Ayvalık Kanalizasyon Tüneli

Ayvalık'ta kanalizasyon tüneli nedir, kimler bu yönteme başvurur?

Ayvalık'ta kanalizasyon tüneli, bir evin zemin katındaki gider sokaktaki BASKİ kanalının su seviyesinden yukarıda duramadığında, o gideri kanalın alçaldığı bir kapağa götürmek üzere taş döşemeyi kırmadan toprağın içinde elle ilerletilen yatay bir yoldur. Bu yola yerleştirilen boru başlangıçtan varışa kadar alçalır ve atık su, herhangi bir motorun yardımı olmadan şebekeye iner. Üstte yalnızca kazıya başladığımız kuyunun ağzı görünür; aradaki taş döşeme, avlu ya da sitenin yeşil alanı yerinde kalır.

Ayvalık, Balıkesir'in en güneydeki ilçesidir ve Edremit Körfezi ile Dikili Körfezi arasında, Ege'nin kuzeydoğu kıyısında yer alır. Yaklaşık üç yüz beş kilometrekarelik ilçenin 2022'deki nüfusu yetmiş dört bini aşıyordu; yaz aylarında bu sayı turizmle belirgin biçimde yükselir. Kasaba, dar bir kıyı şeridine kurulmuştur; doğusunda çam ve zeytin ağaçlarıyla kaplı alçak tepeler, batısında ise en büyüğü Cunda olan Ayvalık Adaları uzanır. Güneyde Sarımsaklı ve Altınova kumsalları, Dikili'ye doğru otuz kilometreye yaklaşan bir kum şeridi oluşturur.

Bu coğrafya, galeriye ihtiyaç duyan yapıları üç gruba ayırır. Birincisi Ayvalık merkezinin ve Cunda'nın eski taş evleridir; bu evlerin zemin katları bir zamanlar zeytin ve zeytinyağı deposuydu, bugün ise banyolu odalara, pansiyonlara ve dairelere dönüştürülmüştür. İkincisi Sarımsaklı, Küçükköy ve Altınova'nın kıyı düzlüğündeki yazlık bloklar ve tatil siteleridir. Üçüncüsü ise merkezin doğusundaki sırtlarda, Sefaçamlık'ın çamlık yamaçlarında ve Cunda'nın iç kesiminde eğime göre basamaklanmış villalardır.

Bu sayfada Ayvalık'a has konuları ele aldık: taş evlerin sığ temelleri ve sit alanı kuralları, kumsal düzlüğünde yüzeye yakın duran su, BASKİ'nin güneydeki hat yenilemeleri, yazlık sitelerin karar düzeni ve on iki mahallenin kendi durumu. Amacımız, evinizin gerçekten bir geçide mi, yoksa basit bir tamire veya elektrikli bir hazneye mi ihtiyacı olduğunu önceden kestirmenize yardımcı olmak. 42 yıllık tecrübemizden çıkardığımız sonuç şudur: Ayvalık'ta tarihi doku ile kumsal düzlüğü aynı ilçenin içinde birbirine zıt önlemler ister.

Galeri, sorunun kaynağı yükseklikse işe yarar; borunun çatlaması ya da kök dolması gibi bir arızada ise gereksizdir. İlk ziyarette bu ayrımı yapmak bizim için en önemli adımdır.

Ayvalık'ta zemin katlar ve yazlık daireler neden kanalın altında kalıyor?

Ayvalık'ta seviye açığı üç ayrı kaynaktan doğar: eski taş evlerin depo olarak yapılmış zemin katlarının sonradan yaşam alanına çevrilmesi, kumsal düzlüğünde kanalın denize yakınlık nedeniyle sığ döşenmesi ve tepelerdeki villaların yola göre aşağıya basamaklanması. Hangisi olursa olsun, keşifte ölçtüğümüz tek şey aynıdır: zemin kattaki süzgecin, sokak kanalının tabanına göre kaç santim aşağıya düştüğü ya da yukarıda kaldığı. Bu fark aleyhte olduğunda, ne kadar zorlanırsa zorlansın bağlantıda suyu bekleten bir çukur oluşur.

