Son güncelleme: 1 Kasım 2026
Sapanca'da kanalizasyon tüneli nedir, göl çevresinde kimlere lazım olur?
Sapanca'da kanalizasyon tüneli, göle bakan bir villanın, bungalovun ya da yamaç evinin aşağı kattaki pis su ağzı SASKİ borusuna yerçekimiyle ulaşamadığında, bahçeyi ve ağaçları yerinde bırakıp yerin altında sürülen yatay bir galeriyle evi hattın göl tarafında alçalan bir bacasına kavuşturmaktır. Önce arsanın elverişli bir köşesine dar bir şaft iniyoruz. Şaftın dibinden bacaya doğru ilerlerken koridorun tavanını ve yanlarını kalas çerçevelerle tutuyor, boruları tek bir düşüyle bacaya inecek gibi sıralıyor, suyla sınadıktan sonra koridoru ve şaftı katman katman kapatıyoruz.
Sapanca, kendi adını taşıyan gölün güney yakasında kurulmuş, güneyini Samanlı Dağları'nın ormanlık sırtlarının çevirdiği bir Sakarya ilçesi. 2024 kayıtlarında nüfusu 46 bini geçiyor; ilçe merkezi denizden 36 metre kadar yüksekte, göl yüzeyinin hemen birkaç metre üstünde duruyor. İstanbul ve İzmit'e yakınlığı yüzünden ilçe uzun zamandır hafta sonu evlerinin, tatil köylerinin ve otellerin adresi. Salgın sonrasında bu tabloya bir de bungalov akını eklendi; 2022'ye gelindiğinde ilçede iki binin üzerinde bungalov inşa edildiği aktarılıyor.
Bize en çok ulaşanlar, Kırkpınar ve Mahmudiye gibi yamaca yayılmış mahallelerde manzara katını, saunayı, kapalı havuzu ya da misafir dairesini en alta yerleştirmiş villa sahipleridir. Bu evlerde giriş yukarıdaki yola açılır, en dipteki kat ise bahçeye, oradan göle bakar; o katın lavabosu, duşu ve süzgeci üst yoldaki boruya akamaz. İkinci büyük grup, jakuzili ve ısıtmalı havuzlu bungalov işletmeleridir. Aynı arsaya sıralanmış onlarca küçük ünitenin atık suyu, eğimin ters yönüne düşen bir bağlantı noktasına götürülmeye çalışılır.
Üçüncü grup, göl kıyısındaki düzlükte, Göl, Uzunkum ve Kuruçeşme gibi mahallelerde toprağa gömülü katı olan müstakil evler ve küçük sitelerdir. Burada sorunu eğim değil, gölün kotuna yakın arazide şebekenin derine inememesi doğurur. Sapanca'da bir de herkesi ilgilendiren bir hassasiyet var: Göl, Sakarya ve Kocaeli'nin içme suyu kaynağıdır. Bu yüzden bizim için hattın sızdırmaz, SASKİ onaylı ve kalıcı olması, işin kendisi kadar önemli.
Toprağın altından ilerlemenin Sapanca'daki değeri, burada korunacak yüzeylerin çokluğundan gelir: Onlarca yıllık çınar ve ceviz, taş istinat duvarları, kademeli peyzaj, ahşap güverteler ve bungalovların arasındaki dar patikalar yerinde kalır. Yeni olan tek şey, yapının şebekeye ulaştığı yoldur.
Sapanca'da aşağı kattaki pis su neden üst yoldaki boruya ulaşamıyor?
Sapanca'da seviye açığının en sık sebebi, yerleşimin Samanlı Dağları'nın kuzey yamaçlarından göle doğru alçalan arazide basamak basamak kurulmuş olmasıdır. İlçe toprağı kabaca iki parçaya ayrılır: güneyde oldukça engebeli dağ yamaçları ve vadiler, kuzeyde ise ilçe merkezinin oturduğu, derelerin taşıdığı malzemeyle oluşmuş dağ eteği ovası. Sırttaki mahallelerde asfalt genellikle arsanın yukarı kenarını izler ve SASKİ borusu onun altındadır. Göle dönük kat ise o borunun birkaç metre aşağısına düşer.
İkinci sebep, göl kıyısındaki ovanın gölün su seviyesine çok yakın olmasıdır. Göl yüzeyi deniz seviyesinden yaklaşık 30 metre yukarıda tutuluyor ve 28 ile 32 metre arasında işletiliyor; ilçe merkezi ise yaklaşık 36 metrede. Aradaki birkaç metrelik fark, borunun arıtmaya ya da terfi merkezine kadar alabileceği eğimi sınırlar. Bu yüzden Göl, Uzunkum ve Kuruçeşme gibi kıyıya yakın mahallelerde şebeke sığ seyreder ve bodrumlu evlerin dip katı ona yetişemez.
Üçüncü sebep, yapılaşmanın kısa sürede biçim değiştirmesidir. Eskiden tarım arazisi ya da meyve bahçesi olan pek çok arsa önce hafta sonu evine, sonra villaya, son yıllarda da bungalov kümesine dönüştü. Altyapı bu hızın gerisinden geldi; bazı yollarda ana hat sonradan döşendi, bazı arsalarda ise eski fosseptik düzeni şebekeye bağlanırken en alt kat hiç hesaba katılmadı. SASKİ'nin Hacımercan ile Uzunkum'a 1.200 metrelik yeni atık su hattı döşemesi ve Yanık'taki kanalizasyon projesi, şebekenin bu mahallelere hâlâ genişlemekte olduğunu gösteriyor.
Dördüncü sebep, alt kat kullanımının çeşitlenmesidir. Sapanca villasında en alt kat artık depo değil; sauna, hamam, kapalı havuz, sinema odası ya da kiralık misafir dairesi. Bungalovlarda jakuzi ve ısıtmalı havuzun boşaltımı da ayrı bir yük getirir. Her yeni ıslak hacim, şebekeye daha derinden bağlanması gereken bir çıkış demektir.
