Son güncelleme: 1 Kasım 2026
Efeler'de kanalizasyon tüneli nedir, hangi binalarda gerekir hâle gelir?
Efeler'de kanalizasyon tüneli, bir binanın en alt katındaki pis su ağzı önündeki ASKİ borusundan daha alçakta kaldığında, o ağzı yerin içinde kazılan dar ve yatık bir koridorla şebekenin daha alçaktaki bir parçasına ulaştıran kalıcı yöntemdir. Yolun dibine serilen boru, bina duvarından ana hatta dek tek bir tümsek yapmadan alçalır. Bodrumdaki tuvalet, zemin altındaki dükkânın lavabosu ya da yamaç evinin bahçe katındaki banyo, motor çalıştırmaya gerek kalmadan şebekeye boşalır.
Çalışma sırasında yukarıda pek bir şey değişmez. Binanın avlusunda, otopark köşesinde ya da bahçenin arka tarafında tek bir dikey çukur açılır. Ustalar çukurun dibinden yanlamasına kazmaya başlar ve her ilerleyişte geçidin tavanını kalas ve dikmelerle tutar. Boru oturtulup içinden su akıtılarak denendikten sonra çukur ve geçit, sıra sıra sıkıştırılan toprakla doldurulur. Sokağın asfaltı, apartmanın giriş merdiveni, avludaki zeytin ve incir ağaçları yerinden oynamaz.
Efeler, Aydın kentinin kalbinin attığı ilçedir. 2013'te yürürlüğe giren büyükşehir düzenlemesiyle eski merkez ilçenin yerine kuruldu; Aydın adı büyükşehir belediyesine bırakıldı, ilçeye ise Kurtuluş Savaşı'nda Ege'de çarpışan düzensiz birliklerin önderlerine verilen "efe" unvanından gelen ad konuldu. 2022'de 300 binden fazla kişinin yaşadığı ilçede 80'i aşkın mahalle bulunur. Yükseklik, ovanın en alçak noktalarındaki birkaç on metreden kuzeydeki dağlarda bin metrenin çok üzerine kadar değişir. Kent, kuzeyde Aydın Dağları'nın, eski adıyla Mesogis'in güney eteği ile güneyde Büyük Menderes ovası arasına kurulmuştur.
Efeler'de bizi arayanlar genellikle şunlardır: çarşıda ve büyük bulvarlarda yer altı katını mağazaya ya da ambara çevirmiş binaların sahipleri; Mimar Sinan, Girne, Efeler gibi yoğun mahallelerde bodrum dairesi olan apartman yönetimleri; kuzeyde Tralleis'in bulunduğu yükseltiye doğru tırmanan sokaklarda bahçe katı yoldan aşağıda kalan müstakil evler; bir de Umurlu, Kuyulu ve Kardeşköy gibi kent çevresindeki mahallelerde villa ya da bahçeli ev yaptıranlar. 42 yıllık tecrübemizle önce sorunun gerçekten seviye kaynaklı olup olmadığını araştırıyoruz; ezilmiş bir künk ya da kök dolmuş bir ek için tünel kazmak doğru olmaz.
Efeler'de alt katlar ASKİ borusuyla neden buluşamıyor?
Efeler'de seviye sorununun iki ayrı coğrafyası vardır: güneyde Büyük Menderes ovasının neredeyse masa gibi düz toprağı, kuzeyde ise dağa doğru belirgin biçimde yükselen yamaçlar. Bu iki bölgeye kent merkezinin eski ve yoğun dokusu ile çevredeki yeni konut alanları eklenince, tek ilçede birbirinden farklı nedenlerle ortaya çıkan kot farklarıyla karşılaşırız.
Güneydeki ovada mesele şebekenin geometrisidir. Osman Yozgatlı gibi mahallelerin yükseltisi 50 metre civarında ve neredeyse sabittir. Bu kadar yatay bir arazide lağım borusu, suyu ileri taşıyabilmek için ancak kıl payı bir meyille yatırılabilir; sokak hattı toprağın üst katmanlarında kalır. Bodrumlu yeni apartmanlar, zemin altına yerleştirilmiş otoparklar ve sığınaklar bu sığ hatta yetişemez. Ovaya doğru uzanan Kardeşköy gibi gelişme alanlarında yeraltı suyunun yaklaşık üç metrede bulunması, şebekenin derine inmesini daha da zorlaştırır.
Kuzeyde ise arazinin kendisi kot farkı üretir. JMO'nun Aydın için yaptığı fay değerlendirmesinde de vurgulandığı gibi, merkezin kuzey kenarında arazi birden dikleşir. Kemer, Girne ve Zafer gibi mahallelerden Tralleis'in oturduğu trapez biçimli tepeye doğru giden sokaklar yamacı keser. Bu sokaklarda evin bir cephesi yola, diğer cephesi aşağıdaki bahçeye bakar. Kapı yukarıdaki yola açılır; bahçe katındaki banyo ile mutfak ise o yolun borusundan alçakta kalır.
Üçüncü kaynak kent merkezinin yaşıdır. Kurtuluş, Efeler, Zafer ve çevresinin eski sokaklarındaki borular, onlarca yıl önce o dönemin alçak evleri düşünülerek gömülmüştür. Bu evlerin yerinde yükselen çok katlı yapılar ise derin temele basar ve bodrumu ticarethane, ambar ya da konut olarak değerlendirir. Eski hat bu yeni kullanıma göre tasarlanmadığı için bodrumdaki gider ona kendiliğinden akamaz.
Dördüncü kaynak, kent çevresine yayılan yeni yerleşimlerdir. Umurlu, Kuyulu, Yılmazköy ve Kardeşköy gibi eski köy ya da belde merkezlerinde villa imarlı arsalar ve bahçeli müstakil evler son yıllarda arttı. Bu mahallelerin şebekesi çoğu zaman eski köy yollarını izler; yeni evler ise farklı kotlarda, bazen yoldan aşağıda, bazen yarım kat gömülü olarak yapılır.
Bu yüzden Efeler'de güzergâh belirlerken binanın önündeki rögarla yetinmiyoruz. Çevredeki sokakların, arka parselin ve varsa yakındaki bulvarın rögarlarını aynı noktaya göre ölçüyor, suyun hangi yönde ne derinlikte aktığını bir krokiye döküyoruz. Çoğu zaman çözüm, bir sonraki bulvarın altından geçen daha derin bir kolektördedir.
Işıklık ve avlu sularının etkisi de göz ardı edilmemelidir. Merkezdeki eski binaların ışıklıklarına ve iç avlularına düşen yağmur suyu çoğu zaman bodrumdaki gidere bağlanmıştır. Sağanakta bu su atık suyla aynı borudan akmaya çalışınca, kotu zaten sınırda olan bodrumda geri tepme kaçınılmaz hale gelir. Böyle binalarda yağmur suyunu ayırmak, geçidin kendisi kadar önemlidir.
