Son güncelleme: 1 Kasım 2026
Çanakkale Merkez'de kanalizasyon tüneli nasıl bir çözümdür, kimlerin bodrumunu kurtarır?
Çanakkale Merkez'de kanalizasyon tüneli, binanın dip katındaki giderleri sokaktaki pis su borusuna değil, o borunun daha derinden geçtiği uzak bir bacaya bağlamak için yerin altında açılan yatay geçittir. Çalışma, avluda ya da bahçede açılan dik bir kuyuyla başlar; geçit oradan hedef bacaya doğru uzatılır. İçine döşenen boru kuyudaki başlangıcından bacadaki ucuna dek kesintisiz bir meyille alçalır; atık su böylece yalnızca yerçekimiyle yol alır. İş bittiğinde kuyu ve geçit katman katman doldurulur, yüzeyde geriye bir iz kalmaz.
Bu yönteme ihtiyaç duyan binaların ortak noktası, en aşağıdaki katın bir zamanlar giderle düşünülmemiş olmasıdır. Merkez ilçede bunun iki yaygın biçimi var. Birincisi kentin düz ova kesimindeki apartmanlardır: projede kömürlük, ardiye veya sığınak diye çizilen bodrumlar yıllar içinde öğrenci dairesine, kuaföre, terziye ya da küçük bir atölyeye dönüşmüştür. İkincisi, kentin güneyine doğru Kepez ile Güzelyalı arasındaki sahil kuşağında yamaca oturtulmuş villalar ve sitelerdir. Bunlarda kapı yukarıdaki yola açılır, ama havuz teknik odası, misafir katı ya da kapalı otopark o yolun altındaki seviyede kalır.
İki örnekte de dert borunun tıkalı olması değil, yükseklik hesabının tutmamasıdır. Gider borusundaki su, sokak borusundaki akış çizgisinin üstüne çıkamadığı için borunun içinde bekler, tortu bırakır ve en kalabalık saatlerde süzgeçten geri döner. Boru ne kadar açtırılırsa açtırılsın, birkaç hafta sonra aynı tablo tekrar eder. Tünel, bu farkı kalıcı olarak kapatmanın motorsuz yoludur.
Kimlerin işine yarar sorusunun kısa cevabı şudur: alt katını kullanan ve o katın giderini sokağa yetiştiremeyen herkes. Bodrumunu kiraya veren apartman sahipleri, alt katında dükkân işleten esnaf, Kepez'de ortak otopark giderini çözmek isteyen site yönetimleri, Güzelyalı ve Dardanos'ta villanın aşağı katını yazın misafire açan aileler bu işin muhatabıdır. Bina içindeki borulara elimizi sürmüyoruz; tünelin yaptığı iş, binanın dış duvarından belediye hattına kadar olan son halkayı yeniden ve doğru seviyede kurmaktır.
Bir uyarıyı da en başta yapalım: her bodrum için tünel doğru cevap değildir. Bina önündeki boru sağlam ama kök girmiş ya da çökmüşse, kısa bir onarım yetebilir. Hattın çevrede hiç derinleşmediği ya da yeraltı suyunun bir iki kazma derinlikte belirdiği bir parselde pompalı bir düzen daha mantıklı olabilir. Kararı tahmine değil ölçüme bırakıyoruz.
Merkez ilçede binalar neden belediye hattının altında kalıyor?
Çanakkale Merkez'de kot farkının ilk nedeni, kentin deniz seviyesine çok yakın ve neredeyse dümdüz bir alüvyon yelpazesine yayılmış olmasıdır. Sarıçay boğaza dökülmeden önce taşıdığı kumu ve mili geniş bir alana sermiş, kent de bu düzlüğün üstünde büyümüştür. Böyle bir arazide pis su boruları denize ve arıtmaya ancak belli belirsiz bir eğimle ilerleyebilir. Hat bir sokaktan ötekine geçerken ancak birkaç santim alçalabilir; bu yüzden birçok yerde boru yüzeye yakın kalır. Bodrumu iki üç metre aşağıda olan bir bina için bu yakınlık doğrudan sorun demektir.
İkinci neden, merkez ilçenin son kırk yılda yaşadığı hızlı ve katmanlı büyümedir. Onsekiz Mart Üniversitesi büyüdükçe kiralık konut talebi yükselmiş, Barbaros, Esenler ve çevresinde bodrumlu apartmanlar art arda yapılmıştır. Projelerde gider düşünülmeden çizilen alt katlar sonradan daireye dönüştürüldüğünde, banyo ve mutfak gideri ister istemez sokak borusunun altına düşer. Kentin eski çekirdeğinde ise yollar yıllar içinde asfalt üstüne asfalt dökülerek yükselmiş, eski evlerin zemin katları bu yükselen sokak seviyesinin altında kalmıştır.
Üçüncü neden eğimdir ve bu, merkez ilçenin güney yakasında belirginleşir. Kepez'in arkasındaki tepeler, Güzelyalı'nın çamlarla örtülü sırtları ve Dardanos çevresi boğaza doğru inen yamaçlardır. Bu bölgedeki villa ve sitelerde yapı, manzarayı görebilmek için yolun aşağı tarafına doğru basamaklanır. Pis su hattı ise genellikle yukarıdaki yolun altından geçer. Sonuçta üst kat rahatça bağlanır, ama en alttaki kat hattın metrelerce gerisine düşer. O zaman geçidi yukarıya değil, aşağıdan geçen sahil yolunun borusuna, kimi zaman alt parseldeki hatta doğru açmak gerekir.
Dördüncü neden kentin dereleridir. Sarıçay'ın ve Kepez Çayı'nın yakınındaki sokaklarda kışın yeraltı suyu yükselir, şiddetli yağışlarda yağmur suyu da pis su borusuna karışır. Boru dolu aktığında, bağlantısı zaten sınırda olan bodrumlar ilk etkilenen yerlerdir. Atikhisar Barajı dolup kontrollü su bırakıldığı dönemlerde ova kesiminde bu etki iyice hissedilir. Böyle günlerde süzgeçten su gelmesi, binanın hatta göre yüksekliğinin yeterli olmadığının en açık işaretidir.