Son olarak derelerin etkisi var. İstanbul, Kurtköy, Mahmudiye ve Yanık dereleri dağdan göle inerken mahalleleri vadilere böler. Dere yatağına komşu arsada yol ile ev arasındaki yükseklik farkı birden açılabilir; borunun dereyi geçtiği yerlerde de şebeke beklenenden sığ kalabilir. Böyle bir arsada doğru bacayı bulmak, kazının kendisinden daha belirleyici olur.
Sapanca'da bir villanın ya da bungalovun kot açığı yaşadığını ne ele verir?
Sapanca'da kot açığını basit bir tıkaçtan ayırmanın yolu, rahatsızlığın yalnızca en alttaki ıslak hacimlerde görülmesi ve konukların yoğunlaştığı günlerde artmasıdır. Yapı tipine göre gözlemlediklerimiz:
- Yamaç villalarında: Göl katındaki sauna ya da hamam süzgecinden yükselen koku, üst katta çamaşır makinesi boşalırken alt banyoda klozetin fokurdaması, kapalı havuz teknik odasının zemininde biriken gri su.
- Bungalov işletmelerinde: Bayram ve uzun hafta sonlarında en aşağıdaki ünitelerin duşlarının geç çekilmesi, jakuzi boşaltılırken komşu ünitenin giderinden ses gelmesi, arazinin dibindeki baca kapağının ıslanması.
- Kıyı ovasındaki evlerde: Bodrum banyosunun yağmurlu haftalarda yavaşlaması, ustaya açtırılan giderin birkaç haftada eski haline dönmesi, avludaki rögarın kış boyunca dolu durması.
- Eski köy evlerinde: Sonradan yapılmış alt kat banyosunun sık sık tıkanması, eski fosseptikten kalma koku, dere tarafına bakan duvarda nem lekeleri.
Bu işaretler aynı evde tekrar tekrar beliriyorsa, her ay tıkaç açtırmak yerine bir kez kot okutup boruya kamera sokturmak hem cebinizi hem zamanınızı korur.
Sapanca'nın yamaç toprağı, göl kenarı alüvyonu ve yeraltı suyu kazıyı nasıl etkiler?
Sapanca'da kazının gidişatını, arsanın Samanlı yamacının neresinde durduğu belirler: Yukarıda sıkı yamaç toprağı ve ayrışmış kaya, aşağıda göl kıyısına yaklaştıkça yumuşayan dere ve göl çökelleri. Göl havzası üzerine yapılan coğrafi çalışmalar, bölgede kireçsiz kahverengi orman toprakları, alüvyal ve kolüvyal topraklar ile rendzinaların öne çıktığını gösteriyor. Havzanın batısında İzmit–Sapanca oluğu, güneyinde Samanlı Dağları yükseliyor.
Yamacın orta ve üst kesimlerinde, Kırkpınar Tepebaşı ya da Mahmudiye'nin üst sokakları gibi yerlerde koridor çoğunlukla kahverengi orman toprağı ve yamaçtan kayıp gelmiş taşlı molozun içinden geçer. Bu toprak kendini birkaç saat taşıyabilir; çerçeveleri daha seyrek koyabiliriz. Ama içinde iri bloklar, kökler ve kil cepleri bulunabildiği için ilerleme hızı gün içinde değişir. Yamaç mahallelerinde bir de heyelan hassasiyetini hesaba katarız: Kazı istinat duvarlarının ve temellerin dibine yaklaşmaz, kesitler açık bırakılmaz.
Göle doğru indikçe tablo değişir. Dere ağızlarında ve kıyı düzlüğünde toprak, derelerin yüzyıllar boyunca taşıyıp serdiği kum, çakıl ve mil tabakalarıdır. Gölün işletme seviyesi ile ilçe merkezinin yüksekliği arasında yalnızca birkaç metre bulunduğundan, kıyıya yakın arsalarda kazı derinleştikçe tabana su sızmaya başlar. Bu parsellerde çerçeveleri sıklaştırıyor, şaftın dibine küçük bir dalgıç motor bırakıyor ve motorun bastığı suyun berraklığını izliyoruz. Su bulanıklaşırsa ince taneler yerinden oynuyor demektir; o anda ek destek ve perde koyarız. Göl seviyesinin yükseldiği yağışlı aylarda bu tür işler ağırlaşır.
Sapanca'nın bir başka gerçeği deprem. Kuzey Anadolu Fayı gölün içinden geçer; ilçe deprem haritasında en riskli sınıfta durur. Bu bizim için iki anlama gelir: Birincisi, boru birleşimlerinde esnek, contalı bağlantılar kullanırız; ikincisi, kazının hiçbir aşamada bina temelini zayıflatmayacak bir mesafede kalmasına özen gösteririz. Yumuşak kıyı çökellerinde kazıyı kısa bölümler halinde tamamlayıp hemen dolgu yapmak da aynı mantığın parçasıdır.
Sapanca'da yağış, kar ve göl suyunun inip çıkması kazı günlerini nasıl belirler?
Sapanca'da çalışma takvimini, yağışın kışa yığılması ve gölün seviyesinin mevsimle oynaması belirler. Sapanca, güneyin ılık ikliminden kuzeyin nemli iklimine geçilen bir kuşakta yer alıyor; en yağışlı mevsim kış, en kurak mevsim yaz. Yıllık ortalama sıcaklık 14 dereceyi biraz geçiyor; temmuz ortalaması 23, ocak ortalaması 5,5 derece civarında. Ölçülmüş en düşük değer eksi 11,2 derece, en yüksek değer ise 40,2 derece.