Ölçümleri krokiye işledikten sonra hangi seçeneğin neden uygun olduğunu size o kroki üzerinde gösteriyoruz.
Efeler'de bodrum ve bahçe katındaki sorun hangi işaretlerle kendini ele verir?
Efeler'de belirtiler binanın tipine göre farklılaşır; ama hepsi en alçaktaki giderde, genellikle bodrumda ya da bahçe katında başlar.
- Çarşıdaki bodrum dükkânında geri tepme: Ana caddedeki yapının yer altı dükkânında lavabo bir türlü süzülmüyor; yoğun yağışlı günlerde süzgeçten bulanık su yükseliyor.
- Apartman bodrum dairesinde koku: Mimar Sinan ya da Girne'deki binada zemin altı dairesinin banyosunda sürekli lağım kokusu var; yukarıda sifon çekilince aşağıdaki klozetin suyu dalgalanıyor.
- Yamaç evinde bahçe katı: Kuzeydeki müstakil evde girişteki lavabo hızla boşalırken bahçe katındaki duş teknesi dolup bekliyor, süzgeçten fokurtu yükseliyor.
- Sonradan yapılmış banyo: Eski evin bodrumuna eklenen banyo hiçbir zaman düzgün akmadı; ustalar gideri bir çukura vermiş ya da tavana asılı bir boruyla yukarı çıkarmaya çalışmış.
- Pompanın sık arızası: Bodruma yerleştirilmiş pompa sık arıza veriyor; elektrik gidince hazne taşıyor, zemin lağım suyuyla kaplanıyor.
- Otopark rampasında birikinti: Yeni binanın kapalı otoparkındaki yer süzgeci ve yıkama musluğu tahliyesi şebekeye bağlanamamış.
Bu şikâyetler her zaman kot farkından kaynaklanmaz; kimi zaman suçlu göçmüş bir künk ya da mutfaktan gelen yağ topağıdır. O nedenle ilk iş boruya kamera sokmak, ikinci iş kotları okumaktır; geçit sözü ancak bu iki veri yan yana gelince edilir.
Şikâyetin hangi saatlerde, yağmurdan sonra mı yoksa üst katlarda çamaşır günü mü arttığını not alırsanız, keşifte nedeni çok daha çabuk ayırırız.
Efeler'in alüvyonu, yamaçları ve fay hatları tünel kazısını nasıl etkiler?
Efeler'de dağdan ovaya inerken toprak üç kez kimlik değiştirir: kuzeyde Aydın Dağları'nın eteğinde daha sıkı yamaç ve dağ eteği çökelleri, kent merkezinde alüvyon, güneyde Büyük Menderes ovasının sulu ve gevşek alüvyonu. Tünelin hızı, destek yöntemi ve su yönetimi bu farka göre belirlenir.
JMO'nun 2021 tarihli Aydın raporu, kentin çekirdeğinin alüvyona oturduğunu ve bu gevşek tabakanın sarsıntıyı büyüttüğünü yazar. Raporda, merkezin kuzeyinde arazinin yükselmeye başladığı yerde çok sayıda paralel parçadan oluşan bir fay zonunun, güneyde ise daha kısa faylardan oluşan ikinci bir aktif zonun bulunduğu, sıvılaşmanın özellikle ovaya yakın güney kesimlerde görülebileceği anlatılır. Aynı rapora göre Aydın Adnan Menderes Üniversitesi bu kuzey zonunun taban bloğu üzerindedir.
Güneydeki ova toprağının nasıl bir yapıda olduğunu, Kardeşköy'de bir konut alanı için hazırlanan imar planı raporu açıkça gösterir. Raporun aktardığı sondaj sonuçlarına göre Kuvaterner yaşlı alüvyon içinde killi siltli kum ve çakıllı siltli kum birimleri geçilmiş, yeraltı suyu yaklaşık üç metrede ölçülmüş, sıvılaşma potansiyeli yüksek ile çok yüksek arasında değerlendirilmiş ve alan önlemli alan sınıfına alınmıştır. Raporda alüvyon killerin şişme derecesinin orta ile yüksek arasında olduğu da belirtilir.
Bu bulguların tünel işine yansıması doğrudandır. Ovada kazı kolaydır, ama siltli kum ve çakıl desteksiz bırakıldığında hızla akar; üç metre civarındaki su ise kuyu dibinde kısa sürede birikir. Böyle parsellerde kuyunun çeperini çelik kalıpla sarıyor, geçidi kol boyu adımlarla açıyor, her adımı anında dikmeliyor ve geçit tabanına dalgıç pompa koyuyoruz. Şişen killer kuruyup ıslandıkça borunun yatağını oynatabileceği için boruyu iyi sıkıştırılmış kum yatağın üzerine oturtuyoruz.
Kuzeydeki yamaçlarda toprak sıkılaşır, içine taş ve çakıl karışır; kazma daha ağır işler, buna karşılık geçidin böğrü kolay kolay dökülmez. Ancak yamaç çökellerinin içindeki ince kil bantları yağışlı dönemde kayganlaşabilir; bu bantlara rastladığımızda destek aralıklarını sıklaştırıyoruz. Kent merkezinde ise sık sık eski temel kalıntılarına, terk edilmiş künklere ve dolgulara rastlanır; bu yüzden merkezdeki kazılarda tempo düşük, dikkat yüksektir.
Fay hatlarının yakınlığı malzeme seçimini de belirler. Efeler'de esneyebilen contalı ek parçaları tercih ediyor, boru ile rögar bağlantısında hareket payı bırakan parçalar kullanıyor ve tüneli ince katmanlarla dolduruyoruz. Amacımız, zemin büyütmesinin ve olası küçük oturmaların hattı kırmamasıdır.
Ovanın bazı kesimlerinde eski dere yataklarının izleri de görülür. Bugün üzerinde sokak ve bina bulunan bu eski yataklarda kum ve çakıl bantları daha kalın, su daha hareketlidir. Kazı sırasında böyle bir banda girdiğimizi fark ettiğimizde ilerleme hızını düşürüyor, pompa kapasitesini artırıyor ve desteği sıklaştırıyoruz.
Bu nedenle Efeler'de deneme kazısı keşfin ayrılmaz parçasıdır; birkaç saatlik bir çukur, günlerce sürecek işin planını belirler.
Efeler'de sıcak, yağmur ve taban suyu kazı takvimini nasıl çizer?
Efeler'de en uygun kazı dönemi, ovadaki yeraltı suyunun en alçak seviyede olduğu yaz sonu ile sonbahar başıdır; kuzey yamaçlarında ise ilkbahar ve sonbahar rahat çalışma imkânı sunar.