Tarihi mahallelerde durum özeldir. Cunda'daki eski evler üzerine yapılmış bir araştırma, bu yapıların zemin katının, yerelde mağaza denen ve zeytin ile zeytinyağı saklamaya ayrılmış bir bölüm olduğunu, yüksekliğinin de yaklaşık iki metreyle sınırlı kaldığını aktarır. Aynı çalışma, bu katların zamanla yaşam alanına dönüştürüldüğünü belirtir. Depo katı için gider düşünülmediğinden, oraya eklenen banyonun çıkışı çoğu zaman sokaktaki kanaldan alçakta kalır. Ayvalık merkezinin limandan tepelere doğru tırmanan eski mahallelerinde de aynı tip evler bulunur ve aynı dönüşüm yaşanmıştır. Turizmle birlikte bu evlerin bir kısmı pansiyona çevrilince zemin kattaki her odaya ayrı bir banyo eklendi; bu da tek bir aile evine göre çok daha fazla giderin sokak kanalının altına düşmesi anlamına geliyor.

Kumsal düzlüğünde sebep farklıdır. Sarımsaklı, Küçükköy ve Altınova'nın kıyı şeridi denize çok yakın ve neredeyse düzdür. Burada kanallar pompa istasyonlarına ulaşana dek kilometrelerce hafif bir meyille ilerler; daha derine indirilmeleri ise taban suyu ve bütçe yüzünden zordur. BASKİ'nin kendi açıklamalarında kıyı kanallarına deniz suyu girdiğinin ve bunun pompalanan su miktarını artırdığının belirtilmesi, bu kuşakta suyun kanallara ne kadar yakın durduğunu gösterir. Yarı gömülü bahçe katı olan bir blokta, bu sığ kanal ile dairenin gider seviyesi buluşamaz.

Tepelerde ise yer çekimi ters yönde çalışır. Merkezin doğusundaki sırtlarda ve Sefaçamlık'ın yamaçlarında villalar, eğimi kullanmak için iki üç kademeye bölünmüştür. Giriş üstteki yoldadır; alttaki kademede yatak odaları, konuk katı veya havuzun filtre odası yer alır. Üst yolun kanalı alt kattan yüksekte kaldığında, en akılcı çıkış yamacın aşağısındaki sokağa inmektir.

Dördüncü bir etken de altyapının yenilenmesidir. BASKİ, ilçenin güneyinde eskiyen terfi istasyonunu taşıyor ve kilometrelerce kanal hattını yeniliyor. Yeni hatlar eskisinden farklı derinlikte döşenebilir; eski bağlantıların bir kısmı yeni seviyeyle buluşamayabilir. Bu nedenle Ayvalık'ta bir geçidi her zaman güncel kanal seviyesine göre çiziyoruz.

Cunda'da durum bir adım daha karmaşıktır. Araştırmalar adanın kuzey ve güney sahillerinde arazinin düz, diğer kesimlerinde eğimli olduğunu belirtir. Bu da aynı küçük adada hem kumsal düzlüğünün hem de yamaç evlerinin sorunlarının bir arada görüldüğü anlamına gelir: sahile yakın bir pansiyonda sığ kanal, birkaç sokak yukarıdaki bir evde ise yola göre aşağıda kalmış alt kat.

Ayvalık'taki bir evde kanalın altında kalan katı hangi işaretler ele verir?

Ayvalık'ta seviye sorununun en tanıdık işareti, zemin kata yapılmış banyoda suyun yavaş çekilmesi ve evin uzun süre kapalı kaldıktan sonra açıldığında hissedilen kanal kokusudur. Yapı tipine göre karşımıza çıkan işaretler şöyle sıralanabilir:

• Eski taş ev: Zemin kattaki duş ya da lavabo, üst katta su kullanılırken guruldar; taş duvarın dibinde nem lekesi belirir.
• Pansiyona çevrilmiş konak: Bütün odaların dolu olduğu yaz akşamlarında zemin kattaki odaların giderleri geri verir.
• Kumsala yakın yazlık blok: Bahçe katındaki dairenin süzgecinden, özellikle hafta sonları ve bayramlarda köpüklü su yükselir.
• Tepedeki villa: Alt kattaki klozet her yaz başında tıkanır, usta açar, birkaç hafta sonra aynı sorun döner.
• Havuz makine dairesi: Filtre yıkama suyu odanın süzgecinden kanala gitmez, zeminde birikir.
• Kışın kapalı ev: Mayısta kapı açıldığında sifonların suyu buharlaşmış, bağlantıdaki durgun cepten gelen koku eve dolmuştur.