Kış yağışlarıyla birlikte göl seviyesi yükselir; seviye rekoru Eylül 2020'de yaklaşık 32,3 metreyle, en düşük değer ise Ocak 2026'da 28,4 metreyle ölçülmüş. Göl kabardığında kıyı arsalarının altındaki su da yükselir, şafta sızan miktar artar. Yamaçta ise sağanak yağmur, açık bir şaftın içine çamurlu su taşıyabilir ve kazı alanını kaygan hale getirir. Bu yüzden acil olmayan, uzun işleri mayıs ile ekim arasındaki kurak döneme koymayı öneriyoruz.
Turizm takvimi de hesabın içinde. Yaz hafta sonları, bayramlar ve kış tatili, bungalov işletmelerinin ve kiralık villaların en dolu olduğu günlerdir. O günlerde arsada şaft açmak konukların huzurunu kaçırır, kamyonetin tesise girmesini de güçleştirir. İşletmelere hafta içi başlayıp hafta sonundan önce bitirilecek bir iş planı ya da sezon öncesi bir bahar takvimi öneriyoruz. Lağım o anda geri geliyorsa takvim beklemez; karlı bir şubat sabahı da motoru kurup kısa adımlarla işe girişiyoruz. Mahmudiye'nin üst kotları gibi yerlerde kış yolu zorlaştığı için ulaşımı önceden planlıyoruz.
Sapanca'daki villa, bungalov ve göl kenarı sitelerinde koridor nasıl planlanır?
Sapanca'da koridorun planı, yapının yamaçtaki tek bir villa mı, onlarca üniteden oluşan bir bungalov tesisi mi, yoksa kıyı düzlüğündeki bir konut sitesi mi olduğuna göre baştan ayrışır. Her birinde seviye açığının kaynağı, şaftın açılabileceği yer ve onay alınacak kişiler farklıdır.
Yamaç villaları
Kırkpınar'ın yukarı sokaklarında ve Mahmudiye vadisinin sırtlarında villalar genellikle kademeli peyzaj üzerine kuruludur: Yukarıda araç yeri ve kapı, ortada salon, dipte göl manzaralı sauna, kapalı havuz veya konuk dairesi. Burada iki yol vardır. Birincisi, alt katın gideri yamacın aşağısından geçen yola, oradaki daha derin bacaya indirilir; ikincisi, aşağıda yol yoksa koridor komşu arsaların altından en yakın uygun bacaya uzatılır. İkinci durumda yazılı komşu izni şarttır. Şaftı istinat duvarından ve yaşlı ağaçların köklerinden uzak bir sekiye yerleştiririz; koridoru kademeler arasında taşıyıcı duvarlara yaklaştırmadan geçiririz.
Bungalov tesisleri
Bungalov işletmelerinde her ünitenin küçük bir banyosu, çoğunda jakuzi ya da ısıtmalı küçük bir havuzu bulunur. Ünitelerin arazinin farklı kotlarına serpiştirilmesi, en alttakilerin gideri ana hatta ulaşamaz hale getirir. Planlamada önce bütün ünitelerin çıkışlarını arazinin içinde bir ya da iki toplama noktasında buluşturmayı, sonra o noktadan tek bir koridorla şebekeye inmeyi deneriz. Böylece her ünite için ayrı kazı açılmaz, patikalar ve ahşap güverteler korunur. Jakuzi ve havuz boşaltımlarının debisi de boru çapının belirlenmesinde ayrıca hesaplanır. İşletmenin yasal durumu ve bağlantı izni bu noktada belirleyicidir; izinsiz bir yapının şebekeye bağlanmasına aracılık etmiyoruz.
Kıyı düzlüğündeki siteler ve müstakil evler
Göl, Uzunkum ve Kuruçeşme gibi kıyıya yakın mahallelerde sorun yamaçtan değil, şebekenin sığ kalmasından doğar. Bodrumunu garaja, kilere veya çocuk odasına çevirmiş evlerde galeri uzar; bazen üç dört arsa ilerideki derin bacaya kadar gitmek gerekir. Sitelerde ortak bahçe, otopark ve iç yol ortak alan sayıldığı için yönetim kurulu kararı gerekir. Hafta sonu evlerinin malikleri çoğunlukla İstanbul'da yaşadığından, kot tablosunu ve hattın çizimini bir dosyada yöneticiye iletiyor, kararın uzaktan alınmasını kolaylaştırıyoruz.
Sapanca'da ilk keşiften son kapatmaya kadar iş hangi sırayla yürür?
Sapanca'daki her iş altı basamaktan geçer; yamaçtaki sıkı toprakla kıyıdaki ıslak çökel arasındaki farkı her basamakta ayrıca hesaba katıyoruz.
- Arsanın kot haritasını çıkarmakGöl katının en dipteki ızgarasından avludaki rögara, oradan yoldaki SASKİ hattına uzanan çizgide her noktanın yüksekliğini lazer nivoyla işaretliyoruz. Kıyıya yakın arsalarda suyun kaç metrede çıktığını, yamaçta ise kayaya ne kadar yakın olduğumuzu deneme çukuruyla kontrol ediyoruz.
- Borunun içine bakmakEvin bugünkü borusuna ışıklı başlık sürüp yarık, sızan kök, göçük veya geriye bakan eğim olup olmadığına bakıyoruz. Ekranı birlikte izliyoruz; bir parça değişimiyle bitecek bir iş için galeri teklif etmiyoruz.
- Bağlanılacak bacayı ve izinleri kesinleştirmekBorunun yeterince aşağıdan geçtiği bacayı belirleyip galerinin rotasını haritaya işliyoruz. Rota komşu arsaya, sitenin ortak bahçesine veya belediye sokağına değiyorsa imza, kurul kararı, SASKİ dilekçesi, AYKOME onayı gibi kalemlerin listesini çıkarıyoruz.
- Şaftı açıp koridoru sürmekŞaftı ağaç köklerinden, istinat duvarlarından ve havuzdan uzak bir noktaya iniyoruz. Tabanından bacaya doğru yatay ilerlerken yamaçta seyrek, kıyıda sık çerçeve kuruyor; su gelen kesimlerde dalgıç motoru sürekli çalışır halde tutuyoruz.