Aydın, yazları Türkiye'nin en sıcak kentleri arasında sayılır; temmuz ve ağustosta gündüz sıcaklıkları sık sık 40 dereceye yaklaşır ya da onu geçer. Kışlar ılıktır, kar nadiren yağar, gece donları kısa sürelidir. Yağmur çoğunlukla kasımdan marta, birkaç gün süren bardaktan boşanırcasına sağanaklarla gelir. Yaz ayları ise neredeyse yağışsızdır.
Bu düzenin tünel işine iki etkisi vardır. Birincisi, kışın ve baharda yağan yağmurla ovanın taban suyu kabarır; Büyük Menderes ovasında ayrıca sulama mevsiminde tarlalardan gelen su da seviyeyi etkileyebilir. Kardeşköy ve Osman Yozgatlı gibi güney mahallelerinde acil olmayan uzun güzergâhları, suyun çekildiği dönemlere planlamayı öneriyoruz. İkincisi, yazın aşırı sıcaklık ekibin çalışma saatlerini belirler; temmuzla ağustosta ekip, öğle saatlerini gölgede geçirip işi şafak ve akşam vardiyasına böler. Yeraltındaki tünelin içi yüzeye göre serin olsa da kuyu ağzında ve malzeme taşımada sıcak belirleyicidir.
Bodrumdan pis su taşıyorsa mevsim beklenmez. Böyle durumlarda tünel içinde sürekli pompa çalıştırarak ve işi kısa bölümlere ayırarak her mevsimde çalışıyoruz.
Kış sağanaklarında açık kalan kuyuyu üstten örtüyor, çevresine su girmesini önleyecek küçük bir set yapıyoruz; bahar aylarında ise ova parsellerinde su seviyesini her sabah kuyuda ölçerek günün planını ona göre kuruyoruz.
Efeler'in apartmanlarında, konut sitelerinde, yamaç evlerinde ve villalarında geçit hangi mantıkla kurulur?
Efeler'de tünelin kurgusu yapı tipine göre değişir: merkezdeki eski ve yeni apartmanlar, yeni konut siteleri, kuzey yamaçlarındaki müstakil evler ve kent çevresindeki villa yerleşimleri her biri ayrı bir yaklaşım ister.
Çarşı ve merkezdeki bodrumlu apartmanlar
Kurtuluş, Zafer, Efeler ve çarşının çevresinde binaların büyük kısmı zemin altını ticarethaneye, ambara ya da kiralık daireye ayırmıştır. Sokaklar dar, trafik yoğun ve esnaf hareketlidir; açık hendek burada hem iş yerlerini hem de yayaları uzun süre etkiler. Tünelle sokak yüzeyini açmadan binanın arka avlusundan ya da ışıklığından başlayıp bir sonraki caddedeki daha derin rögara ulaşmak mümkündür. Bina kat mülkiyetine tabi olduğu için kat maliklerinin kararı gerekir; aynı cephedeki birden fazla bağımsız bölüm etkileniyorsa ortak bir çözüm daha ekonomik olur.
Mimar Sinan, Girne ve Osman Yozgatlı'nın yeni konut blokları
Merkezin etrafında son yıllarda yükselen konut kuşağında yer altı garajı, sığınak, kazan odası ve bodrum dairesi neredeyse her blokta vardır. Mimar Sinan'da sekiz bini aşan konut, Osman Yozgatlı'da beş bini aşan konut bulunduğu düşünüldüğünde, bu alt katların sayısı da azımsanmayacak düzeydedir. Bu binalarda tünel, genellikle site ya da bina bahçesinden başlar ve ana bulvar altındaki daha derin kolektöre yönelir. Site içi yollar ve otoparklar ortak alandır; yönetim kurulunun kararı ve güzergâhın krokiyle onaylanması gerekir.
Kuzey yamacındaki müstakil evler
Kemer, Girne ve Zafer'den Tralleis tepesine yönelen sokaklarda bahçe içinde tek evler ve iki üç katlı yapılar sıralanır. Bu evlerde giriş üst yoldan yapılır, bahçe katı aşağıdaki bahçeye açılır. Bu evlerde geçidi bahçenin dip ucundan yola çıkarıp bir alt sokaktaki boruya bağlamak işin en kestirmesidir. Yamaç zemini sıkı olduğu için geçit güvenle ilerler; arkeolojik alana yakın parsellerde ise kazıya başlamadan önce koruma sınırlarını kontrol ediyoruz.
Kent çevresindeki villa ve bahçeli ev yerleşimleri
Umurlu, Kuyulu, Kardeşköy, Yılmazköy ve benzeri mahallelerde villa imarlı parseller ve manzaralı müstakil evler son yıllarda arttı. Bu evlerde havuz teknik hacmi, alt kat oturma odası ya da misafir bölümü şebeke hattının altında kalabilir. Ovaya bakan düz arsalarda taban suyu yüzünden geçit uzar ve sabır ister; yamaca yaslanan parsellerde ise kısa bir geçitle aşağıdaki yola inmek genellikle mümkündür.
Bina ne tür olursa olsun, alt katın bugünkü ve yarınki işlevini mutlaka sorarız. Bugün ambar olan bodrum yarın konut olacaksa boru kesitini ve kontrol kapağının konumunu ona göre seçeriz.
Çarşıdaki iş hanları
Çarşıdaki iş hanlarında bodrum katında birden fazla dükkân, depo ve ortak tuvalet bulunur. Bu binalarda giderler çoğu zaman yıllar içinde farklı ustalar tarafından birbirine eklenmiştir. İşe bodrumdaki her borunun nereden gelip nereye gittiğini kamerayla çıkararak başlıyor, sonra bu dağınık giderleri bir rögar odasında toplayıp oradan derindeki hatta tek geçitle iniyoruz. Böylece her dükkân için ayrı ayrı uğraşmak gerekmez ve bakım tek noktadan yapılır.
Hanlarda kat malikleri ve kiracılarla çalışma saatlerini önceden yazılı olarak paylaşıyor, dükkânların açılış saatinden önce ağır işleri bitirmeye çalışıyoruz.
Efeler'de ilk nivodan son tokmağa kadar hangi adımlar atılır?
Efeler'deki her iş altı aşamada yürür; ovada su, yamaçta zemin sertliği, merkezde ise izinler ve dar alan süreyi belirler.
- Kotları ve kolektörü bulmakBinanın en alçak giderinden başlanarak bina bacası, sokaktaki rögarlar ve yakındaki bulvarın kolektör bacaları aynı sabit işarete bağlanarak ölçülür. Ovada birkaç santimlik eğim farkı, yamaçta iki sokak arasındaki yükseklik belirleyici olur.