Bu işaretler kırık bir borudan, kök girmiş bir ekten ya da yağ birikmesinden de kaynaklanabilir. Bu nedenle ilk adım her zaman kamerayla boru içini görmek ve ardından seviyeleri ölçmektir.

Pansiyon işletenler için bir ipucu daha: sezonun ilk haftalarında sorun yoksa ama ağustosun ortasında başlıyorsa, bu çoğu zaman kanalın yoğun akışta dolup zemin kat gideri üzerine geri bastığını gösterir. Bu tablo, eğimin sınırda olduğunun ve yük arttığında yetersiz kaldığının işaretidir.

Ayvalık'ın kumu, kayası ve tarihi temelleri geçidi nasıl şekillendirir?

Ayvalık'ta zemin, kumsaldan tepeye ve anakaradan adalara doğru belirgin biçimde değişir; geçit yöntemi çoğu yerde uygulanabilir, ama her kesim kendi önlemini ister. İlçenin güneyinde Sarımsaklı'dan Altınova'ya uzanan şerit, deniz kumu ve kıyı çökelleriyle kaplı geniş bir düzlüktür. Altınova adını, yerel anlatıya göre buğday tarlalarının altın rengine borçludur; bu da kumsalın gerisinde tarıma elverişli, düz bir ova bulunduğunu hatırlatır.

Kumlu toprakta geçidin en büyük düşmanı, kumun ıslandığında akıcı hale gelmesidir. Kuru kum kısa bir süre dik durabilir, ama yeraltı suyuyla karşılaştığında tavandan ve yanlardan akmaya başlar. Bu kuşakta geçit açarken ilerleme boyunu birkaç karışla sınırlıyor, kasaları birbirine çok yakın kuruyor ve tabana gelen suyu dalgıç pompayla sürekli boşaltıyoruz. Gerekirse kazıyı yaz sonuna, suyun en düşük olduğu döneme bırakmayı öneriyoruz.

Kasabanın doğusundaki tepelerde ve Cunda'nın iç kesiminde ise toprak incedir, altında taşlı ve kayalık bir zemin bulunur. Yöre, yapılarda kullanılan pembe tonlu Sarımsak taşıyla tanınır; bu taş ve benzeri volkanik kökenli kayaçlar, bölgede kazı yapanların sıkça karşılaştığı malzemelerdir. Kayalık zeminde geçit yavaş ilerler, kırıcı ve kompresör gerekir; buna karşılık açılan galeri sağlam durur ve destek ihtiyacı azalır.

Tarihi mahallelerde zeminden çok, yapıların kendisi belirleyicidir. Cunda'daki taş evler üzerine yapılan araştırma, duvarların elli altmış santim kalınlığında moloz taştan örüldüğünü ve yapıların 1944 depreminde hasar gördüğünü kaydeder. Bu tür evlerin temelleri genellikle sığdır ve duvar altındaki toprağın gevşemesine duyarlıdır. Bu yüzden geçidi duvar hattından yeterince uzakta tutuyor, kuyuyu evin temelinden mesafeli bir avlu köşesine açıyor ve kazı boyunca duvarlarda çatlak olup olmadığını izliyoruz.

Aynı araştırma, eski evlerin avlularında ve mutfaklarında bir zamanlar şehrin suyunu karşılayan kuyular, bazılarının zemin katında ise sarnıçlar bulunduğunu belirtir. Bu eski kuyu ve sarnıçlar bugün çoğu zaman kapatılmış ya da unutulmuştur. Geçit güzergâhını çizerken ev sahibine bu yapıları özellikle soruyor, gerekirse kazıya başlamadan önce zemini yoklama çubuğuyla kontrol ediyoruz. Kazı sırasında tarihi bir kalıntıya rastlanırsa işi durdurup ilgili kurumu bilgilendiriyoruz.