Beşinci neden ise yeni site ve konut projelerinin kapalı otoparklarıdır. Kepez'de ve kentin kuzeydoğusundaki yeni yapılaşma alanlarında bloklar geniş bodrum otoparklarıyla inşa ediliyor. Bu otoparklardaki süzgeçler, araç yıkama noktaları ve hidrofor ya da yangın deposu taşma giderleri sokak hattına göre çok aşağıdadır. Projede bunlar için pompa öngörülmüş olsa bile, motor yandığında veya mahallenin elektriği gittiğinde otopark bir gecede göle döner. Site yönetimleri bu noktada kalıcı bir çözüm arayışına girer.
Merkez ilçedeki binanızın hatta yetişemediğini hangi işaretler gösterir?
Kot sorunu kendini çoğunlukla binanın yalnızca en alt katında belli eder; üstteki dairelerde her şey normalken aşağıda dert bitmez. Merkez ilçedeki bina çeşitlerine göre sık rastladığımız belirtiler aşağıda:
- Öğrenci dairesinde dönem başı taşmaları: Eylülde bodrum kat yeni kiracılarla dolduğunda duş ve tuvalet gideri ağırlaşır, ilk ay içinde süzgeçten su gelmeye başlar.
- Esnaf katında sabah kokusu: Zemin katı dükkân olarak kullanılan eski yapılarda, gece boyunca boruda bekleyen su sabahları belirgin bir koku bırakır.
- Site otoparkında birikinti: Kepez'deki kapalı otoparklarda yağmurlu bir gecenin sabahında süzgeç çevresinde çamurlu su göleti oluşur.
- Villanın havuz odasında geri dönüş: Güzelyalı ve Dardanos'ta havuz filtresi ters yıkandığında teknik odadaki zemin süzgecinden su yükselir.
- Akşam yemeği saatinde guruldama: Bütün apartman aynı anda bulaşık makinesi ve duş kullandığında alt kattaki lavabo hırıldar, su yavaş iner.
- Boru açtırmanın kısa ömrü: Tıkanıklık açma servisi geldikten iki üç hafta sonra şikâyetler aynen geri döner.
- Lodosta ve sağanakta kötüleşme: Sarıçay'a yakın sokaklarda yoğun yağışın ardından bodrum giderleri bir süre hiç boşalmaz.
Bu belirtilerin bazıları çatlamış, göçmüş ya da kök basmış bir borunun da işareti olabilir; merkezin eski bahçeli evlerinde ve ağaçlıklı sitelerde buna sık rastlıyoruz. O yüzden kesin teşhisi önce nivoyla, ardından boru içi kamerayla koyuyoruz.
Çanakkale Merkez'in zemini kazıyı nasıl etkiler?
Çanakkale Merkez'de kazı, binanın Sarıçay ovasının genç alüvyonuna mı, yoksa kentin kuzeyindeki ve güneyindeki daha yaşlı, sıkı tepe birimlerine mi oturduğuna göre tamamen farklı ilerler. Aynı ilçe içinde bir günde iki metre ilerleyebildiğimiz yumuşak bir mil de, kırıcıyla ağır ağır çalıştığımız sıkı bir kil ve kumtaşı da karşımıza çıkabilir. Bu yüzden keşifte ilk iş, binanın ilçenin hangi zemin kuşağında durduğunu anlamaktır.
Ova kesiminin toprağı, Sarıçay'ın her taşkında biraz daha kalınlaştırdığı ince kumlu, siltli ve killi bir nehir çökeltisidir. Bu çökelti kazmaya kolay gelir; ama geçidin yan duvarları ve tavanı açık kaldığında kısa sürede dökülmeye başlar. Ayrıca yeraltı suyu birkaç metre aşağıda, kış aylarında daha da yukarıda durur. Kent merkezi için yapılmış bilimsel çalışmalar, ovanın iç kısımlarında yumuşak çökelin kalınlaştığını, deniz kenarına doğru sıvılaşma potansiyelinin de dikkatle izlenmesi gerektiğini ortaya koyar. Sahadaki karşılığı şudur: bu kesimde desteği her yarım metrede bir kuruyor, kazı yüzünü uzun süre açık bırakmıyor, sızan suyu sürekli çalışan bir dalgıç pompayla çekiyoruz.
Kentin kuzeyinde, Esenler'in yukarı kesimleri ve üniversite yerleşkesinin çevresi gibi yükselen alanlarda zemin daha sıkı ve kurudur. Burada açılan geçidin yanları daha az dökülür, kazı yüzü uzun süre açık kalabilir; buna karşılık ilerleme yavaşlar, yer yer çakıllı ve taşlı katmanlar elektrikli kırıcı gerektirir. Güneyde Kepez'in arkasındaki sırtlar, Güzelyalı ve Dardanos tepeleri ise genellikle killi, kumlu ve yer yer çakıllı çökeller ile bunların altındaki daha sıkı birimlerden oluşur. Bu yamaçlarda iki konuda ayrıca titiz davranıyoruz: ıslanan kilin kayganlaşması ve yamaç yüzeyindeki gevşek dolgunun derinlikteki sağlam zeminle karıştırılmaması.
Dolgu meselesi merkez ilçede ayrıca önemlidir. Eski yapıların yıkılıp yerine yenilerinin yapıldığı parsellerde ilk bir iki metre çoğunlukla moloz, tuğla parçası ve karışık toprakla doludur. Bu katman çok düzensiz davrandığı için kuyunun üst kısmını bu dolgudan güvenle geçirmek, geçidi ise alttaki doğal zemine indirmek gerekir. Kordon'a yakın eski parsellerde zaman zaman eski kuyu, sarnıç ya da terk edilmiş boru kalıntılarıyla da karşılaşıyoruz.
Son olarak deprem gerçeği var. Çanakkale Merkez sarsıntı riski yüksek bir kuşakta yer alır ve yumuşak alüvyon sarsıntıyı büyütür. Bunu, boruyu sıkıştırılmış ince kum yatağa oturtarak, bina çıkışında ve hatta bağlantıda esnek ek parçaları kullanarak, geri dolguyu ise ince katmanlar halinde tokmaklayarak hesaba katıyoruz. Amaç, zemin hafifçe oynadığında borunun kırılmak yerine bu harekete uyum sağlamasıdır.
Merkez ilçede kazı için hangi mevsim seçilmeli?
Çanakkale Merkez'de kazıyı yasaklayan bir mevsim yok, ama en rahat çalışılan dönem yazın sonu ile sonbaharın başıdır. Kent, sıcak ve kurak yazları, ılık ve yağışlı kışlarıyla Akdeniz ile Karadeniz arasında geçiş özelliği gösteren bir iklime sahiptir. Yağmurun çoğu kasımdan marta kadar yağar; ağustos en kurak aydır. Kar seyrek görülür ve kısa sürer, ama boğazın rüzgârı yıl boyu hissedilir. Kışın kuzeyden esen poyraz soğuğu sertleştirir, lodos ise nemi ve kokuyu artırır.