- Hattı döşeyip şebekeye kavuşturmakSıkıştırılmış kum yatağa boruları, eğimi metre metre kontrol ederek bacaya kadar diziyoruz. Alt kattaki bütün ıslak hacimler bu hatta toplanıyor, birleşimler depreme karşı esnek contalarla yapılıyor, şebekeye giriş SASKİ'nin istediği detayla tamamlanıyor.
- Sınamak, doldurmak, peyzajı geri koymakHattı bol suyla doldurup birleşimleri ve bacaya girişi gözlüyor, sonucu videoya alıyoruz. Ardından koridoru ve şaftı ince katmanlarla doldurup sıkıştırıyor, çimi, taş döşemeyi ya da güverteyi eski yerine koyuyor ve tüm kayıtları size teslim ediyoruz.
Sapanca'da galeri mi, motorlu çukur mu, hendek mi: seçim neye dayanır?
Sapanca'da doğru yöntemi arsanın yamaçtaki yeri, göle uzaklığı, yeraltı suyunun derinliği ve uygun bacaya mesafe belirler. Aşağıda ilçede sık karşılaştığımız koşullar için üç seçeneği Sapanca gözüyle tarttık.
| Ölçüt | Kanalizasyon tüneli | Atık su pompası | Açık kazı |
|---|---|---|---|
| Pis su bacaya nasıl gider | Hep aşağı inen boruda kendi ağırlığıyla akar | Dip kattaki çukurda biriken pis su motorla yukarı itilir | Kendi ağırlığıyla akar, fakat boru üstü açık bir yarmaya gömülür |
| Kış fırtınasında elektrik gidince | Hiçbir şey değişmez | Jeneratör yoksa hazne dolar, göl katı lağım suyu alır | Hiçbir şey değişmez |
| Ağaçlar, istinat duvarı ve güverte | Yalnızca şaft noktası açılır, peyzaj yerinde kalır | Çukur, motor ve elektrik kutusuna arsadan pay ayrılır | İz boyunca ağaç, duvar ve kaplama sökülür |
| Göl havzası açısından risk | Contalı, sızdırmaz ve hareketli parçası olmayan hat | Motor arızasında taşma ve dışarı sızma ihtimali | Doğru yapılırsa sızdırmaz; ama uzun süre açık hendek yağmur alır |
| Sapanca'da uygun olduğu yer | Kırkpınar ve Mahmudiye yamaçları, derin bacaya ulaşılabilen bungalov tesisleri | Göl kıyısına çok yakın, suyun sığ ve derin bacanın uzak olduğu arsalar | Henüz peyzajı yapılmamış yeni arsalar, yenilenecek tesis içi yollar |
Sapanca için görüşümüz: Yükseklik ve toprak elverdiğinde yerçekimiyle akan galeriyi savunuyoruz; çünkü göl havzasında hareketli parçası olmayan, sızdırmaz bir hat hem sizin hem içme suyunun lehinedir. Kıyıya çok yakın ıslak bir arsada motorlu hazne daha akılcıysa, bunu ölçüm sonuçlarını göstererek açıkça söylüyoruz.
Sapanca'da bağlantı için hangi kurumlardan ve kişilerden onay gerekir?
Sapanca'daki atık su borularından, Sakarya'nın büyükşehir yapısı içindeki su kuruluşu SASKİ sorumludur; yapının hangi bacaya, hangi çap ve detayla bağlanacağına bu kurum karar verir. Evin bağlandığı baca değişecekse dilekçe SASKİ'ye verilir; yeni noktanın uygunluğuna idarenin mühendisleri karar verir.
Galeri veya şaft kamuya ait asfalta, yaya yoluna ya da yeşil alana uzanıyorsa ek bir kazı izni şarttır; Sakarya büyükşehir olduğu için bu onay AYKOME üzerinden alınır. Göl çevresinde bir katman daha var: Sapanca Gölü, Sapanca Gölü Paydaş İçme Suyu Havza Koruma Yönetmeliği kapsamında korunuyor; gölün etrafındaki birinci derece koruma alanında yapılaşmaya izin verilmiyor. Kıyıya yakın arsalarda kazı yapılacaksa bu kuralların bağlantıya bir sınırlama getirip getirmediğini başvuru aşamasında soruyoruz.
Sitenin iç yolu, ortak bahçesi ve garajı bütün maliklerindir; buraya şaft inmek ya da bunların altından galeri sürmek kurul kararıyla mümkündür. Rota yan arsanın altına giriyorsa komşudan imzalı muvafakat alınır.
Bir konuda hiç esneklik göstermiyoruz: Atık suyu dereye, yağmur borusuna, eski çukura veya ruhsatsız bir noktadan şebekeye vermek isteyenlerin işini almıyoruz. Sapanca'da bu yalnızca bir yönetmelik meselesi değil; iki ilin içtiği suyun temizliği meselesi.
Sapanca'da yeraltı koridorunun bedelini neler belirler?
Sapanca'da bedeli tek bir kalem değil, arsaya özgü birkaç etkenin bileşimi belirler:
- Galerinin evden bacaya kaç metre tuttuğu, yolda kaç kez döndüğü
- Göl katının SASKİ borusundan ne kadar aşağıda kaldığı ve şaftın inmesi gereken derinlik
- Toprağın yamaç molozu, orman toprağı, kil ya da kıyıdaki ıslak çökel olması
- Galeriye su sızıp sızmayacağı, motorun gün boyu çalışmak zorunda kalıp kalmayacağı
- Kademeli bahçede malzeme ve ekipmanın şaft noktasına nasıl taşınacağı
- Bungalov tesislerinde kaç ünitenin çıkışının tek hatta toplanacağı
- Belediye yoluna taşan bir bölüm olup olmadığı, asfalt veya kaldırım onarımı
Kırkpınar yamacındaki kuru bir arsa ile Uzunkum'da göle yakın ıslak bir arsa arasında emek bakımından uçurum vardır; telefonda tutar söylemememizin nedeni bu. Arsayı görüp kotu okuduktan sonra maliyeti kalem kalem yazıya döküyoruz.