Kumsal kuşağı ile taşlı tepeler arasındaki geçiş kesimlerinde, örneğin merkezden Sarımsaklı'ya inen yol boyunca, toprağın kısa mesafede değiştiğini görürüz. Bir parselin ön bahçesi kumlu, arka tarafı taşlı olabilir. Bu tür parsellerde galeri boyunca iki ayrı yöntemi art arda uygulamak gerekebilir: kumlu kısımda bitişik kasa, taşlı kısımda kırıcı. Keşifte birkaç noktada küçük yoklama çukurları açarak bu geçişin nerede olduğunu önceden tespit etmeye çalışıyoruz. Böylece kazı sırasında sürpriz yaşanmıyor, iş planı ve teklif gerçeğe yakın kalıyor.

Kısacası Ayvalık'ta toprak bir engel değil, yöntemi belirleyen bir bilgidir; kumsalda suya, tepede kayaya, eski mahallelerde duvarlara göre hazırlanıyoruz.

Ayvalık'ta yağmur rejimi ve turist yoğunluğu kazı takvimini nasıl etkiler?

Ayvalık'ta geçit açmak için en uygun dönem, yaz kalabalığının dağıldığı ekim–kasım ile kış ıslaklığının çekildiği bahar sonudur. İlçe, kışları ılık ve yağışlı, yazları sıcak ve kurak geçen bir Akdeniz iklimine sahiptir; 1991–2020 verilerine göre yıllık yağmur ortalaması altı yüz elli beş milimetreye yakındır, güneşli saatlerin toplamı ise iki bin yedi yüz saati aşar. Islak ayların çoğu kasım ile şubat arasında toplanır.

Bu yağış düzeni, kumsal düzlüğünde yeraltı suyunu kış ve bahar başında yükseltir; yaz sonunda ise su en düşük seviyesine iner. Kıyıya yakın bir parselde aynı geçit, eylülde kuru bir kazıyken şubatta suyla mücadeleye dönüşebilir. Tepelerde ise kış sağanakları yüzey suyunu kısa sürede yokuş aşağı taşır ve açık bir kuyuya doldurabilir; bu yüzden kuyunun çevresine geçici setler kuruyoruz.

Turizm sezonu da en az iklim kadar belirleyicidir. Temmuz ve ağustosta Cunda'nın dar sokakları, merkezdeki çarşı ve Sarımsaklı sahil yolu ziyaretçiyle dolar; malzeme kamyonetinin yanaşması bile zorlaşır. Pansiyon ve otellerin dolu olduğu bu dönemde gürültülü bir çalışma da komşular için rahatsız edicidir. Taşan bir evde sezona aldırmadan yola çıkıyoruz, fakat planlı işleri sezon dışına almayı, zorunlu yaz işlerinde ise çalışmayı sabahın serin saatlerine sıkıştırmayı öneriyoruz.

Cunda'ya ulaşım köprü ve dolgu yoluyla yıl boyu sağlanır, bu yüzden adadaki işler için mevsimden bağımsız olarak araç ve malzeme taşıyabiliyoruz.

Ayvalık'taki taş evlerde, villalarda ve yazlık sitelerde geçit nasıl planlanır?

Ayvalık'taki yapılaşma dört kümeye ayrılır ve her kümede geçidin çizgisi farklı kurallarla belirlenir: tarihi taş evler, pansiyona ya da butik otele dönüşmüş konaklar, kumsal düzlüğündeki yazlık bloklar ve siteler, tepelerdeki villalar.

Tarihi taş evler ve sit alanı

Ayvalık merkezi ve Cunda, Rum evleri olarak bilinen bitişik nizamlı, iki üç katlı taş evleriyle tanınır. Cunda'da 2007'de yürütülen bir kültür envanteri çalışmasında adadaki beş yüz elli bir yapı tek tek incelenip kayda alınmıştır. Bu evlerde geçit planlarken önce yapının tescilli olup olmadığını ve kentsel sit sınırları içinde kalıp kalmadığını öğreniyoruz. Tescilli bir yapıda ya da sit alanında yapılacak müdahaleler, koruma mevzuatı gereği ilgili kurumların görüşüne bağlıdır. Kuyuyu evin arkasındaki bahçede veya avluda, duvarlardan uzak bir yere açıyor; sokağın taş döşemesini hiç kaldırmadan kanala ulaşmaya çalışıyoruz.