Bu döngü, ova kesimindeki zemini doğrudan etkiler. Aralıktan marta kadar Sarıçay havzasındaki toprak suya doygun hâldedir, yeraltı suyu yükselir ve kazılan her yüzey daha hızlı akar. Temmuzdan itibaren toprak kurur, su seviyesi düşer ve geçit duvarları çok daha sağlam durur. Bu yüzden bekleyebilecek, uzun geçit gerektiren işleri temmuzdan ekime uzanan aylara topluyoruz.
Takvimi belirleyen ikinci etken insan hareketidir. Üniversitenin açılış haftaları, eylül sonunda bodrum katların dolduğu ve şikâyetlerin arttığı dönemdir; bu nedenle öğrenci evi olan binalarda işi ağustosta, kiracılar gelmeden bitirmek en rahatıdır. Güzelyalı ve Dardanos'taki yazlık sitelerde ise yaz kalabalığı haziranda başlar. Bu sitelerde işi nisanın son haftalarından haziranın ilk günlerine kadar, ya da eylülde sezon kapandıktan sonra yapmayı öneriyoruz. Acil bir taşma olduğunda ise mevsim beklemiyoruz; kuyuyu yağmura karşı örtüyor, suyu pompayla alıyor ve ilerlemeyi kısa adımlara bölüyoruz.
Merkez ilçedeki apartmanlar, siteler ve villalarda tünel nasıl planlanır?
Çanakkale Merkez'de tünelin planı, binanın hangi yapılaşma tipine ait olduğuyla başlar; çünkü ova kesimindeki bir öğrenci apartmanı, Kepez'deki çok bloklu bir site ve Güzelyalı'daki yamaç villası aynı reçeteyle ele alınamaz.
Ova kesimindeki bodrumlu apartmanlar
Barbaros, Esenler, İsmetpaşa ve çevresinde dört beş katlı, bodrumlu apartmanlar yoğundur. Bu binaların çoğunda bodrum, sonradan bir ya da iki küçük daireye bölünmüştür. Genellikle tek bir gider borusu ön cepheden sokağa çıkar ve bodrumun gideri bu boruya ancak ters eğimle bağlanabilir. Bu tip binalarda geçidi apartmanın arka avlusundan ya da yan bahçesinden başlatıp sokak boyunca hattın derinleştiği bir sonraki bacaya doğru uzatıyoruz. Üst katların giderini mevcut bağlantıda bırakıp sadece bodrumun suyunu yeni geçide almak çoğunlukla masrafı en düşük seçenektir. Apartman yönetiminin ve bodrum maliklerinin işin kapsamı ve masraf paylaşımı konusunda önceden anlaşması, sürecin en çok zaman kazandıran adımıdır.
Kepez'deki konut siteleri ve kapalı otoparklar
Kepez, merkez ilçenin en hızlı büyüyen kesimidir ve burada yeni bloklar genellikle geniş bodrum otoparkları, sığınaklar ve ortak teknik odalarla inşa edilir. Bu sitelerde dert çoğunlukla tek bir dairede değil, herkesin kullandığı alanlarda çıkar: otopark süzgeçleri, hidrofor odası taşmaları, çöp odası yıkama giderleri. Planlama bu nedenle site yönetimiyle birlikte yapılır. Önce bütün ortak giderlerin nereye bağlı olduğunu, mevcut pompanın kapasitesini ve hangi bacaya basıldığını çıkarıyoruz. Ardından bu giderleri site içinde tek bir çukurda toplayıp oradan açılacak yalnız bir geçitle derin bacaya yollama seçeneğini inceliyoruz. Site yolunun, peyzajın ve çocuk oyun alanının altından geçmek gerekiyorsa, yüzeyi açmadan çalıştığımız için bunlar yerinde kalır.
Güzelyalı, Dardanos ve Kemel çevresindeki villa ve yazlık siteler
Merkez ilçenin güneyinde, boğaza bakan çamlık yamaçlarda tek ailelik villalar, ikiz yapılar ve küçük yazlık siteler sıralanır. Bu yapıların çoğu eğimli parsellere oturduğu için alt kat genellikle havuz makine dairesi, konuk yatak odası, banyo veya hobi odası olarak kullanılır. Hat ise yukarıdaki yoldan geçer. Bu tip evlerde geçidi yamacın aşağı tarafına, sahil yoluna ya da alt parseldeki hatta doğru planlıyoruz. Geçidin komşu parselin altından geçmesi gerekiyorsa komşunun yazılı onayını, site içi ortak alandan geçecekse ilk iş olarak site yönetiminin onayını yazılı hâle getiriyoruz. Yaşlı çamların ve zeytinlerin köklerinden uzak duran bir güzergâh seçmek, bu bölgede ayrıca önem taşır.
Eski çekirdekteki az katlı evler
Kentin eski dokusunda, çarşının ve Kordon'un arkasında, tek veya iki katlı eski evlerle bunların yerine dikilmiş yeni binalar sırt sırta verir. Bu evlerde sokak seviyesi yıllar içinde yükselmiş, zemin kat aşağıda kalmıştır. Avlular dardır, sokaklar sıkışıktır. Bu yüzden kuyuyu avlunun en kullanılmayan köşesine açıyor, kazıdan çıkan toprağı torbalarla dışarı taşıyor ve komşuların kapısını kapatmadan çalışıyoruz. Eski temellerin altından geçerken geçidi temelin yeterince altında tutmak burada temel kuralımızdır.
Çanakkale Merkez'de tünel çalışması hangi adımlarla yürür?
Merkez ilçede bir öğrenci apartmanında da Güzelyalı'daki bir villada da iş aynı altı aşamalı sırayı izler. Halkaların uzunluğunu Sarıçay milinin suyu, yamacın kili ve izin dosyasının kalınlığı belirler.
- Kotların tek tek okunmasıBodrumun ya da alt katın en alçak süzgeci, avludaki baca ve sokaktaki bütün bacaların akış çizgileri tek bir referans noktasından nivoyla okunur. Merkez ilçenin düz sokaklarında birkaç santim, sonucu değiştirebilir; hangi bacanın işe yarayacağını bu okumalar gösterir.