- Hattı kamerayla görüntülemekUcunda kamera bulunan esnek kablo binanın gider hattına sürülür; çatlamış künkler, kayan ekler, kök girmiş muflar ve yağ birikintileri kaydedilir. Merkezdeki eski binalarda belgesiz eski hatlar da bu adımda ortaya çıkar.
- Güzergâhı çizmek ve onayları almakBağlanılacak rögar belirlenir, tünelin izi vaziyet planına işlenir. ASKİ'den bağlantı görüşü, kamu alanına girilecekse AYKOME kazı izni, apartman ve sitelerde kat malikleri kararı, güzergâh komşu parselden geçiyorsa yazılı muvafakat alınır.
- Kuyuyu indirmek ve geçidi sürmekAvlu ya da bahçede dikey kuyu açılır, geçit hedef rögara doğru ilerletilir. Ova toprağında çelik çember, sık dikme ve su pompası; yamaçta ise el kırıcısı kullanılır. Ekip kuyuya inmeden önce dedektörle havayı koklatır, sonuç temiz değilse aşağı inilmez.
- Boruyu yatırmak ve rögara girmekGeçidin dibi kumla yataklanır, borular binadan rögara doğru meyilli olarak eklenir. Rögara giriş, ASKİ'nin öngördüğü ek parçasıyla ve hareket payı bırakılarak yapılır; binanın yanına ileride açılabilecek bir temizleme bacası konur.
- Su vermek, doldurmak, toparlamakHatta uzun süre su verilerek her ek ve bağlantı kontrol edilir. Sonra geçide ve kuyuya toprak geri verilir, her kat tokmakla dövülür; avlu taşları, beton zemin ya da bahçe toprağı eski haline getirilir ve alan temiz teslim edilir.
Efeler'de yeraltı geçidini pompa ve hendekle kıyaslarsak ne görürüz?
Efeler'de doğru yöntemi binanın ovada mı, yamaçta mı yoksa çarşının ortasında mı olduğu belirler. Üç seçeneği ilçenin kendine özgü koşullarıyla tarttık.
| Ölçüt | Kanalizasyon tüneli | Atık su pompası | Açık kazı |
|---|---|---|---|
| Dar ve işlek çarşı sokağı | Sokak açılmaz, iş yerlerinin önü kapanmaz | Bodrumda hazne ve motor için yer gerekir | Cadde günlerce kazı alanına döner |
| Sıcak yaz günlerinde elektrik kesintisi | Su eğimle akmaya devam eder | Hazne dolduğunda bodrum lağım suyuyla dolabilir | Su eğimle akmaya devam eder |
| Yüksek yeraltı suyu olan ova parseli | Pompa desteğiyle ve kısa adımlarla yapılabilir | Hazne kaldırma kuvvetine karşı sabitlenmelidir | Hendek suyla dolar, yan duvarlar göçebilir |
| On yıl sonraki tablo | Arada bir yıkama dışında dokunulmaz | Motor, şamandıra ve pano ustasız kalamaz | Yeniden döşenen kaldırım çöker, yama ister |
| Efeler'de uygun olduğu yer | Çarşının bodrumlu binaları, Kemer, Girne ve Zafer'in sırt evleri | Kardeşköy ovasında kürek ucunda su veren arsalar | Temeli yeni atılmış, çevre düzenlemesi yapılmamış şantiyeler |
Efeler'de yaz sıcakları elektrik şebekesini zorlar ve kesintiler bodrumda pompası olan binalar için risk oluşturur. Yakında yeterince dipten geçen bir kolektör bulursak geçidi öneriyoruz. Ova arsasında su kürek ucunda çıkıyor ya da rögar sığ kalıyorsa, sesli uyarılı ve ikiz motorlu bir pompayı saklamadan söylüyoruz.
Efeler'de kazıya kim izin verir, hangi evrak gerekir?
Efeler'de lağım borularının sahibi de işletmecisi de ASKİ'dir; kurumun açık adı Aydın Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü'dür ve Aydın Büyükşehir Belediyesi'nin bünyesinde çalışır. Kısaltma Ankara'nın su idaresiyle aynı olsa da iki kurum birbirinden bağımsızdır; Efeler'deki bağlantılarla Aydın'daki ASKİ ilgilenir.
Her bina şebekeye kendi parsel bacası üzerinden bağlanır. Bağlantı noktası değişiyorsa ya da bulvarın altındaki büyük boruya ilk kez delik açılacaksa ASKİ'nin teknik birimleri projeyi inceleyip onaylamalıdır. Borunun kesiti, giriş yüksekliği ve ek parçası ASKİ şartnamesine birebir uymalıdır. Kardeşköy'deki imar planı raporunda da vurgulandığı gibi yeni konut alanlarında atık suyun ASKİ şebekesine uygun biçimde verilmesi şarttır. Başvuru dosyasını ölçüm ve kamera sonuçlarıyla birlikte biz hazırlıyoruz.
Kazı izi caddeye, yaya kaldırımına ya da meydana taşacaksa, büyükşehir düzeninde ruhsat AYKOME kurulunun gündemine girer. Bu izinde kuyunun yeri, gerekiyorsa trafik önlemi ve yüzeyin onarım biçimi belirtilir. Tünel yüzeyi açmadığı için izin genellikle yalnızca kuyu alanını kapsar.
Apartman bahçeleri, ışıklıklar, otoparklar ve site içi yollar ortak alandır. Bu alanlarda kazmaya başlamadan maliklerin kurulda alacağı karar gerekir; o kararda geçidin izi, gürültülü saatler, giderin nasıl bölüşüleceği ve ileride temizliği kimin yaptıracağı açıkça yer almalıdır. Geçit yan arsanın toprağına giriyorsa, o arsanın sahibinin imzalı muvafakatnamesi dosyaya eklenir. Kuzeydeki arkeolojik alanlara yakın parsellerde ayrıca koruma kurallarını kontrol ediyoruz.
Ruhsatsız bağlantıya, pis suyu yağmur ızgarasına akıtmaya ya da yandaki binanın bacasına sessizce girmeye razı olmuyoruz. Bunlar ASKİ denetiminde ortaya çıkar, ceza ve yeniden yapım masrafı doğurur.
Başvurudan onaya geçen süreyi iş takvimine baştan yazıyor, ruhsat elimize ulaşmadan kazıya başlamıyoruz.
Kurumlarla yazışmanın takibi de bizim işimizin parçasıdır; sizden yalnızca tapu ve kimlik gibi temel belgeleri istiyoruz.
Efeler'de geçidin fiyatı hangi kalemlerden oluşur?
Efeler'de bir tünel işinin bedeli şu etkenlerle şekillenir:
- Güzergâh uzunluğu: Yamaçta alt sokağa birkaç metrelik bir geçit yetebilir; ovada meyili kaybetmeden uzaktaki bir kolektöre varmak için geçit hayli uzar.
