alınacak izinleri sıralayan bir notu elinize bırakıyoruz.
- Kuyu ve geçidin kazılmasıKuyuyu açıp kanala doğru ilerliyoruz. Ovanın alüvyonunda çerçeveler sık, Çaydaçıra'nın volkanik kayasında daha seyrek kurulur; sızıntı olursa dalgıç pompayla alınır.
- Boru yerleşimi ve kanala bağlantıÇakıl üstüne kum serdiğimiz tabana boruyu, ilk metresinden son metresine dek aynı yöne alçalacak şekilde yatırıyoruz. Ekleri sızdırmaz yapıyor, kanala girişi belediyenin şartlarına uygun tamamlıyoruz.
- Su denemesi ve kapanışYeni hatta bolca su verip rögara ulaşmasını sizinle birlikte izliyoruz. Su yolunu bulduğunda geçide ve kuyuya toprağı katmanlar hâlinde geri koyup tokmakla oturtuyor, üstü ilk günkü gibi bırakıyoruz.
Elazığ'da hangi bina için tünel, hangisi için pompa ya da hendek?
Bodrumla kanal arasındaki kot farkını kapatmak için üç yol bilinir. Binanın üzerinde durduğu toprak, yeri ve alt katın kullanımı seçimi belirler; tablo bu seçenekleri Elazığ'ın şartlarıyla kıyaslıyor.
| Ölçüt | Kanalizasyon tüneli | Atık su pompası | Açık kazı |
|---|---|---|---|
| Su kanala nasıl ulaşır? | Eğimli hat boyunca kendi ağırlığıyla | Haznede toplanıp elektrikli motorla itilir | Üst toprak kaldırılır, hat daha derine alınır |
| Avlu ve sokakta bıraktığı iz | Tek bir iniş kuyusu | Alt katta ya da avluda bir hazne kapağı | Hat boyunca beton, tarh ve kilit taşı kalkar |
| Tipide elektrik giderse | Hiç etkilenmez | Pompa susar, su haznede yükselir | Hiç etkilenmez |
| Yıllar içindeki yük | Unutulup gider | Servis çağrısı, motor ve şamandıra değişimi | Hat sorunsuz, ama üstü yeniden döşenmeli |
| Elazığ'da uygun olduğu yer | Çaydaçıra yokuşları, yeni bloklar, Harput yamacındaki evler | Keban ve Hazar kıyısında suyun hemen çıktığı parseller | Temel kazısı süren ya da üstü boş parseller |
Önceliğimiz: Toprak ve derinlik el veriyorsa tünel. Kışı uzun bir kentte elektriğe bağımlı bir sistemin hazne taşırma riskini taşımamayı önemsiyoruz; yine de motorlu hazneyi gerektiren bir parsel görürsek bunu saklamıyoruz.
Elazığ'da kanala bağlanırken belediyeyle süreç nasıl yürür?
Elazığ büyükşehir değildir; dolayısıyla Malatya'daki MASKİ ya da Kahramanmaraş'taki KASKİ benzeri, bütün ili kapsayan bir genel müdürlük yoktur. Kentin kanallarını Elazığ Belediyesi'ne bağlı Su ve Kanalizasyon Müdürlüğü çalıştırır; Sayıştay'ın belediye denetim raporlarında da bu birim ve belediyenin su ve kanalizasyon yönetmeliği yer alır. Kovancılar'dan Alacakaya'ya diğer on ilçede kanal ağı, her ilçenin kendi belediyesinin yetki alanındadır. 5393 sayılı yasa pis su altyapısını kurup yürütme işini belediyelere bırakır; dolayısıyla bağlantıyla ilgili şartı evin bağlı olduğu belediye belirler. Köylerde ve beldelerde kanalın kime ait olduğunu her seferinde ayrıca soruyoruz.
Kapı önündeki rögar, sorumluluğun ayrıldığı sınırdır: rögara kadar olan boru mülk sahibine, sonrasındaki kanal belediyeye aittir. Kazı mülkünüzden dışarı taşmıyor ve eski rögara bağlanıyorsa kırtasiye işi azdır. Hat yaya kaldırımının veya caddenin altından geçecek, bir komşunun parseline girecek ya da kanalda yeni bir ağız açılacaksa, önce belediyenin şartlarını okuyor, kamu toprağına kazma vurmadan önce yazılı onay bekliyoruz. Büyükşehirlerdeki AYKOME düzeni Elazığ'da işlemez; dilekçe doğrudan o belediyenin fen işleri ya da kanal birimine verilir.