- Borunun içinin görüntülenmesiMevcut gider hattına kamera gönderilir. Çatlak, göçük, kök girişi veya ters meyil görülürse görüntüyle size gösterilir. Sorun yalnızca kısa bir parçadaysa geçide hiç gerek kalmadan o parçanın onarımı önerilir; seviye farkı kesinse kazının planına geçilir.
- Güzergâhın çizilmesi ve dosyanın hazırlanmasıBağlanılacak baca seçilir, geçidin izi parsel krokisine işlenir. Kamusal alana taşan işlerde Çanakkale Belediyesi ya da Kepez Belediyesi için gereken başvuru, sitelerde yönetim kararı ve komşu parsel geçişlerinde yazılı onay bu aşamada toplanır.
- Kuyunun açılıp geçidin sürülmesiKuyu avlunun ya da bahçenin en az kullanılan yerine açılır. Ova kesiminde kalaslar sık kurulur ve sızan su sürekli çekilir; tepelerde kırıcıyla ilerlenir. Her inişten önce kuyunun havası ölçülür ve kazı kısa adımlarla hedefe doğru uzatılır.
- Hattın döşenip bacaya bağlanmasıGeçidin tabanı elenmiş kumla düzlenir, borular binadan bacaya kadar kesintisiz alçalan bir çizgide birleştirilir. Uçlarda esnek parçalar kullanılır, hatta giriş belediyenin şartnamesine uygun parçayla yapılır ve bina dibine ileride temizlik için bir kontrol kapağı bırakılır.
- Akış denemesi ve yüzeyin eski hâline dönmesiYeni hatta uzun süre su akıtılır; bacadaki çıkışı sizinle beraber izler, şüphe varsa kamerayı bir kez daha sokarız. Sonra geçit ile kuyu ince serilerle doldurulup her seri tokmaklanır; parke, çim veya beton eski yerine döner, çevre süpürülerek size bırakılır.
Merkez ilçede geçit, elektrikli hazne ve hendek kıyaslanınca hangisi öne çıkar?
Hattın altında kalan bir kat için üç yol vardır ve Çanakkale Merkez'in alüvyon ovası, boğaza bakan yamaçları ve sıkışık eski sokakları bu yolların her birini başka bir yerde avantajlı kılar.
| Ölçüt | Kanalizasyon tüneli | Atık su pompası | Açık kazı |
|---|---|---|---|
| Atık suyu yürüten kuvvet | Bacaya kadar sürekli alçalan borunun eğimi | Bodrumdaki haznede çalışan bir motor | Yüzeyden açılan hendeğe derin gömülen borunun eğimi |
| Avlu, site yolu ve kaldırımda kalan iz | Sadece kuyu ağzının kapladığı birkaç metrekare | Kapaklı hazne ve basınçlı hat için dar bir oluk | Güzergâh boyunca sökülen parke, asfalt ve peyzaj |
| Elektrik kesintisinde | Akış hiç kesilmez | Hazne taşar, alt kata su girebilir | Boru yine kendi meyliyle çalışır |
| Uzun vadede istediği ilgi | Kontrol kapağından arada bir göz atmak | Düzenli motor servisi, şamandıra ayarı ve çukur boşaltma | Az, ama sökülen yüzeyin oturması izlenmeli |
| Çanakkale Merkez'de uygun olduğu yer | Barbaros ve Esenler'deki bodrumlu apartmanlar, Kepez site otoparkları, Güzelyalı ve Dardanos yamaç villaları | Kordon'a ve Sarıçay ağzına çok yakın, suyun çok sığ durduğu parseller | Henüz yapılmamış arsalar ve hafriyatı açık yeni site inşaatları |
Dürüst tercih: Merkez ilçede ölçüm, motorlu haznenin binanıza daha uygun düştüğünü gösterirse bunu açıkça söylüyoruz. Tüneli ancak zemin, hat derinliği ve güzergâh gerçekten izin verdiğinde öneriyoruz.
Çanakkale Merkez'de bağlantı izni ve yetkili kurum nasıl belirlenir?
Çanakkale Merkez'de bağlantı izni, binanın hangi belediye sınırında olduğuna göre iki ayrı kapıdan alınır. Çanakkale büyükşehir olmadığı için İstanbul ya da İzmir'deki gibi il sınırının tamamında çalışan müstakil bir su-kanal kurumu bulunmaz. Kent merkezindeki mahallelerde pis su şebekesinin yapımı, bakımı ve yeni bağlantılara onay verilmesi Çanakkale Belediyesi'nin ilgili müdürlüğüne düşer. Merkez ilçe sınırları içindeki Kepez ise ayrı bir belde belediyesidir; Boğazkent, Hamidiye ve Cumhuriyet mahallelerinde bağlantıya Kepez Belediyesi karar verir.
Güzelyalı, Kemel ve Dardanos gibi idari olarak köy statüsündeki yerleşimlerde durum daha dikkat ister. Bu yerleşimlerde bazı sitelerin kendi iç şebekesi, bazılarının ise belediye ya da il özel idaresi döneminden kalma hatları olabilir. Keşifte ilk sorduğumuz soru, bağlanılacak hattın kime ait olduğu ve kimin onay vereceğidir. Bunu öğrenmeden hiçbir kazıya başlamıyoruz.
Sizin sorumluluğunuzla belediyeninki, parselin önündeki bacada birbirinden ayrılır: binadan bacaya uzanan boru size, bacadan ötesi belediyeye aittir. Geçidin tamamı parselinizde kalıyor ve eski bacada bitiyorsa evrak işi azdır. Kaldırım, asfalt ya da yandaki arsa geçilecekse, yahut ana boruda yeni bir ağız açılacaksa ilgili belediyenin yazılı izni ve teknik şartları gerekir. Büyükşehirlere özgü AYKOME kurulu Çanakkale'de bulunmaz; kamusal alandaki kazı izni doğrudan belediyeyle yürür. Sitenin kendi yolları ve ortak alanları söz konusuysa kat malikleri kurulunun veya yönetim kurulunun kararı şarttır.
Belediyenin haberi olmadan yapılacak gizli bağlantı taleplerine hayır diyoruz. Bu tür bir bağlantı, para cezasının ötesinde, kaldırımın altında boşluk oluşmasına, yağmur suyunun atık su borularına karışmasına ve komşu binaların da etkilenmesine yol açabilir. Dilekçeye eklenecek kot okumalarını, güzergâh çizimini ve fotoğrafları biz hazırlıyor, dilekçeyi kimin imzalayacağını keşif gününde yazılı olarak bildiriyoruz.