Sapanca Gölü'nün korunması bağlantı işini neden daha titiz kılıyor?
Sapanca Gölü, yaklaşık 45 ile 48 kilometrekare arasındaki yüzeyi, doğu–batı yönünde 16 kilometreyi bulan uzunluğu ve elli metreyi aşan en derin noktasıyla Sakarya ve Kocaeli'ye içme ve kullanma suyu sağlıyor. Göle güneyden Sarp, Keçi, İstanbul, Mahmudiye, Kurtköy ve Yanık dereleri inerken, fazla su doğudaki Çark Deresi'nden Sakarya Irmağı'na bırakılıyor. Gölde yakıtlı motor kullanımı yasak; 2026'nın başında kıyıdaki izinsiz iskelelerin kaldırılması da gündeme geldi.
Bu tablo bizim işimizi doğrudan etkiliyor. Göle akan derelerin havzasındaki her evin atık suyu, sızdırmaz bir boruyla şebekeye ve oradan arıtmaya gitmeli. Sızdıran bir birleşim, çatlamış bir eski fosseptik ya da dereye verilmiş bir gider, yalnızca o evin sorunu değildir. Bu yüzden Sapanca'daki işlerde contalı birleşimleri tek tek kontrol ediyor, hattı suyla sınamadan kapatmıyor, eski fosseptiğin iptali gerekiyorsa bunu da planın içine alıyoruz.
Göl çevresinde yeni bir yapı ya da bağlantı planlıyorsanız, kazıdan önce imar ve havza koruma durumunu ilgili kurumlardan teyit etmenizi öneriyoruz. Bizim işimiz bağlantıyı doğru kurmak; izinsiz bir yapıya bağlantı aracılığı yapmıyoruz.
Sapanca mahallelerine göre kanalizasyon tüneli
Aşağıda göl kıyısından Samanlı yamaçlarına kadar Sapanca'nın on iki mahallesini; hangisinde kot açığının nereden doğduğunu ve koridoru nasıl planladığımızı tek tek anlattık.
- Göl
- Kırkpınar Hasanpaşa
- Kırkpınar Soğuksu
- Kırkpınar Tepebaşı
- Mahmudiye
- Kurtköy Dibektaş
- Kurtköy Fatih
- Uzunkum
- Hacımercan
- Kuruçeşme
- Yanık
- İstanbuldere
Göl kıyısı · otel ve konut
Göl kanalizasyon tüneli
Göl Mahallesi, adından da anlaşılacağı gibi Sapanca'nın göl kıyısına açılan kesimindedir. 2019'da açılan beş yıldızlı Elite World Grand Sapanca bu mahallede yer alır; çevresinde göle bakan evler ve az katlı yapılar sıralanır. Arazi kıyıya doğru düzleşir ve gölün işletme seviyesine birkaç metre yaklaşır.
Göl Mahallesi kanalizasyon işlerinde sorunun kaynağı genellikle eğim değil, şebekenin kıyı düzlüğünde derine inememesidir. Bodrumu otopark, depo ya da oyun odası olarak kullanılan evlerde süzgeçler sokaktaki borunun seviyesine yetişmez. Toprak dere ve göl çökellerinden oluştuğu için kazı derinleştikçe tabana su gelir; çerçeveleri sık koyuyor ve dalgıç motorla çalışıyoruz. Göle bu kadar yakın arsalarda koruma kurallarını da başvuruda ayrıca soruyoruz.
Göl için hemen arayın: 0538 237 26 41 →Göle yakın · otel ve bungalov hattı
Kırkpınar Hasanpaşa kanalizasyon tüneli
Kırkpınar Hasanpaşa, ilçenin batısında, göle yakın uzanan Kırkpınar yerleşiminin üç mahallesinden biridir. Kırkpınar, Sapanca'nın tatil köyleri ve yazlık evleriyle en çok anılan bölgesi; beş yıldızlı NG Sapanca ve NG Enjoy otelleri de Kırkpınar'dadır. Bakımlı caddeleri, restoran ve kafeleri, yoğun bungalov ve villa arzıyla yaz hafta sonlarında kalabalıklaşır.
Kırkpınar Hasanpaşa'da göle yakın alt kesimlerde şebeke sığ, toprak ise yumuşak ve nemli olabilir; yamaca doğru çıkıldıkça villa ve bungalovların alt katları üst yolun borusundan aşağıda kalmaya başlar. Bu yüzden aynı mahallede hem uzun ve sık çerçeveli bir koridora hem de kısa bir yamaç geçişine ihtiyaç duyulabilir. Bungalov işletmelerinde ünitelerin çıkışlarını arazi içinde tek noktada toplayıp tek koridorla şebekeye indirmeyi tercih ediyoruz.
Kırkpınar Hasanpaşa için hemen arayın: 0538 237 26 41 →Jakuzili bungalov · göle yakın
Kırkpınar Soğuksu kanalizasyon tüneli
Kırkpınar Soğuksu, Kırkpınar'ın göle yakın konumdaki mahallelerinden biri olarak bungalov ve villa kiralamada sık anılır. Bölge, jakuzili ve ısıtmalı havuzlu bungalov arzının en yoğun olduğu hat olarak tanınır; bu da arazilerin küçük ünitelerle bölündüğü, her ünitenin kendi ıslak hacmine sahip olduğu bir yapılaşma demektir.
Kırkpınar Soğuksu'nda en sık gördüğümüz tablo, arazinin aşağı kotundaki bungalovların gideri ana hatta ulaşamaması ve jakuzi boşaltımlarında hattın zorlanmasıdır. Planlamada önce bütün ünitelerin debisini hesaplayıp boru çapını buna göre seçiyor, ardından arazinin dibinde bir toplama noktası oluşturup koridoru oradan en yakın derin bacaya sürüyoruz. Tesis içindeki patikalar ve ahşap güverteler korunur. İşi hafta içine sıkıştırarak konuk ağırlamanın aksamamasına dikkat ediyoruz.