İlk ziyarette dosyanızın hangi gruba girdiğini, belediye masasında hangi kâğıtların isteneceğini ve formu kimin dolduracağını bir sayfalık notla teslim ediyoruz. Belediyenin bilgisi olmadan, gizlice yapılacak bir bağlantıya razı olmuyoruz; bunun bedeli yalnızca bir tutanak olmayabilir; kanal çevresinde oyuk açılıp asfaltın göçmesine kadar gidebilir.
Elazığ kanalizasyon tüneli teklifinde hangi kalemler ağır basar?
Sahayı görmeden rakam söylemiyoruz; Ataşehir'in düz alüvyonundaki bir müstakil ev ile Çaydaçıra'nın volkanik yamacındaki bir site arasında iş bakımından büyük fark vardır. Teklifte ağırlığı olan başlıklar şunlardır:
- Geçidin boyu: Kanalın bina çıkışından alçakta kaldığı noktaya kadar kaç metre gidileceği.
- Kuyunun derinliği: Aşağı inildikçe çerçeve sayısı ve emniyet tedbirleri çoğalır.
- Toprağın cinsi: Ovanın dağılgan dolgusu, yamacın sıkışık toprağı ve Çaydaçıra'nın volkanik taşı aynı tempoyla kazılmaz.
- Su ve kış koşulları: Sızıntı ya da donlu toprak, pompa ve ek önlem gerektirir.
- Avluya erişim: Tavanı alçak bir otopark, dar bir avlu ya da çocukların oynadığı bir site bahçesi iş planını değiştirir.
- Bağlantının biçimi: Boru çapı, malzeme ve kanala girişin türü.
- İlçeye uzaklık: Karakoçan, Arıcak ya da Alacakaya gibi uzak ilçelerde ulaşım planı da hesaba girer.
Sahayı gördükten sonra her harcamayı ayrı ayrı gösteren yazılı bir öneri hazırlıyoruz; süre, boru cinsi ve teslimde neye bakılacağı o kâğıtta durur.
Elazığ'da deprem sonrası yapılan binalarda nelere dikkat etmeli?
2020 Sivrice depreminin ardından Elazığ'da on binlerce yeni konut hak sahiplerine teslim edildi; 2023 depremlerinden sonra da yeni konut yapımı sürdü. Sivrice'nin Gölbaşı mahallesinde riskli alan ilan edilen bölge yıkılıp göl manzaralı yeni konutlarla yeniden kuruldu; il merkezinde de çok sayıda bina yerinde dönüşümle yenilendi. Bu binaların çoğunun altında sığınak, kapalı otopark ve depolar bulunuyor.
Yeni bir binaya taşınmadan önce ya da inşaat sürerken kat malikleri ve yönetim olarak şunu sormanızı öneriyoruz: Sığınaktaki ve otoparktaki süzgeçler kanalın dibinden yukarıda mı, aşağıda mı; arada kalan mesafe eğimli bir boruyla kapanıyor mu? Bu yanıtı beton dökülürken almak, aileler taşındıktan sonra alt katı kırmaktan çok daha zahmetsizdir. İsterseniz bu aşamada da gelip kotları ölçüyor, yönetime sade bir özet bırakıyoruz.
Depremi yaşamış ailelerin hassasiyetini biliyoruz. Bu yüzden kimseyi aceleye getirmiyor, lüzumsuz bir kazı teklif etmiyor, sorun başka bir kaynaktan geliyorsa bunu açıkça anlatıyoruz.
Elazığ ilçelerine göre kanalizasyon tüneli
Elazığ'ın 11 ilçesi Harput sırtını, Uluova'yı, Keban ve Karakaya göllerinin kıyılarını ve Hazar'ı çevreleyen dağları kapsayan geniş bir coğrafyaya dağılır. İlçenizin başlığında oradaki koşullara dair notlarımızı bulabilirsiniz.