Pansiyon ve butik oteller

Ayvalık ve Cunda'da birçok eski konak pansiyon ya da butik otel olarak işletilir. Bu yapılarda zemin kattaki odaların her birinde banyo bulunur ve yazın hepsi aynı anda kullanılır; yani akış miktarı tek bir aile evine göre çok daha yüksektir. Geçit ve boru çapını bu yoğunluğa göre seçiyor, işi mutlaka sezon dışına planlıyoruz. Odaların ayrı ayrı çıkan borularını binanın içinde tek bir kolektörde buluşturacak düzeni de ilk ziyarette çiziyoruz.

Kumsal düzlüğündeki yazlık siteler

Sarımsaklı'da yol ile kumsal arasında otel ve apartman blokları sıralanır; Küçükköy ve Altınova'da ise bahçeli tatil siteleri çoğunluktadır. Buralarda şikâyet genellikle kumsala en yakın blokların zemin dairelerinden ya da sitenin bütün borularının buluştuğu toplama bacasından gelir. Ortak bacanın kendisi sokaktaki kanaldan alçaktaysa, geçidi bu bacadan başlatıp sokakta kanalın derinleştiği noktaya uzatıyoruz. Sitenin herkese ait toprağına dokunan böyle bir iş maliklerin oylamasıyla onaylanır; karar genellikle sitenin yazın toplanan genel kurulunda alınır.

Tepelerdeki villalar

Merkezin doğusundaki zeytinli sırtlarda ve Sefaçamlık'ın çam ormanıyla çevrili yamaçlarında müstakil villalar yaygındır. Bu evlerin alt kademesi bahçeye çıkılan oturma katı ya da havuz pompalarının bulunduğu bölümdür. Kuyuyu alt kat terasının ucuna ya da bahçe duvarının dibine açıp geçidi yamacın aşağısındaki sokağa yönlendiriyoruz. Hat komşu bahçenin altına girecekse, komşunun imzası gelmeden kazmaya dokunmuyoruz.

Bu dört tipin ortak noktası, Ayvalık'ta evlerin önemli bir kısmının yalnızca yaz aylarında kullanılmasıdır. Kışın kapalı kalan bir evde pompalı bir haznenin arızası aylarca fark edilmeyebilir; galeri ise kimse yokken de çalışmaya devam eder. Bu yüzden özellikle Cunda ve Sarımsaklı'daki yazlık sahiplerine, seviye ve zemin izin verdiği sürece pompa yerine galeriyi öneriyoruz. Sahibi şehir dışında yaşayan evlerde keşif ve iş takibini fotoğraf ve görüntülü görüşmeyle yürütüyor, ilk gün evin anahtarını taşıyan birinin kapıyı açmasını rica ediyoruz. İş tamamlandığında temizlik kapağının yerini gösteren basit bir krokiyi evde bırakıyoruz.

Bahçedeki dış duşlar ve yaz mutfakları da genellikle en alçak noktadadır; bunları da galeri planına baştan dahil ediyoruz.

Ayvalık'ta bir geçit hangi adımlarla açılıp kapatılır?

Ayvalık'taki işlerimiz altı adımda tamamlanır; taş ev ile kumsal sitesi arasındaki fark en çok üçüncü ve dördüncü adımda, yani izinlerde ve kazı yönteminde hissedilir.

1. Evden sokağa seviye okumakZemin kattaki en dipteki gider, avludaki bacalar ve çevre sokaklardaki kapaklar tek bir referans noktasına göre nivelmanla ölçülür. Tepelerde hangi alt sokağa inileceği, kumsalda ise kanalın nerede derinleştiği bu rakamlarla belirlenir.
2. Mevcut boruyu kamerayla taramakEvden çıkan eski boruya ışıklı kafalı bir kamera itilir; çatlak, kök, çökme ve ters eğim kaydedilir. Sorun yalnızca boruda çıkarsa geçit yerine onarım öneriyor, görüntüleri size teslim ediyoruz.
3. Güzergâhı kâğıda dökmek ve izinleri almakVarış bacası seçilir, geçidin izleyeceği çizgi kroki üzerine işlenir. BASKİ'ye bağlantı başvurusu, kamu yoluna uzanıyorsa AYKOME dosyası, sitede yönetim kararı ve tescilli yapıda koruma kurumlarının görüşü toplanır.
4. İniş kuyusunu ve yatay kazıyı yapmakÖnce dar bir kuyu düşey olarak açılır, sonra geçit varış kapağına yönelir. Kumsal arsalarında kasalar yan yana dizilir ve su dışarı basılır, sırtlarda kaya parçalanarak ilerlenir; ekip aşağı inmeden önce kuyunun havasını cihazla okur.
5. Boruyu yerleştirip kanala eklemekTaban ince kumla düzeltilir, boru lazerle denetlenerek bacaya doğru hiç yükselmeden yatırılır. Kanala giriş idarenin onayladığı parçayla yapılır, ev tarafında bir temizlik kapağı bırakılır.
6. Sızdırmazlığı sınamak ve yüzeyi kapatmakBorudan bol su geçirilir, ek yerleri izlenir ve gerekirse kamerayla yeniden bakılır. Sonra geçit ve kuyu, ince tabakalar halinde serilen toprak tokmaklanarak kapatılır; avlu taşı, çim ya da kaldırım yerine konur.