Kırkpınar Soğuksu için hemen arayın: 0538 237 26 41 →Kırkpınar'ın yukarısı · yamaç villaları
Kırkpınar Tepebaşı kanalizasyon tüneli
Kırkpınar Tepebaşı, isminden tahmin edileceği üzere Kırkpınar yerleşiminin yamaca doğru yükselen kesimini kapsar. Samanlı Dağları'nın kuzey eteklerine tırmanan sokaklarda arsalar daha eğimli, manzara daha açıktır; villa ve bungalovlar kademeli bahçelere oturur.
Kırkpınar Tepebaşı'nda seviye açığı neredeyse tamamen eğimden doğar: Giriş üstteki yola açılır, göl katı ise o yolun borusundan birkaç metre aşağıda kalır. Toprak, kıyıya göre daha sıkıdır; kahverengi orman toprağı ve taşlı yamaç molozu kazıda kendini daha iyi taşır. Koridoru çoğunlukla evin altından aşağıdaki yola ya da yamaç dibindeki bir bacaya indiriyoruz. İstinat duvarlarının ve büyük ağaçların kök alanının yakınına şaft açmıyor, kazı kesitlerini yağmura açık bırakmıyoruz.
Kırkpınar Tepebaşı için hemen arayın: 0538 237 26 41 →Vadi içi · yamaç bungalovları
Mahmudiye kanalizasyon tüneli
Mahmudiye, aynı adı taşıyan derenin oyduğu vadiye yerleşmiştir; yaz akşamlarının serinliğiyle anılır. Bungalovların çoğu vadinin yamaçlarına yerleşmiştir ve göl ile vadi manzarasına bakar. Üst kotlardaki tesisler daha geniş bir manzara sunar, ancak kış aylarında bu kesimlerin yolları zorlaşabilir.
Mahmudiye'de koridor planını iki etken belirler: yamaç ve dere. Yamaçtaki evlerde alt kat yolun borusundan aşağıda kaldığı için kısa bir koridorla aşağıdaki yola inmek çoğu zaman yeterlidir. Dere yatağına yakın arsalarda ise toprak çakıllı ve suludur, yağışlı haftalarda yeraltı suyu hızla yükselir. Bu arsalarda işi kurak aylara bırakıyor, deneme çukuruyla toprağı önceden görüyoruz. Üst kotlardaki işler için kışın ulaşımı hesaba katarak takvim yapıyoruz.
Mahmudiye için hemen arayın: 0538 237 26 41 →Kurtköy deresi · batı yamacı
Kurtköy Dibektaş kanalizasyon tüneli
Kurtköy Dibektaş, ilçenin batısındaki Kurtköy yerleşiminin üç mahallesinden biridir. Kurtköy, Kuruçay olarak da anılan Kurtköy Deresi'nin göle indiği hattadır ve Samanlı'nın ormanlık etekleri ile göl düzlüğünün buluştuğu şeritte uzanır. Bahçeli müstakil evler, hafta sonu evleri ve villa tipi yapılar mahallenin dokusunu oluşturur.
Kurtköy Dibektaş'ta derenin vadisi, yol ile evler arasında beklenmedik yükseklik farkları yaratabilir. Yamaçtaki evlerde koridoru aşağıdaki yola indirirken, dereye yakın düzlükteki evlerde toprağın çakıllı ve sulu olabileceğini hesaba katıyoruz. Önce o sokakta SASKİ şebekesinin nereden geçtiğini ve bacaların ne kadar derin olduğunu kayıtlardan kontrol ediyor, sonra güzergâhı en kısa ve en kuru iz üzerinden çiziyoruz.
Kurtköy Dibektaş için hemen arayın: 0538 237 26 41 →Batı yakası · bahçeli evler
Kurtköy Fatih kanalizasyon tüneli
Kurtköy Fatih, Kurtköy yerleşimini oluşturan üç mahalleden biridir; Kurtköy Deresi'nin göle indiği hattın çevresinde, Samanlı eteklerinden kıyıya alçalan arazide yer alır. Eski köy dokusunun içine son yıllarda bahçeli konutlar ve hafta sonu evleri eklenmiştir.
Kurtköy Fatih'te eski köy dokusuyla yeni yapılaşmanın buluşması, seviye sorunlarının da kaynağıdır: Eski evler şebekeye sonradan bağlanmış, yeni yapılar ise alt katlarını genişletmiştir. Bodrum ya da bahçe katına banyo eklemiş evlerde gider yoldaki borunun altında kalabilir. Toprak çoğunlukla yamaç molozu ve dere çökeli karışımıdır; ilerleme hızını keşifte açtığımız deneme çukuruna göre planlıyoruz. Komşu arsadan geçmek gerekiyorsa yazılı izni işin başında alıyoruz.
Kurtköy Fatih için hemen arayın: 0538 237 26 41 →Kıyı yürüyüş yolu · yeni atık su hattı
Uzunkum kanalizasyon tüneli
Uzunkum, göl kıyısına yürüme mesafesinde, sahil yürüyüş rotasına doğrudan erişimi olan bir mahalledir. Orman dokusu Kırkpınar ve Yanık'a göre daha seyrek; buna karşılık göle yakınlığı nedeniyle konut, villa ve bungalov talebi yüksektir. SASKİ, Hacımercan ile birlikte Uzunkum'a 1.200 metrelik yeni bir atık su hattı döşedi.
Uzunkum'da yeni şebekenin gelmesi, birçok evin eski düzenden şebekeye geçmesi anlamına geliyor; ancak bodrumu ya da alt katı olan evlerde yeni hat da yeterince derinde olmayabilir. Kıyı düzlüğünde toprak yumuşak ve nemli, yeraltı suyu göl seviyesine bağlı olarak yüksektir. Koridoru kısa bölümler halinde, sık çerçeveyle ve dalgıç motorla ilerletiyoruz. Eski fosseptiğin iptal edilmesi gerekiyorsa bunu da aynı iş planına ekliyoruz.