- Kuyu derinliği: Hedef rögar ya da kolektör ne kadar derindeyse kuyu da o kadar derin kazılır.
- Zemin ve su: Ovadaki sulu alüvyonda sürekli pompa ve sık iksa, yamaçta ise sıkı ve taşlı toprak işin temposunu belirler.
- Çalışma alanı: Çarşıdaki dar avlular, ışıklıklar ve kalabalık otoparklar malzeme taşımayı ve kazıyı yavaşlatır.
- İzinler: Geçit kamu toprağına girerse AYKOME süreci ve kaldırım onarımı bedele eklenir; arkeolojik alanlara yakınlık ek süreç gerektirebilir.
- Bina tipi: Birden fazla bağımsız bölümün ortak tünelle bağlanması, tek bir evin bağlanmasından farklı planlanır.
Bu nedenle telefonda kesin bir rakam vermiyoruz. Kotları, toprağı ve çalışma sahasını gözümüzle gördükten sonra işi, süreyi ve tutarı imzalı bir teklifle sunuyoruz.
Aynı binada birden fazla bağımsız bölüm ortak geçitle bağlandığında toplam bedel paylaşılır ve her bölümün payı genellikle hafifler.
Efeler'de yenilenen binalar bodrum gideri için neye dikkat etmeli?
Efeler'de eski bir binanın yıkılıp yerine yenisinin yapılacağı durumlarda, bodrum katının gider kotu daha proje aşamasında sokaktaki ASKİ hattıyla karşılaştırılmalıdır. Bu kontrol yapılmazsa bina bittiğinde bodrumdaki daire, otopark ya da sığınağın gideri şebekeye bağlanamayabilir.
Kent merkezinin alüvyon zemini ve fay zonlarına yakınlığı, yeni binaların daha derin temellerle ve çoğu zaman kullanılan bodrum katlarla yapılmasına yol açar. Bu da eski sokak hattıyla yeni bodrum arasında kot farkının büyümesi demektir. Projeyi çizen mimar ve mühendisle birlikte, bodrum giderini nereye ve hangi derinlikte bağlayacağımızı inşaat başlamadan belirlemek, sonradan bodrumu kırmaktan çok daha kolaydır.
İnşaat sürerken temel kazısı açıkken bağlantı yapmak bazı durumlarda tünele gerek bırakmaz; kazı çukuru zaten açık olduğu için boru doğrudan derindeki hatta yönlendirilebilir. Ancak bina tamamlandıktan, çevre düzenlemesi yapıldıktan sonra sorun fark edilirse tünel en az yıkıcı çözümdür. Bu yüzden müteahhitlere ve kat maliklerine, bodrumlu her projede gider kotunu erken aşamada sorgulamalarını öneriyoruz.
Bir binaya taşınmadan önce siz de kabaca bir yoklama yapabilirsiniz. Bodrumdaki en dipteki süzgeci bulun, sonra kapı önündeki parsel bacasının demir kapağını kaldırıp içine bakın; bacanın dibindeki akış oluğu süzgeçten daha yüksekte görünüyorsa ya da arada metrelerce mesafe varken iki nokta neredeyse aynı hizadaysa, bodrumun gideri büyük olasılıkla pompaya ya da derinde bir bağlantıya muhtaçtır. Bu gözlem kesin ölçümün yerini tutmaz, ama satın alma ya da kiralama kararından önce soru sormanız için yeterli bir işarettir.
Efeler'in eski binalarında bodrumun zamanla bambaşka bir işe koşulması da sık gördüğümüz bir hikâyedir. Kömürlük olarak yapılmış bir hacim önce depo, sonra kiralık oda, en sonunda banyolu bir daire olabilir. Kömürlük için gider gerekmediğinden binanın ilk projesinde o katın atık suyu hiç düşünülmemiştir. Böyle bir bodrumu yaşanır hale getirmeden önce gider yolunu çözmek, sonradan zemini kırmaktan çok daha kolay ve ucuzdur.
Efeler mahallelerine göre kanalizasyon tüneli
Efeler'in 80'i aşkın mahallesinden kuzey yamacı, yoğun merkez dokusu, ova düzlüğü ve kent çevresindeki villa yerleşimleri nedeniyle alt kat gider sorunlarına en sık rastladığımız on üçünü aşağıda ayrı ayrı anlattık.
Tralleis eteği · merkez
Zafer kanalizasyon tüneli
Zafer, kent merkezinin hemen kuzeyinde, Tralleis antik kentinin bulunduğu yükseltiye doğru uzanan bir mahalledir; 2024'te nüfusu 9.700 civarındadır. Merkezin eski dokusuyla yeni binaların karıştığı Zafer'de sokaklar kuzeye doğru belirgin biçimde yükselir; villa ilanlarında manzaralı parseller de görülür.
Zafer'de iki tip sorunla karşılaşıyoruz: merkeze bakan tarafta bodrumunu kullanan bloklar, dağa bakan tarafta ise bahçe katı yukarı sokağın borusundan alçakta kalan evler. Yamaç tarafında tüneli aşağı sokaktaki rögara indiriyoruz. Kuzey fay zonuna yakınlık nedeniyle esnek bağlantılar kullanıyor, Tralleis'e yakın parsellerde koruma sınırlarını önceden araştırıyoruz.
Zafer'de merkeze bakan kesimdeki binalarda komşu yapıların temellerine yakın geçtiğimiz bölümlerde titreşimi düşük el aletleri kullanıyor, yan binaların durumunu kazıdan önce fotoğraflarla kayda geçiriyoruz.
Zafer için hemen arayın: 0538 237 26 41 →Kuzeybatı yamacı · müstakil ev
Kemer kanalizasyon tüneli
Kemer, merkezin kuzeybatı ucunda, Tralleis tepesinin batı böğründe uzanır; 2024 kayıtlarında 9.613 kişi görünür. Mahalle, ovadan dağ eteğine geçişin yaşandığı kesimde bulunur; arazi kuzeye doğru yükselir, sokaklar eğimli parselleri keser.
Kemer'de evlerin bir kısmı yolun aşağısına inen eğimli parsellerde yapılmıştır; bu evlerin bahçe katlarındaki giderler yukarıdaki yolun borusuyla buluşamaz. Tüneli bahçenin alt ucundan başlatıp aşağıdaki sokağın rögarına bağlıyoruz. Yamaç zemini sıkı ve kazılabilir niteliktedir; arkeolojik alana yakınlık nedeniyle kazı öncesinde gerekli kontrolleri yapıyoruz.
Kemer'de bahçeler çoğu zaman teraslanmış ve istinat duvarlarıyla desteklenmiştir; güzergâhı bu duvarların temellerinden yeterli mesafe bırakarak çiziyor, duvar altından geçmek gerekiyorsa o bölümü daha sık destekliyoruz.