Merkez ilçede tünel teklifi hangi ayrıntılara göre şekillenir?
Çanakkale Merkez'de iki geçidin maliyeti pek az durumda birbirini tutar; Esenler'deki bir apartman avlusu ile Güzelyalı'daki bir yamaç villası bambaşka hesaplar gerektirir. Teklifte ağırlığı olan kalemler şöyle sıralanabilir:
- Geçidin uzunluğu: Binadan hattın yeterince derin olduğu bacaya kadar yerin altında açılacak mesafe.
- Kuyu derinliği: Alt katın ne kadar aşağıda olduğu ve kuyunun kaç metre inmesi gerektiği.
- Zemin kuşağı: Sarıçay ovasının gevşek mili mi, Kepez ve Güzelyalı sırtlarının sıkı kili mi, eski parsellerin moloz dolgusu mu.
- Kazıda su: Kordon'a veya derelere bitişik arsalarda gün boyu su çekme ve sıklaştırılmış destek.
- Erişim: Dar bir apartman avlusu, tavanı alçak bir otopark veya merdivenle inilen bir yamaç bahçesi.
- Bağlantı biçimi: Eski baca mı kullanılacak, yoksa yeni bir baca ve onun getireceği başvuru mu gerekecek.
- Ortak alan: Sitede birden çok blokun ya da dairenin aynı geçide bağlanıp bağlanmayacağı.
Ölçmeden tahmin söylemiyoruz. Keşfin ardından her kalemi tek tek listeleyen, işin tahmini süresini, kullanılacak boruyu ve teslim koşullarını yazan bir teklif hazırlıyoruz.
Öğrenci evine dönüşen bodrumlarda nelere dikkat ediyoruz?
Çanakkale Merkez'de bodrum katı öğrenciye kiralanan binalarda tünel işini, hem kiracının yaşamını hem de mal sahibinin kira takvimini gözeterek planlıyoruz. Üniversite kenti olmanın merkez ilçeye getirdiği en belirgin yapı sorunu budur: Barbaros ve Esenler'in yanı sıra kentin pek çok sokağında bodrumlar, bir oda bir salon ya da stüdyo daireye dönüştürülmüştür. Bu konutların duş ve evye giderleri çoğu zaman ön cepheden çıkan ortak boruya ters eğimle bağlanmıştır.
Bu binalarda işe önce bodrum dairesinin projede nasıl göründüğüne bakarak başlıyoruz. Gider sonradan eklenmişse, borunun binanın altında nasıl dolaştığını kamerayla takip ediyoruz. Sonra geçidi, kiracının kapısını kapatmayacak bir noktadan başlatmaya çalışıyoruz; bu genellikle arka bahçe veya yan aralık olur. Kazıdan çıkan toprak, bahçede biriktirilmeden torbalarla düzenli olarak taşınır.
Takvim konusunda en rahat dönem, yaz tatilinin ikinci yarısıdır. Temmuz ve ağustosta hem zemin kurudur hem de bodrum daireleri çoğunlukla boştur. Dönem içinde iş yapılması gerekiyorsa, kiracıyla birlikte birkaç günlük bir program kuruyor, sesli işleri gündüz saatlerine topluyor ve akşamları alanı güvenli biçimde kapatıyoruz. İş bittiğinde mal sahibine hem kot ölçümünü hem de yeni hattın krokisini veriyoruz; ileride daireyi satarken ya da yeniden kiralarken bu belgeler işe yarar.
Çanakkale Merkez mahallelerine göre kanalizasyon tüneli
Merkez ilçede kent merkezinin mahalleleri, Kepez'in yeni yapılaşma alanları ve güneydeki kıyı yerleşimleri birbirinden çok farklı zemin ve yapı tipleri barındırır. Aşağıda en sık kot farkıyla karşılaştığımız yerleri tek tek anlattık.
- Barbaros
- İsmetpaşa
- Esenler
- Cevatpaşa
- Kemalpaşa
- Fevzipaşa
- Namık Kemal
- Boğazkent
- Hamidiye
- Cumhuriyet
- Dardanos
- Güzelyalı
- Kemel
Üniversite çevresi · bodrumlu apartman
Barbaros kanalizasyon tüneli
Barbaros, Onsekiz Mart Üniversitesi'nin Terzioğlu Yerleşkesi'ne komşu konumuyla kentin öğrenci yoğunluğu en yüksek mahallelerinden biridir. Yerleşkenin çevresindeki sokaklar, son otuz yılda art arda yapılmış dört beş katlı apartmanlarla doludur ve bu binaların önemli bir kısmının bodrumu kiralık daireye çevrilmiştir.
Barbaros'ta kot sorunu genellikle bodrum dairesinin sonradan eklenen banyosundan çıkar. Mahallenin bir kısmı ovaya, bir kısmı kuzeydeki yükseltiye doğru uzandığı için zemin de değişkendir: alt sokaklarda nemli alüvyon, yukarıda daha sıkı ve kuru toprak bekleriz. Geçidi çoğunlukla apartmanın arka avlusundan başlatıp, sokak boyunca hattın derinleştiği bacaya doğru açıyoruz. Dönem başı taşmaları burada çok sık olduğu için işleri yaz tatiline denk getirmenizi tavsiye ediyoruz.
Barbaros için hemen arayın: 0538 237 26 41 →Merkezi doku · eski ve yeni yapı
İsmetpaşa kanalizasyon tüneli
İsmetpaşa, kent merkezinin yerleşik mahallelerinden biridir; eski, alçak yapılarla onların yerine yükselen yeni apartmanlar aynı kaldırıma dizilir. Arazi büyük ölçüde düzdür ve Sarıçay ovasının alüvyonu üzerindedir.
Bu mahallede iki tip sorunla karşılaşıyoruz. Eski evlerde sokak seviyesi yıllar içinde yükseldiği için zemin kat aşağıda kalmıştır; yeni apartmanlarda ise bodrum katlar dükkân, ardiye veya daire diye kullanılmaktadır. Hat yüzeye yakın seyrettiği için bodrum giderleri ona yetişmez. İsmetpaşa'da geçidi sokak boyunca bir sonraki derin bacaya uzatmak genellikle en doğru çözümdür. Ova zemininde suyla karşılaşma ihtimali yüksek olduğundan desteği sık kuruyor, işi kurak aylara planlıyoruz. Dar sokaklarda kazı artığını gün içinde düzenli taşıyarak komşuların geçişini açık tutuyoruz.