İl merkezi · ova ve Harput yamacıElazığ Merkez kanalizasyon tüneli
Elazığ Merkez, ilin nüfusunun büyük kısmını barındıran ve çanak biçimli ovadan kuzeydeki Harput sırtına tırmanan ilçedir. Tarihî Harput kalesi ve eski yerleşim dokusu kentin kimliğinin kaynağıdır. Kent 1990'lardan bu yana ağırlıklı olarak batıya büyüdü: düz alüvyon üzerindeki Ataşehir müstakil ve az katlı evleriyle, kuzeybatıdaki Çaydaçıra ise volkanik kaya üzerindeki yokuşlu siteleri ve kooperatif yapılarıyla öne çıkar. Kızılay, Gümüşkavak, Aksaray, Sürsürü ve Bahçelievler gibi mahalleler eski tarım arazileri üzerine kuruldu. Şorşor deresi kenti güneye doğru keser.
Elazığ Merkez kanalizasyon tüneli işlerinde iki ayrı tabloyla karşılaşıyoruz. Ovadaki alüvyon mahallelerde çerçeveleri sık kuruyor, kanalın sığ geçtiği caddelerde bağlantıyı daha derin bir kavşağa taşıyoruz. Çaydaçıra ve Harput yokuşlarındaki evlerde ise bahçe katı üst caddenin kanalına yetişmediği için geçidi aşağıdaki sokağa yönlendiriyoruz. 2020 sonrası yapılan yeni bloklarda bodrum süzgeçlerinin kanala göre kotunu taşınmadan önce ölçtürmenizi öneriyoruz. Uluova'ya ve Keban kıyısına yakın köylerde ise suya doygun toprağı hesaba katıyoruz.
Elazığ Merkez için hemen arayın: 0538 237 26 41 →Doğu ovası · düz araziKovancılar kanalizasyon tüneli
Kovancılar, Elazığ'dan Bingöl'e giden yolun üstünde kurulu, nüfusu kalabalık bir düzlük ilçesidir. Kaynaklar ilçe arazisinin merkez ilçe gibi görece düz olduğunu belirtir. Tarım ilçenin ekonomisinde önemli yer tutar; merkezde müstakil evler ile apartmanlar bir aradadır.
Kovancılar kanalizasyon tüneli işlerinde düz arazinin getirdiği sığ kanal sorunu öne çıkar. Eğimin az olduğu sokaklarda kanal yüzeye yakın döşenebilir; bodrumlu yeni yapılar bu seviyeye yetişemeyebilir. Çözüm çoğu zaman geçidi biraz uzatıp kanalın aşağıda aktığı kesime ulaşmaktır. Murat ve Peri vadilerine yakın alçak kesimlerde nemli toprağa karşı tabanı çakılla güçlendiriyoruz.
Kovancılar için hemen arayın: 0538 237 26 41 →Kuzeydoğu ilçesi · yüksek ve soğukKarakoçan kanalizasyon tüneli
Karakoçan, ilin kuzeydoğusunda, Bingöl ve Tunceli yönüne açılan bir ilçedir ve ilin nüfus bakımından ikinci büyük ilçesi olarak anılır. Yükseltisi nedeniyle kışları uzun ve sert geçer. İlçe merkezinde orta katlı apartmanlar ve müstakil evler yan yanadır.
Karakoçan kanalizasyon tüneli işlerinde programı kasımda başlayıp mart sonuna uzanan don belirler. Boruyu donun inemeyeceği derinliğe gömüyor, dolguyu kuru malzemeyle yapıyoruz. Yol uzun olduğundan kamyoneti her şeyiyle doldurup tek seferde gidiyoruz. Bekleyebilecek kazıları nisan sonrasına ertelemenizi tavsiye ederiz. Merkezdeki apartmanlarda ortak bodrum sorunlarında kat malikleri adına yönetimle çalışıyor, yeni yapılan binalarda sığınak süzgeçlerinin kanala göre seviyesini taşınmadan önce ölçmeyi öneriyoruz.
Karakoçan için hemen arayın: 0538 237 26 41 →Murat vadisi · tarihî kalePalu kanalizasyon tüneli
Palu, ilin doğusunda, Murat Nehri'nin kıyısında kurulu tarihî bir ilçedir. Nehrin üzerindeki eski köprü ve tepedeki kale kalıntıları ilçenin bilinen simgeleridir. Yerleşim, nehir kıyısındaki düzlük ile kaleye doğru yükselen yamaç arasında dağılır.