Kemer için hemen arayın: 0538 237 26 41 →Kuzeybatı · yoğun konut
Girne kanalizasyon tüneli
Girne, kent merkezinin kuzeybatısında yer alan ve 2024 kayıtlarına göre 23.500'ü aşan nüfusuyla Efeler'in en kalabalık mahallelerinden biridir. Apartmanlar ve konut siteleri ağırlıktadır; mahallenin kuzey kesimi dağ eteğine doğru yükselmeye başlar.
Girne'de yaygın sorun, bodrum daireleri ve kapalı otoparkları olan apartmanlardaki alt kat giderleridir. Kuzey tarafta eğimli sokaklar kot farkını artırır. Tüneli genellikle bina bahçesinden başlatıp güneydeki, daha alçak caddedeki rögara yönlendiriyoruz. Bloklar sık dizildiğinden iniş deliğinin yerini bulmak işin yarısıdır; ortak alanlarda kat malikleri kararı gerekir.
Girne'deki çok bloklu sitelerde bodrumların hepsi aynı dertten yakınıyorsa, tek geçit bütün blokları birden kurtarabilir; bahçede yalnızca bir iniş deliği açılır, fatura da bloklar arasında bölünür. Bunun için her blok yönetiminin aynı kararı vermesi gerekir.
Girne için hemen arayın: 0538 237 26 41 →Kent merkezi · bodrum dükkân
Kurtuluş kanalizasyon tüneli
Kurtuluş, ilçenin tam ortasındadır; 2024 kayıtlarında 10.231 kişi yaşar. Eski konutlarla çok katlı binaların, iş yerleriyle evlerin iç içe geçtiği Kurtuluş, merkezin sıkışık dokusunu yansıtır.
Kurtuluş'ta yer altı katında dükkân, ambar ya da konut barındıran bina sayısı yüksektir; bu katların suyu eski sokak borusuna çoğu zaman ulaşamaz. Dar sokakta hendek, dükkân kapılarını ve araç yolunu günlerce tıkayacağından geçidi arka avludan yola çıkarıp daha dipten akan bir caddenin rögarına bağlıyoruz. Merkezdeki eski temel kalıntıları ve belgesiz künkler nedeniyle kazıyı dikkatle yürütüyoruz.
Kurtuluş'ta kuyu için uygun avlusu olmayan binalarda bodrumun içinden başlayan kısa bir kuyu da seçenek olabilir; böyle bir durumda iç mekânda toz ve gürültüyü sınırlayacak önlemleri işe başlamadan konuşuyoruz.
Kurtuluş için hemen arayın: 0538 237 26 41 →Merkez batısı · apartman
Efeler kanalizasyon tüneli
İlçeyle aynı adı taşıyan Efeler mahallesi, kent merkezinin batı-güneybatı kesiminde yer alır ve 2024'te 22 bini aşan nüfusuyla kalabalık bir konut alanıdır. Apartman blokları, iş yerleri ve okullar mahallenin dokusunu oluşturur; arazi güneye, ovaya doğru hafifçe alçalır.
Efeler mahallesinde sorunlar çoğunlukla bodrum dairelerinde ve zemin altına yapılmış otopark ya da depo alanlarında görülür. Zemin alüvyondur; güney kesimlerde yeraltı suyuna daha erken rastlanabilir. Geçidi blok bahçesinden çıkarıp bir sonraki caddenin dip kolektörüne ulaştırıyoruz; kuyu ve tüneli sık iksa ile destekliyoruz.
Efeler mahallesindeki okul ve iş yeri yoğunluğu nedeniyle kazıyı trafik saatlerinin dışına yerleştiriyor, malzemeyi sabah erken getirip kuyu çevresini kapalı panellerle güvenli hale getiriyoruz.
Efeler için hemen arayın: 0538 237 26 41 →Batı kesimi · konut
Zeybek kanalizasyon tüneli
Zeybek, kent merkezinin batısında, 2024'te nüfusu 8 bini aşan bir mahalledir. Bloklarla bahçe içindeki tek evler aynı sokaklarda karışır; mahalle, merkezin yoğun dokusundan batıdaki daha seyrek yerleşimlere geçişte yer alır.
Zeybek'te alçak eski evlerin yerini alan blokların bodrumları ve sonradan zemin altına sıkıştırılan banyolar seviye açığı doğurur. Arazinin hafif eğimini kullanarak tüneli güney yönündeki daha alçak bir sokakta bulunan rögara yönlendiriyoruz. Alüvyon zeminde kazı kolaydır ama desteksiz bırakılmaz.
Zeybek'te bahçeli eski evlerin altından geçen ve haritalarda yer almayan künk hatlarına sık rastlanır; kamera incelemesiyle bunları önceden tespit ediyor, güzergâhı eski hatları kesmeyecek biçimde planlıyoruz. Merkezle batıdaki seyrek yerleşim arasındaki bu geçiş bölgesinde parsel büyüklükleri de değiştiği için kuyu yerini her binada ayrı seçiyoruz.
Zeybek için hemen arayın: 0538 237 26 41 →Yeni konut bölgesi · site
Mimar Sinan kanalizasyon tüneli
Mimar Sinan, 21 bini aşan nüfusu ve sekiz bini aşkın konutuyla Efeler'in en yoğun mahallelerinden biridir. Mimar Sinan, Anadolu ve Turgut Özal bulvarları mahallenin ana eksenleridir; yükseklik 80 ile 100 metre arasında değişir. Konut siteleri, spor salonu, okullar ve alışveriş alanları mahalleyi şekillendirir.
Mimar Sinan'da kapalı otoparklı, sığınaklı ve bodrum daireli siteler yaygındır; bu alt katların giderleri sokak hattına yetişmeyebilir. Bulvarların altından geçen daha derin hatlar çoğu zaman en uygun hedeftir. Tüneli site bahçesinden başlatıp bulvar kolektörüne bağlıyoruz; site yönetiminin kararıyla ortak alanda çalışıyoruz.
Mimar Sinan'daki sitelerde garaj rampasının ne zaman boş kaldığını yöneticiyle konuşup kazıyı o saatlere oturtuyor, gerekirse işi birkaç parçaya ayırıyoruz.
Mimar Sinan için hemen arayın: 0538 237 26 41 →Ova düzlüğü · yoğun apartman
Osman Yozgatlı kanalizasyon tüneli
Osman Yozgatlı, merkezin güneyinde ovanın dümdüz kesimine yayılır; 2024 kayıtlarında 18.407 kişi görünür. Yükseklik 48 metre civarında ve neredeyse sabittir. Atatürk, Poligon ve Kadıköy bulvarları mahalleden geçer; beş bini aşkın konut bulunur.