İsmetpaşa için hemen arayın: 0538 237 26 41 →Kuzeydoğu yakası · yoğun apartman
Esenler kanalizasyon tüneli
Esenler, kentin kalabalık ve yoğun yapılaşmış mahallelerindendir; özellikle öğrenci ve genç aileler için kiralık konutların çok olduğu bir bölgedir. Mahallede apartmanlar sık aralıklarla dizilmiş, aralarındaki bahçeler dar kalmıştır.
Esenler'de bodrum katların sonradan daireye dönüştürülmesi, kot farkı yakınmalarının ana sebebidir. Sokaklar sıkışık olduğu için açık kazı burada hem trafiği hem de komşuları ciddi biçimde etkiler. Bu nedenle geçidi apartman aralığından ya da arka bahçeden başlatıp yerin altından ilerletiyoruz. Mahallenin alçak kesimlerinde alüvyon ve sızıntı suyu, yukarı kesimlerinde ise toprak daha sıkıdır. Dar avlularda kuyuyu el ile açmak ve toprağı torbalarla taşımak, burada standart çalışma biçimimizdir. Bina önündeki baca çok sığsa bir sonraki kavşaktaki bacayı ölçüyoruz.
Esenler için hemen arayın: 0538 237 26 41 →Çarşı yakını · esnaf katı
Cevatpaşa kanalizasyon tüneli
Cevatpaşa, kent merkezinin ticaret ve konutun iç içe geçtiği mahallelerinden biridir. Zemin katlarda dükkân, büro ya da küçük atölye, üst katlarda daire bulunan karma yapılar yaygındır.
Bu mahallede en sık gördüğümüz durum, zemin katın arka tarafındaki bir depo ya da çay ocağının giderinin sokak hattına yetişmemesidir. Esnaf katlarında işin ticari takvimi bozmaması önemlidir; bu yüzden gürültülü kazı saatlerini dükkân sahibiyle birlikte belirliyoruz. Cevatpaşa'nın düz ve alçak arazisinde hat sığdır, zemin ise yer yer eski dolgu içerir. Kuyunun üst kısmını bu dolgudan dikkatle geçirip geçidi alttaki doğal toprağa indiriyoruz. Yaya trafiğinin yoğun olduğu cephelerde kaldırıma dokunmadan arka avludan çalışmak, mahalle esnafı için en büyük kolaylıktır.
Cevatpaşa için hemen arayın: 0538 237 26 41 →Eski çekirdek · alçak zemin kat
Kemalpaşa kanalizasyon tüneli
Kemalpaşa mahallesi kentin eski dokusunu taşıyan merkezi mahallelerdendir. Dar sokaklar, bitişik nizam eski evler ve yer yer onların yerine yapılmış yeni binalar bu mahallenin karakterini oluşturur. Arazi düzdür ve denize yakındır.
Kemalpaşa'da kot farkı çoğunlukla yolun zamanla yükselmesinden kaynaklanır: eski evin zemin katı bugün sokak seviyesinin altında kalır, gideri de hattın altına düşer. Denize yakınlık nedeniyle yeraltı suyu sığdır ve kazıda sızıntı beklenir. Bu yüzden bazı parsellerde tünel yerine pompanın daha yerinde kaldığını saklamıyoruz. Tünel uygunsa, eski temellerin yeterince altından geçen kısa bir geçitle sokaktaki derin bacaya bağlanıyoruz. Bitişik evlerde komşu duvarlarının altına yaklaşmamak için güzergâhı mümkün olduğunca parselin ortasından çiziyoruz.
Kemalpaşa için hemen arayın: 0538 237 26 41 →Merkez mahalle · karma yapı
Fevzipaşa kanalizasyon tüneli
Fevzipaşa, kent merkezinin yerleşik mahallelerinden biridir; konut, küçük ticaret ve kamu yapıları bir arada bulunur. Yapı stoku çoğunlukla orta yaşlı apartmanlardan ve az sayıda eski evden oluşur.
Mahallede bodrum katları ardiye veya konut olarak kullanılan apartmanlarda gider seviyesinin sokak borusunun gerisinde kalmasına sık rastlanır. Arazi düz olduğu için hat derinliği sokaktan sokağa çok az değişir; bu da doğru bacayı bulmak için çevredeki bütün kapakları açıp ölçmeyi gerektirir. Fevzipaşa'da zemin alüvyondur ve kış aylarında nemlidir. Geçidi kısa adımlarla, sık destekle açıyor, işi mümkünse yaz sonuna planlıyoruz. Apartman yönetimiyle bodrum maliklerinin masraf paylaşımında önceden anlaşması işi hızlandırır.
Fevzipaşa için hemen arayın: 0538 237 26 41 →Kentsel yerleşim · apartman ve bahçeli ev
Namık Kemal kanalizasyon tüneli
Namık Kemal, Çanakkale kent merkezinin mahallelerinden biridir; apartmanlar ile bahçeli az katlı evlerin karıştığı bir dokuya sahiptir. Mahallede son yıllarda eski evlerin yerine yeni binalar yapılmaktadır.
Yeni yapılan binalarda bodrum katların otopark ya da daire olarak tasarlanması, eski evlerde ise zemin katın sokak seviyesinin altında kalması burada kot farkının iki yüzüdür. Bahçeli evlerde kuyuyu açacak yer bulmak kolaydır; yeni apartmanlarda ise genellikle yan aralıkta çalışıyoruz. Namık Kemal'de zemin büyük ölçüde ovanın alüvyonudur, yer yer eski yapılardan kalma dolgu bulunur. Bahçelerdeki meyve ağaçlarının köklerinden uzak bir güzergâh seçiyor, geçidi sokaktaki hattın derinleştiği noktaya indiriyoruz.
Namık Kemal için hemen arayın: 0538 237 26 41 →Kepez · boğaz kıyısı ve yeni site
Boğazkent kanalizasyon tüneli
Boğazkent, merkez ilçe sınırları içindeki Kepez beldesinin mahallelerinden biridir ve adının çağrıştırdığı üzere boğaz kıyısına yakın konumdadır. Kepez'in son yıllardaki hızlı büyümesiyle burada yeni konut siteleri ve apartman blokları çoğalmıştır.