Palu kanalizasyon tüneli işlerinde nehre yakın düzlükte nemli ve gevşek tabakalarla, yamaçta ise daha sıkı toprakla karşılaşabiliyoruz. Yamaç evlerinde alt katı aşağıdaki sokağın kanalına bağlıyor, nehir kıyısında kazı tabanına su gelirse pompayla çalışıyoruz. Bahar aylarında nehrin yükseldiğini hesaba katarak uzun işleri yaz sonuna planlıyoruz. Kale eteğindeki eski evlerde taş temellerin yakınından geçmekten kaçınıyor, geçidi bina köşesinden uzak bir hatta çiziyoruz; böylece tarihî dokuya zarar vermeden alt katın gideri kanala kavuşuyor.
Palu için hemen arayın: 0538 237 26 41 →Baraj gölü kıyısı · FıratKeban kanalizasyon tüneli
Keban, ilin kuzeybatısında, Türkiye'nin en büyük yapay göllerinden Keban Baraj Gölü'nün kıyısında kurulu bir ilçedir. Baraj, hidroelektrik üretimi için yapılmıştır. Kaynaklar, Keban çevresinde Muşar Ovası'nın bulunduğunu belirtir. Göl kıyısındaki konumu ilçeye yazlık ve hafta sonu evleri de kazandırmıştır.
Keban kanalizasyon tüneli işlerinde göle yakın alçak arsalarda toprağın suya doygun olabileceğini, yamaçlarda ise kayanın yüzeye yakın olabileceğini hesaba katıyoruz. Suya doğru alçalan arsalarda bahçe katı, evin arkasındaki yükseltide geçen kanala ulaşamaz; çözüm aşağıdaki sokakta daha derin akan kanala uzanmaktır. Kanalın ulaşmadığı yerlerde bunu açıkça söylüyoruz. Yazlık evlerde sezon dışında çalışmak hem göl kıyısındaki kalabalığı azaltır hem de toprağın daha kuru olduğu sonbahar aylarına denk gelir.
Keban için hemen arayın: 0538 237 26 41 →Hazar Gölü · 2020 depremiSivrice kanalizasyon tüneli
Sivrice, ilin güneyinde, tektonik kökenli Hazar Gölü'nün kıyısında kurulu bir ilçedir. Göl, yaz turizmi, tekne gezileri ve piknik alanlarıyla bilinir; kıyıda yazlıklar ve hafta sonu evleri yer alır. 24 Ocak 2020 depreminin merkez üssü olan ilçede Gölbaşı mahallesi riskli alan ilan edilerek yıkıldı ve göl manzaralı yeni konutlarla yeniden yapıldı.
Sivrice kanalizasyon tüneli işlerinde göle doğru alçalan eğimli arsalar ve kıyıya yakın nemli toprak belirleyicidir. Yamaç evlerinde alt katı aşağıdaki yolun kanalına bağlıyor, göle yakın parsellerde kazı tabanına su gelebileceğini baştan hesaba katıyoruz. Yazlıklarda önce bağlanılabilecek bir kanalın bulunup bulunmadığını kontrol ediyoruz. Yeni yapılan konutlarda bodrum seviyesini kanalla karşılaştırmayı ihmal etmiyoruz.
Sivrice için hemen arayın: 0538 237 26 41 →Dağlık ilçe · bakır madeniMaden kanalizasyon tüneli
Maden, ilin güneydoğusunda, adını uzun geçmişe sahip bakır madeninden alan dağlık bir ilçedir. Kaynaklar, Maden'in yüksek dağ sıraları içinde yer aldığını belirtir. Yerleşim dar vadiler ve dik yamaçlar boyunca dağılır.
Maden kanalizasyon tüneli işlerinde dik yamaçlar ve sert kaya en büyük belirleyicidir. Evlerin çoğu eğimli parsellerde olduğu için alt katı aşağıdaki sokağın kanalına bağlamak çoğu zaman en mantıklı yoldur. Kayalık bantlarda ilerleme yavaşlar ama geçidin duvarları sağlamdır. Daracık sokaklara küçük makinelerle giriyor, kar aylarında yolun açık olup olmadığını önceden soruyoruz.
Maden için hemen arayın: 0538 237 26 41 →Fırat kıyısı · Baskil ovasıBaskil kanalizasyon tüneli
Baskil, ilin batı ucunda Malatya'ya komşu, Karakaya Baraj Gölü'ne bakan bir ilçedir. Kaynaklar Fırat boyunca uzanan Baskil Ovası'ndan ve ilçenin yüksek dağ sıralarından söz eder. Bahçeli müstakil evler ilçede yaygındır.