Ayvalık'ta zemin kattaki gidere hangi yöntem en iyi cevap verir?

Ayvalık'ta alt katın atık suyunu kanala kavuşturmanın üç yolu vardır; taş sokaklar, kumsal düzlüğü ve çamlık yamaçlar bu seçimi büyük ölçüde baştan belirler. İlçenin üç farklı yüzüne göre yöntemlerin artısını ve eksisini aşağıya not ettik; ilk sütun hangi açıdan baktığımızı gösteriyor.

Ayvalık'ta geçit açmadan önce kimlerin onayı gerekir?

Ayvalık'ta geçidin bağlanacağı şebekenin sahibi ve işletmecisi, Balıkesir Büyükşehir Belediyesi bünyesindeki BASKİ'dir; kısaltmanın açılımı Balıkesir'in su ve kanalizasyon idaresidir. Kurum, ilçedeki musluk suyu ve atık su hatlarının yapımından, bakımından ve yeni bağlantıların teknik koşullarından sorumludur. Geçidin hangi bacaya, hangi parçayla bağlanacağı idarenin görüşüyle kesinleşir.

Evin önündeki parsel bacası, özel boru ile kamunun kanalını ayıran çizgidir; bacanın iç tarafı mülk sahibine, dış tarafı idareye aittir. Geçit bu çizgiyi geçip bir caddenin veya tretuvarın altına ilerleyecekse, büyükşehir sınırları içinde olduğumuz için AYKOME'den kazı onayı alınması gerekir. Ayvalık'ın dar ve tarihi sokaklarında bu onayın kapsamı özellikle önemlidir.

Tescilli bir yapıda ya da kentsel sit alanında yapılacak kazı ve tesisat değişiklikleri, koruma mevzuatı gereğince ilgili kurumların görüşüne bağlıdır. Sitenin ortak bahçesinden geçilecekse yönetimin veya maliklerin imzalı kararı; bitişik bir arsanın altına girilecekse o arsanın sahibinin imzalı muvafakati dosyaya konur.

Kaçak bağlantı yapmıyoruz: yağmur suyunun atık su kanalına verilmesi, aboneliği olmayan bir yapının şebekeye eklenmesi ya da başka bir binanın bağlantısına gizlice girilmesi gibi talepleri kabul etmiyoruz. Ayvalık'ta yaz yoğunluğu zaten kanalları zorlar; kaçak bağlantılar bu yükü bütün sokak için artırır.

Dosya için tapunuzun fotokopisi, BASKİ abone numaranız ve evin mimari çizimlerini istiyoruz. Tescilli yapılarda koruma kurumlarının önceki kararları ve onaylı rölöve çizimleri de dosyaya ekleniyor. Bu belgeler önceden hazırlanırsa onay süreci belirgin biçimde kısalıyor.

Süreç boyunca idareden gelen her yazının bir örneğini size iletiyor, hangi aşamada beklendiğini açıkça bildiriyoruz. Koruma kurumlarının ek bilgi istediği durumlarda gereken çizimleri ve fotoğrafları biz hazırlıyoruz.

Ayvalık'ta galeri bedeli neye göre değişir?