Boğazkent'te en sık karşılaştığımız iş, sitelerin kapalı otoparklarındaki ve teknik odalarındaki giderlerin hatta yetişememesidir. Kıyıya yakın alçak kesimlerde zemin kumlu ve suludur; arkaya doğru yükselen arazide zemin sıkılaşır. Site işlerinde planlamayı Kepez Belediyesi'nin bağlantı şartları ve site yönetiminin kararıyla birlikte yapıyoruz. Blokların ortak giderlerini tek bir noktada buluşturup derin bacaya giden tek bir geçide vermek, bu mahalledeki sitelerde çoğunlukla en temiz çözümdür.
Boğazkent için hemen arayın: 0538 237 26 41 →Kepez · beldenin eski kesimi
Hamidiye kanalizasyon tüneli
Hamidiye, Kepez beldesinin mahallelerindendir; beldenin eski dokusuyla yeni blokların karşılaştığı bir alandır. Bahçeli tek katlı evler, orta yükseklikte apartmanlar ve yeni bloklar aynı mahallede görülür.
Hamidiye'de eski evlerin alt katları ile yeni apartmanların bodrumları, kot farkı açısından iki ayrı tablo çizer. Kepez Çayı'na yakın kesimlerde yağışlı dönemde yeraltı suyu yükselir ve hat dolu akar; bu günlerde sınırdaki bağlantılar süzgeçten su verir. Bu kesimlerde işi kurak mevsime almayı ve geçidi sık destekle açmayı öneriyoruz. Arazinin yükseldiği taraflarda ise toprak hem kuru hem sıkıdır; ilerleme yavaşlar ama sürpriz azalır. Bağlantı onayı için muhatabımız Kepez Belediyesi'dir.
Hamidiye için hemen arayın: 0538 237 26 41 →Kepez · yeni yapılaşma alanı
Cumhuriyet kanalizasyon tüneli
Cumhuriyet, Kepez beldesinin büyüyen mahallelerinden biridir. Bölgede son dönemde yüksek apartmanlar, bodrum otoparklı bloklar ve küçük konut siteleri yapılmıştır.
Bu mahallede tünel ihtiyacı çoğunlukla bodrum otoparklarından, sığınaklardan ve zemin altı depolardan doğar. Projede pompa öngörülmüş olsa da pompanın arızalandığı bir kış gecesi otopark su toplayabilir; site yönetimleri bu yüzden kalıcı, motorsuz bir çözüm arar. Cumhuriyet'te önce bütün ortak giderlerin nereye bağlı olduğunu çıkarıyor, sonra sokaktaki hattın en derin bacasını buluyoruz. Zemin genellikle killi ve kumludur; geçidi kısa adımlarla, desteği aksatmadan ilerletiyoruz. Bağlantı izni Kepez Belediyesi'nden alınır.
Cumhuriyet için hemen arayın: 0538 237 26 41 →Boğaz kıyısı · yazlık site
Dardanos kanalizasyon tüneli
Dardanos, Kepez ile Güzelyalı arasında, boğaz kıyısında yer alan ve adını antik Dardanos kentinden alan bir yerleşimdir; idari olarak Çınarlı köyüne bağlı bir mahalledir; sahil şeridi tatil siteleri ve denize sıfır evlerle, arkadaki yamaçlar manzaralı villalarla doludur.
Dardanos'ta iki farklı tablo görüyoruz. Kıyıya sıfır evlerde hat yüzeye çok yakın döşenmiştir ve yeraltı suyu sığdır; burada bazen pompayı öneriyoruz. Yamaçtaki villalarda ise sorun, alt katın yukarıdaki yolun hattından aşağıda kalmasıdır; geçidi yamacın aşağısındaki yola doğru açmak burada en mantıklı yoldur. Antik kentin yakınlığı nedeniyle koruma kapsamında kalan bir alan olup olmadığını da keşifte kontrol ediyoruz. Yazlık sitelerde işi sezon başlamadan bitirmeyi hedefliyoruz.
Dardanos için hemen arayın: 0538 237 26 41 →Çamlık yamaç · villa ve yazlık
Güzelyalı kanalizasyon tüneli
Güzelyalı, merkez ilçenin güneyinde, boğazın Ege'ye açıldığı yere yakın bir sahil yerleşimidir. Doğusunda çamlarla kaplı tepeler, batısında deniz uzanır. Kışın nüfusu az olan Güzelyalı, yazın yazlıkçılarla birkaç kat kalabalıklaşır. Kıyıda oteller ve yazlık siteler, tepelerde villalar yer alır.
Güzelyalı'da tünel ihtiyacı çoğunlukla yamaç villalarından gelir. Evin kapısı yukarıdaki yola açılır, filtre odası ile konuk katı ise yoldaki borunun birkaç metre altına düşer. Geçidi yamacın aşağı tarafına, sahile inen yoldaki daha derin hatta doğru planlıyoruz. Tepelerde zemin genellikle killi ve kumlu, yer yer çakıllıdır; ıslandığında kayganlaşan kil nedeniyle kazıyı kuru mevsime alıyoruz. Çamların köklerinden uzak bir güzergâh seçiyor, sitenin ortak alanından geçilecekse yönetim kararını önceden alıyoruz.
Güzelyalı için hemen arayın: 0538 237 26 41 →Güney kırsalı · villa sitesi
Kemel kanalizasyon tüneli
Kemel, merkez ilçenin güneyinde, kent ile Güzelyalı arasındaki kırsal kuşakta yer alan bir köydür. Son yıllarda köyün çevresinde tek ailelik evlerle birkaç evlik villa siteleri kurulmuş, köyün eski evleri ile yeni yapılar aynı manzarada buluşmuştur.
Kemel'de ilk sorumuz, evin önünden bir pis su hattı geçip geçmediğidir; köy statüsündeki yerleşimlerde şebekenin kapsamı yerden yere değişir. Hat varsa ve evin alt katı ondan aşağıda kalıyorsa, eğimli arazide geçidi aşağıdaki yolun hattına doğru açıyoruz. Hat yoksa tünel önermiyor, belediyeyle hattın uzatılma planını konuşmanızı tavsiye ediyoruz. Zemin genellikle killi ve taşlıdır. Villa sitelerinde geçit ortak alandan geçecekse yönetimin yazılı kararı gerekir.