Baskil kanalizasyon tüneli işlerinde düzlükle dağ arasında değişen toprağa ve Karakaya kıyısındaki rutubete göre ayar yapıyoruz. Yokuşlu bahçelerde kuyuyu meyve ağaçlarının kök alanından uzağa açıyor, hattı alttaki caddenin kanalına doğru uzatıyoruz. Kışın don derinliğine dikkat ediyoruz. Fırat kıyısındaki düzlükte sulanan bahçelerin altındaki toprak yaz aylarında bile nemli kalabilir; bu kesimlerde kazı tabanını çakılla kuvvetlendiriyor, boruyu oynamayacak bir yatağa oturtuyoruz. Yamaçtaki evlerde ise sert taş kazının hızını düşürür ama geçidin yanları sağlam kalır.
Baskil için hemen arayın: 0538 237 26 41 →Doğu ilçesi · engebeli araziArıcak kanalizasyon tüneli
Arıcak, ilin doğusunda Bingöl ve Diyarbakır'la sınır paylaşan, sarp ve seyrek nüfuslu bir ilçedir. Yerleşim, ilçe merkezi ile çevresindeki köylere dağılmıştır; müstakil evler yaygındır. Kışları yüksek kesimlerde sert geçer.
Arıcak kanalizasyon tüneli işlerinde arsaların eğimi ve uzayan kış, programın iki ana belirleyicisidir. Bahçe katının gideri kanala yetişmeyen evlerde, aşağıdaki yola varan kısa bir yeraltı hattı çoğu kez işi çözer. Uzak bir ilçe olduğundan ekibi tüm takımla tek araçta yola çıkarıyoruz. Köylerde ahır ve samanlık gibi ek yapıların da aynı hatta bağlı olabileceğini keşifte kontrol ediyor, bağlantının gerçekten bir belediye kanalına mı yoksa bir fosseptiğe mi gittiğini baştan netleştiriyoruz.
Arıcak için hemen arayın: 0538 237 26 41 →Keban kıyısı · küçük ilçeAğın kanalizasyon tüneli
Ağın, ilin kuzeybatısında Keban Baraj Gölü'ne kıyısı olan, nüfusu az bir ilçedir. Baraj gölünün oluşmasıyla çevresindeki pek çok arazi su altında kalmış, yerleşim göle bakan yamaçlarda şekillenmiştir. Taş ve kerpiç geleneksel evler ile yeni yapılar bir aradadır.
Ağın kanalizasyon tüneli işlerinde, Keban'a bakan sırtlardaki evlerin bahçe katlarının yukarıdaki kanala yetişmemesi sık rastladığımız bir durumdur. Göle yakın alçak kesimlerde toprağın nemli olabileceğini, yamaçta ise kayanın yüzeye yakın olabileceğini dikkate alıyoruz. Acil olmayan işleri yaz aylarına almayı öneriyoruz. Geleneksel taş ve kerpiç evlerde temelin hemen yanından geçen bir geçit duvarı zayıflatabileceği için güzergâhı bina köşesinden uzak tutuyor, gerekirse rotayı birkaç metre uzatıyoruz.
Ağın için hemen arayın: 0538 237 26 41 →Dağ ilçesi · krom madenleriAlacakaya kanalizasyon tüneli
Alacakaya, ilin güneyinde, krom madenleriyle tanınan dağlık bir ilçedir. Eski adıyla Guleman olarak bilinen bölgedeki madencilik, ilçenin ekonomisini ve yerleşim düzenini şekillendirmiştir. Yerleşim vadi ve yamaçlara yayılmıştır.
Alacakaya kanalizasyon tüneli işlerinde sert kaya ve dik eğim kazının temposunu belirler. Yamaç evlerinde aşağıdaki sokağın kanalına bağlanmak çoğu zaman en kısa yoldur. Şehre uzak olduğundan bütün malzemeyi ilk seferde taşıyor, kışın ulaşım koşullarını önceden kontrol ediyoruz. Maden sahalarına yakın kesimlerde toprağın içinde iri taş ve sert bantlarla karşılaşmak olağandır; bu nedenle el aletlerinin yanında kaya kırıcı ekipmanı da araca yüklüyoruz.
Alacakaya için hemen arayın: 0538 237 26 41 →Elazığ kanalizasyon tüneli: sık sorulan sorular
Elazığ'da kanalizasyondan hangi kurum sorumlu?