Ayvalık'ta bir geçidin maliyeti, evin tarihi bir sokakta mı, kumsal düzlüğünde mi yoksa bir yamaçta mı olduğuna göre ağırlığı başka kalemlere kayar. Belli başlı etkenler:

• Geçidin bacaya kadar uzunluğu ve iniş kuyusunun derinliği.
• Toprağın türü: Sarımsaklı ve Altınova'da sulu kum, doğudaki sırtlarda ve Cunda'nın iç kesiminde taşlı ve kayalık zemin.
• Kumsal kuşağında taban suyunu dışarı atmak için gece gündüz çalışan dalgıç pompa.
• Cunda ve merkezin dar taş sokaklarında malzemenin ve hafriyatın elle taşınması.
• Koruma altındaki evlerde alınan ek önlemler ve uzayan onay süreci.
• Pansiyon ya da çok banyolu konaklarda dağınık giderleri birleştiren iç boru düzeni.

Her evde bu etkenlerin payı farklı olduğundan telefonda rakam telaffuz etmiyoruz. Seviyeleri okuduktan sonra teklifimizi madde madde yazıyoruz; kazıda öngörülmemiş bir kaya, unutulmuş bir sarnıç veya su sızıntısı belirirse resmini gönderip sizden haber almadan devam etmiyoruz.

Uzakta yaşayan ev sahipleri için ödemeleri işin aşamalarına bölüyor, her aşamanın fotoğrafını göndermeden bir sonrakine geçmiyoruz.

Ayvalık'ın tarihi dokusunda çalışırken nelere dikkat ediyoruz?

Ayvalık'ın taş evlerinde çalışırken önceliğimiz, yapıya ve sokağa iz bırakmadan işi bitirmektir. Cunda'daki araştırmalar, bu evlerin kapı sövelerinde ve konsollarında pembe Sarımsak taşının kullanıldığını, giriş kapılarının niş içinde ve anıtsal biçimde yapıldığını anlatır. Bu tür ayrıntılar bir kez zarar gördüğünde aynısını bulmak zordur; bu yüzden malzemeyi kapı önünden taşırken bile koruyucu örtü kullanıyoruz.

Kuyuyu odaların içine değil, mümkün olan her durumda avluya veya arka bahçeye açıyoruz. Avlu yoksa ve kuyunun ev içinde açılması gerekiyorsa, önce döşemenin altını yokluyor, eski bir sarnıç ya da kuyu olup olmadığını kontrol ediyoruz. Kazı süresince taş duvarlarda kılcal çatlak oluşup oluşmadığını gözle ve gerekirse basit ölçerlerle izliyoruz.

Komşu evlerle bitişik nizam nedeniyle duvar paylaşıldığından, çalışma öncesinde komşuları bilgilendiriyor, gürültülü işleri gün ortasına topluyoruz. İş bitince avlu taşlarını numaralandırarak söktüğümüz sırayla yerine koyuyoruz.

Ev sahiplerinden de küçük bir hazırlık rica ediyoruz. Evin eski tapu krokisi, varsa daha önceki tadilatlara ait çizimler ve zemin kata banyo eklendiği yılın bilgisi, borunun hangi yoldan çıktığını tahmin etmemizi kolaylaştırır. Komşu evlerle ortak kullanılan bir eski lağım kanalı olup olmadığını da sormanızı öneriyoruz; Ayvalık'ın eski mahallelerinde iki üç evin atık suyunun tek bir eski hatla sokağa çıktığı durumlar görülebilir. Böyle bir ortak hat varsa geçidi planlarken komşuların bağlantısını da bozmamamız gerekir.

Ayvalık mahallelerine göre kanalizasyon tüneli

Ayvalık'ın otuz dört mahallesinden, tarihi taş dokusu, eğimi, kumsala yakınlığı ya da yazlık site yoğunluğu nedeniyle kanalın altında kalan katlara sıkça rastlanan on ikisini ele aldık. Sıralamaya Cunda'dan başladık, ardından merkezin eski mahallelerine, son olarak da güneydeki kumsal kuşağına indik.

• Mithatpaşa
• Namık Kemal
• Hayrettinpaşa
• Zekibey
• Fevzipaşa-Vehbibey
• İsmetpaşa
• Sakarya
• Kazım Karabekir
• 150 Evler
• Sefaçamlık
• Küçükköy
• Altınova

Ayvalık kanalizasyon tüneli: sık sorulan sorular