Osman Yozgatlı'da düz arazi nedeniyle sokak hatları sığdır ve bodrumlu binaların alt katları bu hatta yetişemez. Ova alüvyonunda yeraltı suyu yüksektir; tüneli kısa adımlarla, sürekli pompa ve sık iksa ile ilerletiyoruz. Hedef olarak genellikle bulvar altındaki daha derin kolektörü seçiyoruz. Su çok sığdaysa pompalı çözümü açıkça konuşuyoruz.
Osman Yozgatlı'nın sık apartman dokusunda bir binanın sorunu çoğu zaman komşu binalarda da vardır; aynı sokaktaki yönetimler birlikte hareket ederse ortak bir güzergâhla daha verimli bir çözüm üretilebilir.
Osman Yozgatlı için hemen arayın: 0538 237 26 41 →Doğu kenarı · bahçeli ev
Ilıcabaşı kanalizasyon tüneli
Ilıcabaşı, merkezden doğuya doğru iki kilometre kadar gidince ulaşılan küçük bir yerleşimdir; 2022 sayımında 1.395 kişi kayıtlıydı. Bahçeli müstakil evler ve tarım arazileri mahallenin karakterini oluşturur; kent büyüdükçe yeni konutlar da eklenmektedir.
Ilıcabaşı'nda yeni yapılan evlerin alt katları, eski köy yollarını izleyen şebekenin altında kalabilir. Etraftaki rögar kapaklarını açıp derinlikleri okuyor, meyil kaybı en az olan kısa güzergâhı seçiyoruz. Mahallenin adı ılıcayı çağrıştırdığı ve Aydın ovasının kenarlarında ılık su çıkışları bilindiği için, kazıda beklenmedik bir ılık su gelişine karşı hazırlıklı oluyoruz.
Ilıcabaşı'nda bahçeler geniş olduğu için kuyuyu evden uzak, görünmeyen bir köşeye açmak çoğu zaman mümkündür; uzun güzergâhlarda ileride temizliği kolaylaştıracak bir ara kontrol bacası bırakıyoruz.
Ilıcabaşı için hemen arayın: 0538 237 26 41 →Dağ eteği · köy dokusu
Yılmazköy kanalizasyon tüneli
Yılmazköy, merkezin doğusunda dağ eteğine sokulmuş bir yerleşimdir; 2022 sayımında 1.014 kişi yaşıyordu. Tahtacı topluluğunun yaşadığı yerleşimlerden biri olan Yılmazköy'de bahçeli evler ve köy dokusu korunurken, son yıllarda villa ilanlarına da konu olan yeni parseller açılmıştır.
Yılmazköy'ün meyilli arsalarına kurulan yeni evlerde alt kat, köy yolunu izleyen borunun hizasından aşağıya düşebilir. Tüneli bahçenin alt ucundan başlatıp aşağıdaki yolda bulunan rögara indiriyoruz. Dağ eteğinde zemin daha sıkı ve taşlıdır; iş ağır yürür ama geçit sağlam durur.
Yılmazköy'de köy dokusunun korunduğu sokaklarda eski taş duvarlar ve dar geçitler bulunur; malzemeyi küçük parçalar halinde taşıyor, kazı toprağını gün sonunda alandan uzaklaştırarak sokak düzenini bozmamaya çalışıyoruz.
Yılmazköy için hemen arayın: 0538 237 26 41 →Eski belde · villa ve bahçeli ev
Umurlu kanalizasyon tüneli
Umurlu, merkezden doğuya 12 kilometre kadar uzaklaşınca, deniz seviyesinden 80 metre yukarıda karşılaşılan eski bir belde merkezidir; ayrı belediyesi 2013'te kaldırıldı. 2022'de yaklaşık 12 bin nüfusuyla Efeler'in büyük kırsal merkezlerinden biridir. Emlak ilanlarında manzaralı villa parselleriyle sık sık anılır.
Belde yönetiminin gömdüğü borularla sonradan yükselen villaların kotları Umurlu'da çoğu zaman birbirini tutmaz. Dağa yaslanan kesimlerde alt katlar yoldaki hattın altında kalabilir; ova tarafında ise şebeke sığdır. Rögarları tek tek ölçüp güzergâhı arazinin eğimine göre planlıyoruz.
Umurlu'daki yeni villa parsellerinde inşaat sürerken çağrılırsak, gider kotunu temel kazısı açıkken kontrol edip geçit ihtiyacını baştan ortadan kaldırmaya çalışıyoruz. Bina bittikten sonra ise geçit en az yıkıcı seçenek olarak kalır.
Umurlu için hemen arayın: 0538 237 26 41 →Batı çevresi · villa parseli
Kuyulu kanalizasyon tüneli
Kuyulu, merkezden birkaç kilometre batıya düşen bir yerleşimdir; 2022 sayımında 1.426 kişi kayıtlıydı. Efeler'de satışa çıkan villaların sıkça işaret ettiği bir adrestir; manzaralı müstakil evler ve villa imarlı arsalar öne çıkar.
Kuyulu'da yeni villaların bir kısmı eğimli parsellerde, bir kısmı ise ovaya yakın düz arazide yapılmıştır. Eğimli parsellerde alt katlar üst yoldaki hattın altında kalabilir; düz kesimde ise şebekenin sığlığı ve yeraltı suyu belirleyicidir. Hangisinin geçerli olduğunu kot ölçümü ve deneme kazısıyla görüyoruz.
Kuyulu'da villa sahipleri çoğu zaman peyzajı tamamlanmış bahçelerini korumak ister; kuyuyu bahçenin servis alanına ya da garaj önüne açıyor, iş bitiminde çimi ve bitkileri yerine koyuyoruz. Uzun güzergâhlarda yol üstüne bir kontrol bacası ekliyoruz.
Kuyulu için hemen arayın: 0538 237 26 41 →Ova kenarı · yeni konut alanı
Kardeşköy kanalizasyon tüneli
Kardeşköy, merkezin batı-güneybatısında, 8 kilometre kadar ötede ovanın kıyısına kurulmuştur; 2022 sayımında 2.703 kişi yaşıyordu. Mahallede TOKİ'ye ait bir alanda yaklaşık 248 konutluk yeni bir yerleşim planlanmıştır; villa imarlı arsalar ve manzaralı villa ilanları da bulunur.
Kardeşköy'deki plan raporuna göre zemin killi siltli kum ve çakıllı siltli kumdan oluşan alüvyondur, yeraltı suyu yaklaşık üç metrededir ve sıvılaşma potansiyeli yüksektir; alanın batısından İkizdere Çayı geçer. Bu koşullarda tünel, sürekli pompa ve sık iksa gerektiren dikkatli bir iştir. Su kürek ucunda çıkıyorsa motorlu hazneyi de masaya koyuyoruz.