Uzunkum için hemen arayın: 0538 237 26 41 →Yeni şebeke · geçiş kuşağı
Hacımercan kanalizasyon tüneli
Hacımercan, SASKİ'nin Uzunkum ile birlikte 1.200 metrelik yeni atık su hattı döşediği mahallelerden biridir. Bu yatırım, mahallenin şebeke altyapısının son yıllarda genişletildiğini ve bazı evlerin bağlantısının yeni yapıldığını gösteriyor.
Hacımercan'da yeni hat geldiğinde en sık karşılaştığımız soru, dipteki katın yeni boruya kendiliğinden akıp akamayacağıdır. Yeni şebeke genellikle sokak kotuna göre tasarlanır; sonradan toprağın altına kat eklenmiş evlerde bu kat yeni borunun altında kalabilir. Önce nivo ölçümüyle evin en düşük süzgeci ile yeni bacalar arasındaki farkı çıkarıyor, gerekiyorsa koridoru daha derin bir bacaya uzatıyoruz. Bağlantının SASKİ'nin belirlediği noktaya yapılmasına özen gösteriyoruz.
Hacımercan için hemen arayın: 0538 237 26 41 →Göle yürüme mesafesi · kıyı düzlüğü
Kuruçeşme kanalizasyon tüneli
Kuruçeşme, Uzunkum gibi göl kıyısına yürüme mesafesinde bulunan ve sahil yürüyüş yoluna kolay ulaşılan mahallelerdendir. Kıyıya yakınlığı nedeniyle müstakil evler, hafta sonu konutları ve bungalov işletmeleri tercih edilir; orman dokusu yamaç mahallelerine göre daha seyrektir.
Kuruçeşme'de seviye açığı çoğunlukla kıyı düzlüğünün sığ şebekesinden doğar. Toprağa gömülü katı olan evlerde ızgaralar sokak borusunun hizasına çıkamaz. Yağışlı aylarda göl yükseldikçe arsanın altındaki su da yukarı tırmanır; bu yüzden uzun koridorları kurak döneme planlıyor, şaftı su geçirmez perdeyle açıyoruz. Su yüzeye çok yakın, derin baca da çok uzaksa motorlu çukuru da bir seçenek olarak masaya getiriyoruz.
Kuruçeşme için hemen arayın: 0538 237 26 41 →Orman içi · sakin bungalovlar
Yanık kanalizasyon tüneli
Yanık, Sapanca'nın en sakin bungalov bölgesi olarak bilinir: Merkeze ve göle mesafeli, orman içinde, sessiz bir yerleşim. Restoran seçeneği sınırlıdır; tercih edenler doğanın içinde kalmayı önemser. Yanık Deresi de göle akan güney derelerinden biridir. SASKİ'nin Yanık'taki kanalizasyon projesi, mahallenin şebekeye kavuşma sürecinin yakın zamanda yaşandığını gösteriyor.
Yanık'ta orman arazisinde ağaç köklerini korumak, işin en önemli parçasıdır; koridor bu noktada açık kazıya göre büyük avantaj sağlar. Bungalovların arazinin farklı kotlarına dağılması nedeniyle alttaki ünitelerin gideri yeni hatta ulaşamayabilir. Önce yeni şebekenin derinliğini ve bacaların yerini öğreniyor, ardından ünitelerin çıkışlarını tek noktada toplayıp en yakın uygun bacaya iniyoruz. Merkeze uzaklık nedeniyle keşif ve iş günlerini birleştiriyoruz.
Yanık için hemen arayın: 0538 237 26 41 →Kestane ve kayın ormanı · dere kenarı
İstanbuldere kanalizasyon tüneli
İstanbuldere, kestane ve kayın ormanları arasında, dere kenarı yürüyüş parkurlarıyla bilinen bir mahalledir. Adını, Karanlık Dere olarak da anılan ve göle güneyden inen İstanbul Deresi'nden alır. Sessiz, orman içi konumu nedeniyle bungalov ve doğa evi tercih edilir; restoran seçeneği sınırlıdır.
İstanbuldere'de arazinin dere vadisine dağılması, evlerin yol ile dere arasında farklı kotlara oturmasına yol açar. Asfaltın altında kalan evlerde galeri kısa tutulabilir, ama dere yatağına yaklaştıkça toprak çakıllı ve sulu hale gelir. Orman toprağında kökleri korumak için şaftı ağaçlardan uzak bir açıklığa yerleştiriyoruz. Önce sokağa SASKİ borusu döşenip döşenmediğini öğreniyoruz; döşenmemişse galerinin anlamsız kalacağını dürüstçe belirtiyoruz.
İstanbuldere için hemen arayın: 0538 237 26 41 →Sapanca kanalizasyon tüneli: sık sorulan sorular
Sapanca'da yamaçtaki villamın göl katı neden üst yoldaki boruya akmıyor?
Sapanca'da bunun nedeni çoğunlukla arazinin kendisidir. Samanlı yamacındaki villalarda giriş ve şebeke borusu üstteki yoldadır; göle bakan sauna, havuz ya da misafir katı ise o borunun birkaç metre altında kalır. Su yukarı akmadığı için bu katın gideri ya motorla basılır ya da yamaç dibindeki daha derin bir bacaya yeraltı koridoruyla indirilir.
Kırkpınar'daki bungalov tesisimizde en alttaki ünitelerin duşları neden geç çekiliyor?
Kırkpınar'da bungalovlar genellikle arazinin farklı kotlarına serpiştirilir; en alttaki ünitelerin gideri ana hatta yerçekimiyle ulaşamaz ya da çok az eğimle bağlanır. Jakuzi boşaltımlarıyla hat daha da zorlanır. Çözümde önce ünitelerin çıkışlarını arazinin dibinde tek noktada topluyor, ardından tek bir koridorla en yakın derin SASKİ bacasına iniyoruz.