Elazığ büyükşehir değildir; bu yüzden il çapında tek bir su idaresi yoktur. Merkezdeki kanal ağı Elazığ Belediyesi'nin Su ve Kanalizasyon Müdürlüğü'ne bağlıdır. Kovancılar, Karakoçan, Palu ve diğer ilçelerde ise kanalın kuralını o ilçenin belediyesi koyar; başvuruyu buna göre planlıyoruz.
2020 depreminden sonra yapılan konutumda bodrum gideri neden ağır akıyor?
Depremden sonra yükselen binaların temelleri ve sığınaklı bodrumları eski yapılara göre daha derindedir. Sokaktaki kanal aynı derinliğe inmiyorsa alt kattaki süzgeç kanalın altında kalır. Önce seviyeyi ölçüyor, açık küçükse meyil düzeltmesi, büyükse daha derin bir noktaya tünel öneriyoruz.
Elazığ ovasının alüvyon toprağında tünel kazmak güvenli mi?
Güvenlidir, yeter ki destek düzeni toprağa göre kurulsun. Kentin düz kesimleri alüvyon dolgu üzerindedir ve bu toprak açık kalınca dökülmeye meyillidir. Destek kasalarını sıklaştırıyor, kazıyı akşama açık bırakmıyor, boru altına çakıl seriyoruz.
Elazığ'ın soğuk kışında kazı yapılır mı?
Yapılır, ama düzen değişir. Termometre eksi on beşe kadar düşebildiğinden kuyunun üstünü branda ve kalasla kapatıyor, geri dolguyu kuru tutulmuş topraktan yapıyor, boruyu buzlanmanın erişemediği kota yerleştiriyoruz. Bekleyebilecek uzun işleri karın kalktığı aylara bırakmanızı öneriyoruz.
Hazar Gölü kıyısındaki yazlığımda da tünel yapılabilir mi?
Yapılabilir, ancak önce kanalın gerçekten o noktaya ulaşıp ulaşmadığını kontrol ediyoruz. Göl kıyısına yakın arsalarda toprak nemli olabilir ve kazı tabanına su gelebilir. Kanal oraya kadar geliyorsa geçidi kısa adımlarla ilerletiyor, sızan suyu dalgıç pompayla boşaltıyoruz.
Elazığ'ın hangi ilçelerinde çalışıyorsunuz?
Elazığ Merkez, Kovancılar, Karakoçan, Palu, Keban, Sivrice, Maden, Baskil, Arıcak, Ağın ve Alacakaya olmak üzere 11 ilçenin tamamına gidiyoruz. Şehirden uzak yerleşimlere bütün takımı yükleyip gidiyor, gidiş dönüşle vakit kaybetmeyecek bir program çıkarıyoruz.
Kazı yola ya da kaldırıma çıkarsa ne olur?
Çalışma tamamen sizin arsanızda kalıyorsa işlemler kısadır. Yaya yolu ya da asfalt açılacaksa veya kanalda yeni bir giriş yapılacaksa, belediyenin bağlantı kurallarına uyuluyor ve kamuya ait toprak için ayrı bir onay isteniyor. Elazığ'da bu yazışma doğrudan belediyenin teknik birimiyle yürür.
Elazığ'da tünel bedeli neye göre değişir?
Hesabı geçidin uzunluğu, kuyunun derinliği, toprağın ova dolgusu mu yoksa volkanik taş mı olduğu, sızıntı, avluya ulaşım ve kanala giriş şekli belirler. Bu etkenler her evde başka türlü bir araya geldiği için kesin rakamı ancak sahayı gördükten sonra yazılı olarak bildiriyoruz.
Neden pompa yerine tünel öneriyorsunuz?
Pompa elektrikle çalışır, düzenli servis ister ve kesinti olduğunda hazne dolar. Tünel ise döşendikten sonra suyu kendi meyliyle taşır, hareketli parçası yoktur. Toprak ve derinlik uygunsa tünel, uygun değilse pompalı hazne öneriyor; kararı ölçüm sonucuna göre veriyoruz.
Gideri ağır akan her bina tünel ister mi?
Hayır. 2020 ve 2023 depremlerinin sarstığı borularda yarık, kopuk ek ya da ezik bölümler de tıpatıp aynı belirtiyi verir. Bu yüzden kazıdan önce boru içini kamerayla inceliyoruz. Hasar sınırlıysa birkaç metrelik bir tamirle iş kapanabilir.