Kardeşköy'de yeni konut alanı yapılaşırken bağlantı kotlarını proje aşamasında kontrol etmek, sonradan geçit ihtiyacını büyük ölçüde azaltır; inşaat sürerken bu konuda müteahhitlere de destek veriyoruz.
Kardeşköy için hemen arayın: 0538 237 26 41 →Efeler kanalizasyon tüneli: sık sorulan sorular
Efeler'de apartmanımızın bodrum dairesi neden şebekeye akmıyor?
Efeler'in merkezinde ve ova mahallelerinde sokak hatları çok az eğimle, toprağın üst kısmında döşenmiştir. Tek katlı eski evlerin yerine dikilen bodrumlu bloklarda zemin altındaki banyo ve mutfak bu borunun hizasına çıkamaz; su da geldiği yöne döner. Çözüm, binanın bahçesinden başlayan bir geçitle daha derindeki bir kolektöre ulaşmak ya da pompa kurmaktır.
Tralleis'e yakın kuzey mahallelerindeki yamaç evleri için tünel uygun mu?
Çoğunlukla ilk aklımıza gelen yöntem odur. Kemer, Girne ve Zafer'den dağa tırmanan sokaklarda evin bahçe katı, yukarıdan geçen borunun epey aşağısında durur. Geçidi bahçenin alt ucundan başlatıp aşağı sokaktaki rögara indiriyoruz. Arkeolojik alana yakın parsellerde kazı öncesinde koruma sınırlarını ve gereken izinleri kontrol ediyoruz.
Efeler ovasındaki yüksek yeraltı suyu tünel yapmayı engeller mi?
Engellemez ama işi zorlaştırır. Kardeşköy'deki bir imar planı raporunda yeraltı suyu yaklaşık üç metrede ölçülmüş ve sıvılaşma potansiyeli yüksek bulunmuştur. Bu tür ova parsellerinde kuyuyu çelik kalıpla destekliyor, geçidi kısa adımlarla açıyor ve sürekli pompa çalıştırıyoruz. Su çok sığdaysa pompalı çözümü açıkça öneriyoruz.
Efeler'deki fay hatları tünelin dayanıklılığını etkiler mi?
Malzeme seçimini etkiler. JMO'nun Aydın raporuna göre kentin kuzeyinde ve güneyinde aktif fay zonları bulunur, merkez de deprem dalgalarını büyüten alüvyon üzerindedir. Bu yüzden esneyebilen contalı ekler, hareket payı bırakan rögar bağlantıları ve iyi sıkıştırılmış kum yatak kullanıyoruz.
Efeler çarşısındaki bodrum dükkânımız için sokak açılmadan çözüm var mı?
Var. Kurtuluş, Zafer ve çarşı içindeki dar sokaklarda iniş deliğini binanın arka avlusunda ya da ışıklığında açıyor, geçidi yeraltından bir sonraki caddenin dip rögarına götürüyoruz. Böylece dükkânların önü kapanmaz, trafik etkilenmez. Bina kat mülkiyetindeyse kat maliklerinin kararı gerekir.
Efeler'de lağım bağlantısı için kimin imzası gerekir?
İmza yetkisi, Aydın Büyükşehir'in su işlerini yürüten ASKİ'dedir; Ankara'daki kısaltma kardeşiyle hiçbir bağı yoktur. Bina, bugüne dek bağlı olduğu rögardan koparılıp başka bir rögara verilecekse ASKİ'den yazılı uygunluk, kamu asfaltına dokunulacaksa AYKOME'den ruhsat alınır. Başvuru dosyasını biz hazırlıyoruz.
Mimar Sinan'daki sitemizin kapalı otoparkı ve sığınağı şebekeye bağlanabilir mi?
Bağlanabilir. Mimar Sinan'ın yeni sitelerinde yer altı garajının ve sığınağın tahliyesi, sokaktaki borudan çoğu zaman daha alçaktadır. Bulvarların altından geçen daha derin hatlar genellikle iyi bir hedeftir. Geçidi site bahçesinden başlatıp kolektöre bağlıyoruz; ortak alanda çalışılacağı için site yönetiminin kararı alınmalıdır.
Efeler'in yaz sıcağında tünel çalışması yapılır mı?
Yapılır, ama saatleri düzenleriz. Aydın'da temmuz ve ağustosta sıcaklık sık sık 40 dereceye yaklaşır. O haftalarda kazmayı gün doğarken vurup öğle sıcağında ara veriyor, akşam serinliğinde devam ediyoruz. Ova parsellerinde yeraltı suyu yaz sonunda en alçak seviyede olduğu için bu dönem uzun güzergâhlar açısından aslında elverişlidir.
Umurlu ya da Kuyulu'daki villamızın alt katı için hangi çözüm uygun?
Arsanın konumuna bağlıdır. Umurlu ve Kuyulu'nun dağa dayanan meyilli arsalarında alt kat yukarı yoldaki borudan alçaktadır; burada kısa bir geçitle aşağı yola inmek genellikle mümkündür. Ovaya yakın düz parsellerde ise şebeke sığ, yeraltı suyu yüksektir. Kot ölçümü ve deneme kazısıyla doğru yöntemi belirliyoruz.
Efeler'de tünelin maliyetini neler belirler?
Efeler'de maliyeti güzergâhın uzunluğu, kuyunun derinliği, ova alüvyonunda mı yamaç toprağında mı çalışıldığı, yeraltı suyu, çarşıdaki dar çalışma alanları, AYKOME izni ve bina tipi belirler. Yamaçta birkaç metrelik bir geçişle ovada su içinde uzanan bir geçiş aynı hesaba sığmaz. Bu yüzden rakamı ölçümden sonra, imzalı bir teklif kâğıdında görürsünüz.
Efeler'de yenilenecek binamızın bodrum giderini önceden nasıl planlamalıyız?
Proje aşamasında bodrumun gider kotunu sokaktaki ASKİ hattıyla karşılaştırın. Temel kazısı açıkken boruyu derindeki hatta yönlendirmek çoğu zaman tünele gerek bırakmaz. Bina bittikten sonra sorun fark edilirse tünel en az yıkıcı çözümdür. Mimar ve mühendisle birlikte bu kontrolü erken yapmanızı öneriyoruz.
Efeler'de bodrumu su bastıysa ne yapmalıyım?
Hemen arayın; Efeler'e sabahın beşinde de gece yarısında da çıkarız. İlk olarak suyun kaynağını buluyor, taşmayı durduracak geçici önlemi alıyoruz. Ardından hattı kamerayla inceleyip sorunun tıkanma mı yoksa kot farkı mı olduğunu belirliyoruz. Kalıcı çözüm gerekiyorsa tünel ya da pompa seçeneğini ölçümlerle birlikte yazılı olarak sunuyoruz.