Uzunkum veya Kuruçeşme'de göle yakın evimin altından koridor açılabilir mi?
Çoğunlukla evet, ama göle yakın arsalarda toprak yumuşak ve yeraltı suyu yüksektir. Uzunkum ve Kuruçeşme'de koridoru kısa bölümlerle, sık çerçeveyle ve dalgıç motorla ilerletiyoruz; uzun işleri göl seviyesinin düştüğü kurak aylara bırakıyoruz. Suyun çok sığ, derin bacanın uzakta kaldığı yerlerde motorlu toplama çukurunun hesabını da önünüze koyuyoruz.
Sapanca Gölü'nün koruma kuralları bağlantı işini etkiler mi?
Etkiler. Sapanca Gölü, Sakarya ve Kocaeli'nin içme suyu kaynağıdır ve Sapanca Gölü Paydaş İçme Suyu Havza Koruma Yönetmeliği ile korunur; gölün çevresindeki birinci derece koruma alanında yapılaşmaya izin verilmez. Bu nedenle kıyıya yakın arsalarda başvuru aşamasında koruma kurallarını soruyor, hattı mutlaka sızdırmaz ve SASKİ onaylı kuruyoruz.
Sapanca'da deprem riski yeraltı koridorunu tehlikeye sokar mı?
Doğru yapıldığında sokmaz. Kuzey Anadolu Fayı göl boyunca uzanır ve Sapanca birinci derece deprem bölgesindedir. Bu yüzden boru birleşimlerinde esnek, contalı bağlantılar kullanıyor, kazıyı bina temellerinden güvenli mesafede tutuyor ve kıyının yumuşak çökelinde galeriyi birkaç metrelik parçalarla ilerletip arkasını vakit kaybetmeden dolduruyoruz.
Sapanca'da kazı için yılın hangi dönemi daha uygundur?
Sapanca'da en yağışlı mevsim kış, en kurak mevsim yazdır; göl seviyesi de yağışlı aylarda yükselir. Kıyıya yakın arsalarda yeraltı suyu bu yükselişi izlediği için uzun galerileri mayıstan ekime uzanan kurak döneme koymanızı tavsiye ediyoruz. Bungalov işletmelerinde ise bayram ve uzun hafta sonlarından kaçınıp işi hafta içine sığdırmaya çalışıyoruz.
Sapanca'da yeni bağlantı noktası için hangi kuruma başvurulur?
Sapanca'nın atık su şebekesini Sakarya Büyükşehir Belediyesi bünyesindeki SASKİ işletir. Bağlantı yeri değişecekse dilekçe SASKİ'ye verilir ve yeni noktayı kurum belirler. Galeri veya şaft kamunun asfaltına, yaya yoluna veya parkına taşıyorsa AYKOME ruhsatı da gerekir. Gerekli evrakı keşiften sonra listeliyoruz.
Malikleri İstanbul'da yaşayan Sapanca'daki sitemizde karar nasıl alınır?
Sapanca'daki birçok hafta sonu sitesinde maliklerin çoğu İstanbul ya da İzmit'te yaşar. Nivo okumalarını, koridorun krokisini ve iş süresini tek bir dijital dosyada toplayıp yöneticiye gönderiyoruz. Böylece ortak bahçedeki kazıya uzaktan, çevrim içi bir oturumda veya e-postayla toplanan onaylarla karar verilebiliyor ve iş yaz kalabalığından önce tamamlanıyor.
Sapanca'da koridor yerine motorlu hazne önerdiğiniz durumlar var mı?
Var. Göl kıyısına çok yakın, yeraltı suyunun kürek boyunda çıktığı ve uygun derinlikte bacanın çok uzakta kaldığı yerlerde motorlu çukur daha mantıklı düşebilir. Ancak motor elektrik kesintisinde durur, bakım ister ve arızada taşma riski taşır; göl havzasında bu risk daha önemlidir. Kararı ölçüm sonuçlarını sizinle birlikte okuyarak veriyoruz.
Sapanca'da yeraltı koridorunun maliyetini neler etkiler?
Sapanca'da maliyeti hattın uzunluğu, göl katı ile şebeke arasındaki seviye farkı, toprağın yamaç molozu mu yoksa göl kenarının ıslak çökeli mi olduğu, kazıda su gelip gelmeyeceği, kademeli bahçede malzemenin nasıl taşınacağı ve bungalov tesislerinde kaç ünitenin bağlanacağı belirler. Teklifi keşif gününden sonra, her gideri ayrı satırda yazarak iletiyoruz.
Hacımercan ve Uzunkum'a gelen yeni atık su hattı alt katımı da çözer mi?
Her zaman değil. SASKİ'nin Hacımercan ile Uzunkum'a döşediği 1.200 metrelik yeni hat, mahallelerin şebekeye kavuşması için önemli bir adımdır; ancak yeni borular genellikle sokak kotuna göre tasarlanır. Toprak altında katı bulunan evlerde o kat yeni hattın da altında kalabilir. Nivo ölçümüyle farkı görüp gerekiyorsa koridoru daha derin bir bacaya uzatıyoruz.
Bayram gecesi bungalovlarımızda lağım geri geldi; Sapanca'ya hemen gelebilir misiniz?
Evet, bayram gecesi de olsa Sapanca'ya yola çıkıyoruz. Biz yoldayken etkilenen ünitelerde duş ve jakuzi kullanımını durdurun, konukları mümkünse üst kottaki ünitelere alın. Arazide ilk iş biriken atık suyu çekip akışı yeniden sağlamak; sonra kamera ve lazerle sorunun bir kerelik tıkaç mı, arazinin kademesinden gelen süreğen bir açık mı olduğuna bakıyoruz.