Kemel için hemen arayın: 0538 237 26 41 →Çanakkale Merkez kanalizasyon tüneli: sık sorulan sorular
Çanakkale Merkez'de bodrumdaki öğrenci dairesinin tuvaleti neden sürekli geri tepiyor?
Büyük olasılıkla bodrumun gideri sokaktaki borudan alçakta kalıyor. Merkez ilçede pek çok apartmanın alt katı başta kömürlük veya depo diye çizilmiş, sonra öğrenciye kiralanan daireye çevrilmiştir. Bu katta açılan duş ve tuvalet, belediye hattının akış seviyesine çıkamaz. Önce nivoyla farkı ölçer, ardından kamerayla borunun sağlam olup olmadığına bakarız.
Kepez'deki yeni sitemizin kapalı otoparkındaki giderler için tek bir tünel yeterli olur mu?
Çoğu durumda yeterli olur. Kepez'de site otoparklarındaki süzgeçler, yıkama noktaları ve teknik oda giderleri bir toplama hattında birleştirilip tek bir yeraltı geçidiyle hattın derin bacasına indirilebilir. Bunun için önce malikler veya yönetim kurulu toplanıp karar yazar, ardından Kepez Belediyesi ile bağlantı noktası netleştirilir. Tek geçit, her blok için ayrı kazıdan hem daha temiz hem daha az yorucudur.
Güzelyalı'daki villamızın havuz katı yukarıdaki yolun hattına ulaşmıyor, ne yapılabilir?
Güzelyalı'da yamaçtaki villalarda en sık gördüğümüz tablo budur. Giriş üstteki yola bakar; filtre odasıyla konuk katı ise o yolun altındaki borudan birkaç metre alçakta durur. Çoğu kez en doğru yol, evin temelinin altından alt yola inen bir geçit açıp oradaki derin boruya bağlanmaktır. Aşağıda hat yoksa pompalı bir düzeni de dürüstçe konuşuruz.
Sarıçay'a yakın sokaklarda tünel kazısı yeraltı suyu yüzünden zorlaşır mı?
Zorlaşabilir, ama genellikle engellemez. Çanakkale Merkez'in ova kesimi Sarıçay'ın getirdiği kum, mil ve kilden oluşan karışık bir zemine oturur; kışın su seviyesi yükselir. Bu sokaklarda kazıyı kısa adımlara bölüyor, destekleri sık kuruyor ve sızıntıyı dalgıç pompayla sürekli boşaltıyoruz. Bekleyebilecek işleri, toprağın suyunu bıraktığı ağustos ve eylüle koymanızı öneriyoruz.
Çanakkale Merkez'de bağlantı onayını hangi belediye verir?
Kent merkezindeki mahallelerde bağlantıya Çanakkale Belediyesi'nin su ve kanal birimi karar verir. Kepez'deki Boğazkent, Hamidiye ve Cumhuriyet'te yetki Kepez Belediyesi'ndedir. Güzelyalı, Kemel ve Dardanos gibi köy statüsündeki yerleşimlerde hattın kime ait olduğu tek tek kontrol edilmelidir. Keşifte bunu netleştirip başvuruda gereken ölçüm ve çizimi hazırlıyoruz.
Kemel ve Güzelyalı arasındaki villa sitelerinde sokak hattı yoksa tünel işe yarar mı?
Yaramaz; tünel ancak bağlanacak bir hat varsa anlamlıdır. Merkez ilçenin güneyindeki bazı villa sitelerinde atık su hâlâ fosseptiğe ya da site içi ortak bir hazneye gidebilir. Bu durumda önce hattın nereye kadar geldiğini, ileride uzatılıp uzatılmayacağını belediyeye sorarız. Hat varsa geçit planlanır, yoksa bunu açıkça söyleriz.
Merkez ilçede tünel çalışması ne kadar zaman alır?
Takvimi koridorun boyu, kuyunun ne kadar ineceği ve kazıda suyla karşılaşılıp karşılaşılmayacağı belirler. Barbaros ya da Esenler'deki bir apartman avlusundan kısa bir geçit birkaç iş gününde tamamlanırken, Güzelyalı'da yamacın altından aşağıdaki yola inen uzun bir güzergâh haliyle daha çok gün tutar. Belediye onayının beklendiği günler de hesaba katılmalıdır. Kesin süreyi ölçüm bittiğinde yazıya döküyoruz.
Çanakkale Merkez'de geçit açtırmak mı, motorlu hazne koydurmak mı daha mantıklı?
Kot farkı geçitle kapatılabiliyorsa tünel uzun vadede daha rahattır; hareketli parçası olmaz, elektrik kesildiğinde de akış durmaz. Kordon'a çok yakın, suyun birkaç kazma derinliğinde durduğu parsellerde ise pompa daha akıllıca olabilir. Merkez ilçede her iki durumu da sık görüyoruz; kararı ölçüm sonuçlarına göre birlikte veriyoruz.
Kışın poyraz ve yağmur varken Çanakkale Merkez'de kazı yapılır mı?
Acil durumlarda yapılır. Bodrum su altındaysa mevsime bakmadan geliyor, kuyunun ağzını brandayla örtüyor, sızan suyu sürekli çekiyoruz. Ancak planlı işlerde aralık ile mart arasından kaçınmayı öneriyoruz, çünkü ova kesiminde toprak bu aylarda doygun olur. Ağustos sonundan ekim ortasına uzanan dönem merkez ilçede kazı için en rahat aralıktır.
Çanakkale Merkez'de tünel fiyatını neler belirler?
Bedel üzerinde en etkili olanlar geçidin boyu, kuyunun derinliği, zeminin alüvyon mu yoksa sıkı tepe toprağı mı olduğu, kazıda su çıkması, ustaların alana nasıl ulaşacağı ve bağlantının mevcut bacaya mı yeni bir noktaya mı yapılacağıdır. Rakamı telefonda söylemiyoruz; ölçüm tamamlanınca her kalemi kendi satırında gösteren yazılı bir teklif çıkarıyoruz.
Gece yarısı alt kat taştığında Çanakkale Merkez'de acil ekip çağırabilir miyim?
Hattımız gece gündüz açık; önce telefonda durumu dinleyip su girişini nasıl sınırlayacağınızı anlatıyoruz. Alt kattaki giderlerin ağzını kapatmak ve üst katlarda su kullanımını durdurmak ilk yapılacak iştir. Ekibin varış zamanı o anki iş yüküne göre değişir; size dürüst bir saat söyler, taşmanın kalıcı nedenini sonra ölçümle bulduruz.